­čôŻ´ŞĆNAZIM H─░KMET’─░N EDEB─░ VE S─░YAS─░ YOL HAR─░TASI

0

­čôŻ´ŞĆNAZIM H─░KMET’─░N EDEB─░ VE S─░YAS─░ YOL HAR─░TASI

Naz─▒m Hikmet, T├╝rk edebiyat─▒nda yeri olan ┼čair┬áve┬áyazarlardan biri olarak tarih sahnesinde yerini alm─▒┼čt─▒r. Ancak, onun ad─▒n─▒ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de g├Âr├╝n├╝r k─▒lan sadece edebi y├Ân├╝ de─čil, ayn─▒ zamanda siyasi bir fig├╝r olarak kendini var etmesidir. ├ľzellikle kom├╝nizmle ili┼čkisi, onun d├╝┼č├╝nsel ve siyasi kimli─činin ├Ânemli bir par├žas─▒d─▒r. Kom├╝nizm, Naz─▒m Hikmet’in ideolojik ve siyasi bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒ etkilemi┼č bir doktrindir. Naz─▒m Hikmet, kom├╝nizmi bir adalet ve e┼čitlik aray─▒┼č─▒ olarak g├Âr├╝r ve bu ideolojiye ba─čl─▒ bir ┼čekilde d├╝nya penceresini a├žar. Onun ┼čiirlerinde ve yaz─▒lar─▒nda kom├╝nizm ve sosyalizmle ilgili a├ž─▒k referanslar bulunur. ├ľzellikle toplumsal adaletsizli─či ve s─▒n─▒f farklar─▒n─▒ ele al─▒rken kom├╝nist ideolojinin ilkelerine at─▒fta bulunur. Naz─▒m Hikmet’in kom├╝nizme olan ba─čl─▒l─▒─č─▒, onun sadece bir ┼čair de─čil, ayn─▒ zamanda bir devrimci olarak da tan─▒nmas─▒na yol a├žar.

Naz─▒m Hikmet’in kom├╝nizmle ili┼čkisi sadece ideolojik d├╝zeyde kalmaz, ayn─▒ zamanda pratik bir boyuta evrilir. Hayat─▒n─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ kom├╝nist hareketlerin i├žinde aktif olarak ge├žirir ve bu u─čurda ├že┼čitli zorluklarla kar┼č─▒la┼č─▒r. Kom├╝nist idealler u─čruna ya┼čad─▒─č─▒ s├╝rg├╝nler ve hapis cezalar─▒, Naz─▒m Hikmet’in kom├╝nizme olan ba─čl─▒l─▒k ve inanc─▒yla ilgili bir fikir edinmemizi sa─člar.

Hikmet’in edebi y├Ân├╝ne bakt─▒─č─▒m─▒zda ise ├že┼čitli ak─▒mlardan etkilendi─čini g├Âr├╝r├╝z. ├ľzellikle, sosyal ger├žek├žili─čin ├Ân planda oldu─ču eserlerinde Naz─▒m’─▒n d├╝nya ile, halk ile kurmak istedi─či farkl─▒ bir ili┼čki vard─▒r. ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ ve getirdi─či buhran, d├╝nya┬áhalklar─▒n─▒ y─▒pratm─▒┼č ve gelece─če dair ├╝mitsizlikle doldurmu┼čtur. Naz─▒m Hikmet tam da bu ko┼čullar─▒n i├žinden kalemiyle halka seslenmektedir. Ancak okur yazar oran─▒n─▒n o d├Ânemler ├žok ├žok d├╝┼č├╝k oldu─čunu unutmayal─▒m. Zor ┼čartlar─▒n zor insanlar─▒ olarak, a├žt─▒klar─▒ pencerelere bir yenisini ekleyen Naz─▒m Hikmet de g├╝ncelli─čini koruyan ┼čairler aras─▒ndad─▒r. Zaman zaman denedi─či ak─▒mlar, onun ideolojisinden s├╝z├╝len kelimelerle yo─črulup eserlere d├Ân├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Baz─▒ ┼čiirlerinde denedi─či f├╝t├╝rist etki olu┼čturma gayreti, Naz─▒m Hikmet’in hem d├Âneminin sanatsal ak─▒mlar─▒na olan ilgisini yans─▒t─▒r hem de onun ├Âzg├╝n sesini olu┼čturur.

