İran savaşıyla ilgili olarak AP Haber Ajansı’nda yayımlanan bir analize göre,
İran için petrol fiyatları en kritik saldırı unsuru haline geldi.
İran’ın özellikle Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla başlayan süreçte petrol fiyatlarının yükselmesi hem küresel ekonomiyi sarstı hem de İran ekonomisine can suyu sağladı. ABD için ise yüksek enerji maliyetleri en büyük stratejik zaafiyet olarak belirdi. AP Haber Ajansı’nda körfez bölgesi ve İran’la ilgili haberlerin editörlüğünü yapan Jon Gambrell’in yorumuna göre, Küresel enerji sistemindeki dalgalanmalar ABD iç siyasetini ve ekonomisini sarsmaya başladı. Bu durum, Tahran’a Washington karşısında önemli bir koz veriyor.
Bir Dayanıklılık Testi Olarak Savaş
Analize göre, mevcut çatışma, klasik bir savaştan ziyade bir “yıpratma savaşına” dönüştü. Bu süreç, tarafların askeri gücünden çok ekonomik ve toplumsal dayanıklılığını ölçmekte. Kimin daha fazla acıya ve maliyete katlanabileceği belirleyici faktör haline geldi.
Bu durum göz önüne alındığında on yıllardır ambargo altında ayakta kalan İran ve ülkeyi yöneten molla rejimi avantajlı görünüyor.
ABD-İsrail/İran savaşı artık sadece bombardımanlarla değil lojistik ve ekonomik direnç üzerinden yürütülüyor.
İran ve İsrail ve zaman zaman ABD arasındaki gerilim yıllardır gölge savaşları şeklinde süregelmişti. Tahran yönetimi, bölgesel vekil güçleri aracılığıyla nüfuzunu artırmıştı. ABD ise bölgedeki müttefiklerini korumak için askeri varlığını tahkim etmişti. Enerji yolları üzerindeki baskı, küresel piyasalarda defalarca alarm verilmesine neden olmuştu. Taraflar doğrudan bir savaştan kaçınırken, birbirlerini ekonomik olarak tüketmeye odaklanmışlardı.
AP’nin savaşa ilişkin analizinde şu başlıklar da dikkat çekti:
Vekil Güçlerin Rolü
İran, doğrudan çatışma yerine Lübnan ve Yemen’deki müttefiklerini kullanmaya devam ediyor.
Savunma Maliyetleri
İsrail’in hava savunma sistemlerini her saldırıda kullanması, çok yüksek mali yükler getiriyor. Buna karşılık İran görece çok düşük maliyetli silahlarla asimetrik bir tablo ortaya koyuyor.
Diplomatik Çıkmaz
Taraflar arasındaki güven kaybı, diplomatik bir çözüm ihtimalini her geçen gün zayıflatıyor.
