ABD ile İran arasındaki askeri gerilim, son karşılıklı saldırıların ardından yeni bir safhaya taşındı. Bölgedeki savaş, son zamanların en yoğun karşılıklı saldırılarına sahne oldu. Yaşanan tırmanışın yanısıra taraflar Hürmüz Boğazı üzerindeki hak iddialarını gündeme getirdiler ve Hürmüz Boğazı’nı kontrol etme amaçlı savaş stratejisi izlemele başladılar.
Misilleme Saldırıları ve Askeri Hedefler
ABD ordusu, Hürmüz Boğazı’nda bir konteyner gemisinin hedef alınmasının ardından İran’a yönelik hava harekatı başlattı. Saldırılarda İran füze sistemleri, hava savunma bataryaları ve Devrim Muhafızları’na ait hücum botları hedef alındı. ABD Başkanı Trump, saldırıların ardından yaptığı açıklamada hedeflerin ağır hasar aldığını belirtti. Washington yönetimi, operasyonun seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla düzenlendiğini bildirdi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD bombardımanına füze saldırılarıyla yanıt verdi. Bölgedeki Amerikan üsleri ile Umman ve Bahreyn’de yer alan radar sistemleri hedef alındı. Çatışmaların yayılması üzerine Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres taraflara itidal çağrısında bulundu. Ancak askeri hareketlilik bölge genelinde sürüyor.
Hürmüz Boğazı’nı Denetim Mücadelesi
İran, küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının önemli bir bölümünün yapıldığı Hürmüz Boğazı’nı kapattığını ilan etti. Tahran yönetimi, izin verilmeyen gemilerin geçişine müsaade edilmeyeceğini duyurdu. Yapılan açıklamada, seyrüsefer izinlerinin bölgede istikrar sağlanana kadar İran tarafından verileceği belirtildi. İran o arada körfez bölgesindeki ülkelerde bulunan ABD üslerine ağır saldırılar yöneltti.
ABD Başkanı Donald Trump ise konuya ilişkin açıklamasında boğazın güvenliğini ABD’nin üstlenebileceğini söyledi. Trump, “Boğazı biz koruyacağız. Adeta bir ‘koruyucu melek’ gibi burayı yönetip tüm masrafları bölgedeki zengin ülkelerden tahsil edeceğiz” ifadelerini kullandı. Bu açıklamanın ardından İran tarafı boğazı trafiğe kapattığını duyurdu. Sahadaki askeri hareketlilik ise artarak devam ediyor.
O arada ABD ve müttefiklerince yapılan diğer açıklamalardaHürmüz Boğazı’nın uluslararası sular kapsamında olduğunu öne sürdü.
Piyasaların Saldırılara İlk Tepkisi
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve karşılıklı saldırılar küresel enerji piyasalarına yansıdı. Ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) fiyatlarında artış kaydedildi. Dünya borsalarında da dalgalı bir seyir izleniyor. Enerji arzına ilişkin endişeler küresel enflasyon beklentilerini artırdı.
Yükselen enerji maliyetleri ABD iç siyasetinde de tartışmalara yol açıyor. Petrol fiyatlarındaki artışın küresel tedarik zincirleri ve dünya ekonomisi üzerindeki etkileri yakından takip ediliyor.
