­čôŻ´ŞĆYusuf D─░LBER; ─░klim de─či┼čikli─či ve Uzayda olu┼čan ├ž├Âpler

0

­čôŻ´ŞĆYusuf D─░LBER; ─░klim de─či┼čikli─či ve Uzayda olu┼čan ├ž├Âpler

“┼×u anda, alt D├╝nya y├Âr├╝ngesinde dola┼čan 30 binden fazla enkaz yer al─▒yor.”

─░klim de─či┼čikli─či d├╝nyay─▒ etkiledi─či gibi uzay─▒ da olumsuz etkiliyor.

Bilim insanlar─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalara g├Âre, iklim de─či┼čikli─činin d├╝nyada kal─▒c─▒ hasarlar─▒ oldu─ču gibi uzay─▒ da etkiledi─či g├Âr├╝ld├╝. Uzayda olu┼čan ├ž├Âpler ilerleyen zamanlarda b├╝y├╝k sorunlara yer a├žabilir.

D├╝nyadaki ilk yapay uydu Sputnik’ten itibaren g├╝n├╝m├╝ze yakla┼č─▒k olarak 5 bin yapay uydu f─▒rlat─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu uydular g├Ârevleri tamamland─▒ktan sonra ├╝st atmosferde ba┼č─▒ bol bir ┼čekilde dola┼čarak tam olarak bir uzay ├ž├Âpl├╝─č├╝ yarat─▒yor.

Uzay ├ž├Âplelerinin birbirine ├žarpma riski olduk├ža ├Ânemli bir sorun haline gelmi┼čtir. Bu sorun ilerleyen zamanlarda daha da b├╝y├╝k felaketlere yol a├žabilir.

Yap─▒lan son ara┼čt─▒rmaya g├Âre ├╝st atmosfer yo─čunlu─čunu kaybediyor. Gelecekte ise ├╝st atmosferin yo─čunlu─čunu kaybetme h─▒z─▒n─▒n iki kat artaca─č─▒ ifade ediliyor.

├ťst atmosfer yo─čunlu─čundaki uzun vadeli bir d├╝┼č├╝┼č ise burada yer alan uydular─▒n ├žok daha b├╝y├╝k tehliklere yol a├žmas─▒na neden olabilir.

─░nsanl─▒k, sera gazlar─▒n─▒ alt atmosfere pompalayarak gezegenin s─▒cakl─▒─č─▒n─▒ gittik├že artmas─▒na neden olurken orta ve ├╝st tabakay─▒ ise daha so─čuk h├óle sokuyor,bunun bir├žok nedeni vard─▒r. Bu nedenlerin en b├╝y├╝─č├╝ CO2 -sera etkisi yaratmas─▒d─▒r. Karbondioksit molek├╝lleri ─▒s─▒y─▒ kolayca emebiliyor.

Alt atmosferde bu durum daha fazla molek├╝l├╝n birbirine ├žarpmas─▒ ve daha fazla ─▒s─▒n─▒n D├╝nyaÔÇÖya geri yans─▒mas─▒ anlam─▒na geliyor. Karbondioksit molek├╝lleri ─▒s─▒y─▒ kolayca emebiliyor. Alt atmosferde bu durum daha fazla molek├╝l├╝n birbirine ├žarpmas─▒ ve daha fazla ─▒s─▒n─▒n d├╝nyaya geri yans─▒mas─▒ anlam─▒na geliyor.

Uzay ├ž├Âplerinin at─▒ld─▒─č─▒ anlar payla┼č─▒ld─▒

Di─čer yandan ├žok daha seyrek karbondioksit molek├╝l├╝ne ev sahipli─či yapan orta ve d─▒┼č atmosferde ise bu durumun tam tersi ya┼čan─▒yor. ├ťst atmosfer ─▒s─▒s─▒n─▒ kaybettik├že ise yo─čunlu─ču da d├╝┼čmeye devam ediyor. Daha d├╝┼č├╝k hava yo─čunlu─ču ise y├Âr├╝ngedeki uzay ara├žlar─▒n─▒n ├žok daha serbest dola┼čmas─▒ anlam─▒na geliyor.

Normalde uydular zaman i├žerisinde d├╝nyaya d├╝┼čerek uzay ├ž├Âpl├╝─č├╝nden ayr─▒l─▒yorlar. Ancak hava yo─čunlu─čunun azalmas─▒ ile uzay ara├žlar─▒ ├žok daha uzun s├╝rede atmosferde kalabilecekler.

Avrupa Uzay Ajans─▒ÔÇÖna g├Âre, ┼ču anda, alt D├╝nya y├Âr├╝ngesinde dola┼čan 30 binden fazla enkaz yer al─▒yor.

Bu par├žalar─▒n 23 bininin beyzbol topundan b├╝y├╝k oldu─ču belirtilirken, toplam par├žac─▒k say─▒s─▒n─▒n ise yakla┼č─▒k 100 milyon oldu─ču tahmin ediliyor. Her ├žarp─▒┼čma ile birlikte bu say─▒ da art─▒yor.

─░klim de─či┼čikli─či ile birlikte artacak kazalar─▒n ard─▒ndan bu say─▒n─▒n giderek artmas─▒ndan korkuluyor.

Uzay ├ž├Âplerinin say─▒s─▒n─▒n artmas─▒ ilerleyen d├Ânemde ├žok daha b├╝y├╝k sorunlara neden olabilir.

Yusuf D─░LBER

Yusuf D─░LBER/kentekrani

Youtube Abone Olmak ─░├žin T─▒klay─▒n─▒z

www.kentekrani.com 27 Kas─▒m 2022

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here