ABD ile İran arasındaki altı aylık savaşta yaklaşık bir aylık görece sakinliğin ardından çatışmalar deniz yollarına, enerji hedeflerine ve bölgedeki askeri tesislere yayıldı. İran, Hürmüz Boğazı’ndaki yasak bölgede ikisi ABD’ye ait olmak üzere 10 gemiyi hedef aldığını ve Ürdün’deki bir ABD üssüne balistik füzeler fırlattığını açıkladı; ABD ise İran’a ait beş petrol tankerini imha ettiğini bildirdi.
Gemilere karşılık tankerler vuruldu
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran Devrim Muhafızları’nın bir Amerikan savaş gemisini balistik füzelerle hedef alma girişimlerinin ardından beş İran petrol tankerinin imha edildiğini açıkladı. Vurulan gemilerin dördünün Umman Körfezi’nde, birinin ise İran’ın başlıca petrol ihracat merkezlerinden Harg Adası yakınında bulunduğu bildirildi. İran da misilleme olarak Hürmüz’de sekiz petrol tankeri ile iki ABD gemisine saldırdığını duyurdu; Bahreyn ve Kuveyt limanları çevresindeki tanker mürettebatına gemilerini terk etmeleri yönünde uyarı yaptı.
Füzeler Ürdün’deki üsse yöneldi
İran’ın Ürdün’de ABD güçlerinin konuşlandığı askeri üsse fırlattığı 20 füzenin 18’i Ürdün savunması tarafından önlendi; kalan iki füzenin yerleşim olmayan alanlara düştüğü ve can kaybı yaşanmadığı açıklandı. Aynı saldırı dalgasında Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi kentleri ile enerji tesislerini hedef alması, savaşın ABD-İran hattının ötesine taşındığı endişesini artırdı. Bir deniz güvenliği kaynağı, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Hor Fakkan’da bir sıvılaştırılmış doğal gaz tankerinin de hasar gördüğünü bildirdi.
Savaşın en şiddetli safhası —
Son saldırılar altı aylık savaşta keskin bir tırmanışa işaret etti: ABD güçleri aynı gün birden fazla İran tankerini vururken İran, Ürdün’deki ABD üssünü ve Hürmüz’deki gemileri hedef aldı; Husilerin Suudi kentlerine saldırıları da cepheyi genişletti. Hürmüz’den yapılan petrol sevkiyatı savaşın başlangıcından beri ciddi biçimde azalırken, alternatif güzergâh olan Kızıldeniz de saldırıların tehdidi altına girdi. Askeri üslerin, ticari gemilerin ve enerji altyapısının eşzamanlı hedef olması, çatışmanın hem coğrafi alanı hem de ekonomik etkisi bakımından bugüne kadarki en şiddetli safhaya ulaştığını gösterdi.
Petrol 100 dolar eşiğini aştı
Saldırıların ardından Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 100,19 doları gördü; saat 08.02 GMT itibarıyla 2,01 dolar, yani yüzde 2,05 artışla 99,93 dolardan işlem gördü. ABD tipi WTI petrolü ise 1,49 dolar, yüzde 1,60 yükselerek 94,52 dolara çıktı. Daha erken işlemlerde Brent yüzde 1,3 artışla 99,22 dolara, WTI yüzde 1,2 yükselişle 94,13 dolara ulaşmıştı. Brent son bir ayda yaklaşık yüzde 25 değer kazanırken, savaşın başından bu yana bölgesel petrol akışındaki kesintiler fiyatlara kalıcı bir risk primi ekledi.
