Geoit ‘kutuplardan basık, ekvatorda şişkin’ şekliyle bilinen gezegenimizin yıllardır fiziksel olarak değişmekte olduğu ortaya çıktı.
Yunanistan’ın Selanik şehrindeki Aristoteles Üniversitesi’nde Dünya’nın şeklini, boyutunu, yerçekim alanını ölçen jeodezi biliminde çalışan Prof. Dr. Christopher Kotsakis liderliğindeki makale bilimsel ‘Journal of Geophysical Research: Solid Earth’ dergisinde yayımlandı.
GPS ve uydudan elde edilen 1990-2015 dönemine ilişkin verilerle yapılan tespitlere göre, küresel ısınmanın kutuplardaki buzullarda meydana getirdiği erime sonucu sular okyanuslardan ekvatora doğru akıyor.
Kutuplardaki ağırlığın azalmasıyla yer kabuğu yükseliyor. Böylece gezegenin katı yüzeyi kutuplarda daha az basık hale geliyor.
Bu yükselme hızının yılda 0,5 milimetreden 1 milimetreye kadar çıktığına dikkat çekiliyor.
- YER KABUĞUNDA BÜKÜLME-
Kutuplardan akan devasa su kütlesi ise şişkin bilinen ekvatorda yerçekimini güçlendirip jeoidi basıklaştırıyor. Kayalık yer kabuğu ise oluşan bu basınca aynı hızda esneyerek yanıt veremiyor ve küçük çökmelerle aşağı doğru bükülüyor.
–ZAMAN ÖLÇÜMÜ DEĞİŞEBİLİR-
Bu değişim gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönüş hızını ve yörünge dengesini etkiliyor.
Birkaç yıl içinde tarihte ilk kez “negatif artık saniye” eklenebileceği, yani bir dakikanın 59 saniyeye düşürülebileceği hesaplanıyor.
Zeynep Nurten UZER
