İsrail, 7 Ekim 2023 saldırıları ve ardından Gazze ile İran cephelerine yayılan savaşların gölgesinde sandığa giderken, katılım verileri seçimin sıradan bir iktidar yarışından çok Benjamin Netanyahu’nun siyasi geleceği hakkında bir referanduma dönüştüğünü gösterdi. İlk değerlendirmeler, muhalefet seçmeninin güçlü biçimde sandığa yönelmesi ile Arap seçmenlerin olağandışı yüksek katılımının artışta etkili olabileceğine işaret ediyor; ancak ülke çapındaki erken veriler tek başına hangi bölgelerin artışı sürüklediğini kesinleştirmiyor.
Erken Saatlerde Rekor Katılım
Merkez Seçim Komitesi’nin ilk açıklamasına göre seçmenlerin yüzde 16,68’i saat 10.00’a kadar oy kullandı. Bu oran 2022 seçimlerinin aynı saatindeki yüzde 15,9’un 0,78 puan üzerinde. Karşılaştırma, günün sonunda oluşacak nihai katılımı değil, yalnızca aynı zaman dilimindeki oy verme hızını gösteriyor. Bir önceki genel seçimde nihai katılım yüzde 70,63 olmuştu; 2026 seçiminin kesin oranı ise sandıklar kapandıktan ve sayım ilerledikten sonra belli olacak.
Yüksek Katılımın Arkasındaki Nedenler. Sağ Blok Seferberlikte
Yorumcular yüksek katılımı, Netanyahu karşıtı seçmenin “son şans” duygusuyla mobilize olmasına, 7 Ekim öncesindeki güvenlik zaafları için hesap sorulması talebine ve savaşların ülkeye yüklediği insani, ekonomik ve diplomatik maliyete bağlıyor. Arap ve sol eğilimli bölgelerde katılımın yüksek olduğu yönündeki siyasi açıklamalar sağ blokta da karşı seferberlik yarattı; Netanyahu ile müttefikleri destekçilerine sandığa gitmeleri için “acil” çağrılar yaptı. Kutuplaşmanın iki kampı da harekete geçirmesi, katılımı yükselten başlıca dinamik olarak öne çıkıyor.
Gazze, Batı Şeria Ve İran Politikalarının Sandıktaki Yansıması
Netanyahu hükümetini eleştiren seçmenler açısından bu seçim; Gazze’deki ağır sivil kayıplar ve yıkım, Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişletilmesi, yargı düzenlemeleri ve İran’a ve Lübnan’a karşı yürütülen saldırgan güvenlik siyaseti hakkında hesap sorma fırsatı taşıyor. Bu kesim, uzun süren savaşların İsrail’i diplomatik olarak yalnızlaştırdığını, ekonomiyi ve yedek askerlerin ailelerini yıprattığını savunuyor. Netanyahu’nun destekçileri ise aynı politikaları Hamas’a, Hizbullah’a ve İran’a karşı caydırıcılığı yeniden kurma çabası olarak görüyor. Dolayısıyla yüksek katılım, yalnızca iktidar değişikliği isteğini değil, güvenlik adına daha sert çizgiyi sürdürme talebini de sandığa taşıyor.
Netanyahu’nun Siyasi Geleceği
İsrail’in en uzun süre görev yapan başbakanı Netanyahu, Likud ve aşırı sağ ile ultra-Ortodoks ortaklarından oluşan blokla iktidarını korumaya çalışıyor. Karşısında eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar merkezli muhalefet bloku bulunuyor. Kampanyanın başlıca başlıkları arasında 7 Ekim güvenlik başarısızlıkları için bağımsız soruşturma, yobaz Ortodoksların askerlik muafiyeti, yargının yetkileri, ekonomi, Gazze’nin geleceği, Batı Şeria ve İran politikası yer alıyor.
Koalisyon Hesabı Sandık Sonrasında Başlayacak
Seçmenler başbakanı doğrudan değil, 120 üyeli Knesset’e girecek parti listelerini belirliyor. Hükümet kurmak için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor ve İsrail tarihinde hiçbir parti tek başına çoğunluk sağlayamadı. Yüzde 3,25 seçim barajı nedeniyle küçük partilerin barajı aşıp aşmaması, blokların sandalye toplamını ve başbakan adayının koalisyon kurma şansını belirleyebilir. Son kamuoyu araştırmaları iki ana kampın da açık çoğunluğa ulaşamadığını gösterdiği için seçim gecesinin ardından haftalar sürebilecek pazarlıklar bekleniyor.
Arap Seçmenin Kritik Rolü
İsrail vatandaşı Filistinlilerin katılımı sonuç üzerinde belirleyici olabilir. Arap partilerinin parlamentodaki sandalye sayısı, Netanyahu karşıtı blokun dışarıdan desteğe ihtiyaç duyup duymayacağını etkileyebilir. Bununla birlikte Yahudi partilerinin çoğu Arap partileriyle koalisyon kurmaya mesafeli. Bu nedenle yüksek Arap katılımı sandalye dağılımını değiştirse bile hükümet formülüne dönüşmesi ayrıca siyasi uzlaşma gerektirecek.
Sonuç İçin Sandıkların Kapanması Bekleniyor
Erken katılım verileri seçim atmosferinin yoğunluğunu ortaya koysa da hangi blokun önde olduğunu göstermiyor. Sandıkların kapanmasının ardından yayımlanacak çıkış anketleri ilk tabloyu verecek; resmî sonuçların ise çift zarfla kullanılan asker, hastane ve görevli oylarının sayımıyla netleşmesi bekleniyor. Kesin sonuçtan önce en güçlü mesaj, İsrail toplumunun savaş, güvenlik, demokrasi ve liderlik tartışmalarında sandığa güçlü biçimde sahip çıkması oldu.