Bu ak─▒m, geleneksel sanat anlay─▒┼č─▒na kar┼č─▒ ├ž─▒kar ve sanat─▒ devrimci bir ara├ž olarak g├Âr├╝r. Naz─▒m Hikmet, f├╝t├╝ristlerin bu radikal yakla┼č─▒m─▒n─▒ benimseyerek kendi ┼čiirlerinde de kullanm─▒┼čt─▒r.

Trrrrum,

trrrrum,

trrrrum!

trak tiki tak!

makinala┼čmak istiyorum!

Beynimden, etimden, iskeletimden geliyor bu!

Her dinamoyu alt─▒ma almak i├žin ├ž─▒ld─▒r─▒yorum!

T├╝kr├╝kl├╝ dilim bak─▒r telleri yal─▒yor,

damarlar─▒mda koval─▒yor,

oto-direzinler lokomotifleri!

(Seslendiren: ─░lhan Mimaro─člu)

Naz─▒m Hikmet’ten ├Ârnek verilen ┼čiirdeki f├╝t├╝rist etki, edebi t├╝rlerde yap─▒lan devrimlerin uzant─▒s─▒d─▒r.

Teknolojik ve end├╝striyel geli┼čmelere at─▒flar yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca, d├╝nyada modern ya┼čamla birlikte g├╝ndeme gelen karma┼č─▒kl─▒k ve h─▒z─▒n yans─▒t─▒ld─▒─č─▒ imge olarak, de─či┼čen d├╝nyan─▒n d├╝nyan─▒n nabz─▒ tutulmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒r.

Bu sayede, okuyucuya ├ža─čda┼č d├╝nyan─▒n kaotik do─čas─▒n─▒ ve bireyin bu ortamda nas─▒l bir konumda oldu─ču hissettirilir.

Elbette, Naz─▒m Hikmet’in ┼čiirlerindeki as─▒l ├Ânemli nokta, insan─▒n ve toplumun sorunlar─▒na duydu─ču duyarl─▒l─▒kt─▒r. F├╝t├╝ristler gibi, Naz─▒m Hikmet de sanat─▒ bir ara├ž olarak g├Âr├╝r ve toplumsal de─či┼čim i├žin bir ├ža─čr─▒ yapar. ┼×iirlerinde insan─▒n ac─▒lar─▒na, haks─▒zl─▒klara ve umutlar─▒na odaklan─▒r.

Sonu├ž olarak, Naz─▒m Hikmet’in hedefledi─či adil d├╝nya d├╝zeninin, ideolojik yozla┼čmalar nedeniyle ├╝topik bir d├╝┼č├╝nce olarak kald─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. Sovyet d├╝nyas─▒yla ilgili kaleme ald─▒─č─▒ tiyatro oyununa bakarak; ─░van ─░vanovi├ž’lere d├Ân├╝┼čmeden ├Ânce ideal d├╝nyalar i├žin ideolojileri, idealistleri, iyi niyetleri, ilahla┼čt─▒rmamak gerekir. Aksi halde ideal olana ula┼čmak i├žin y├╝r├╝d├╝─č├╝m├╝z t├╝m yollar, kutsanman─▒n gururuyla kibirden ge├žilmeyecektir.

Hatice G├ľRGE├ç/Tiyatro E─čitmeni

Hatice G├ľRGE├ç/kentekrani

Youtube Abone Olmak ─░├žin T─▒klay─▒n─▒z

www.kentekrani.com 15 Nisan 2024

Yazar─▒n T├╝m Yaz─▒lar─▒