İran halkı, dış güçlerin müdahale çabalarına ve özellikle Donald Trump ile Binyamin Netanyahu’nun “ayaklanma” çağrılarına itibar etmeyerek, ülkelerinin egemenliğini savunma konusundaki kararlılığını sürdürüyor. Ancak bu duruşa rağmen, ülke içindeki tansiyon dini yönetimin sert uygulamalarıyla tırmanıyor. Tahran yönetimi, geçen yıl Aralık ayındaki protestolarla bağlantılı idam cezalarını infaz etmeye başladı.
İdam İnfazları ve Sokaktaki Genç Öfke
İran yargısı, son dönemde özellikle protestolarla bağlantılı olduğu iddia edilen infazları hızlandırdı. Bu infazların en trajik yönü ise, yaşamının baharındaki gençlerin darağacına gönderilmesi oldu. Rejim, protestolara katılan gençleri “yeryüzünde bozgunculuk çıkarmak” ve “devlete karşı savaş açmak” gibi ağır suçlamalarla mahkûm ederek, toplumun dinamik kesimine korku salmayı hedefliyor.
Molla rejimi geçen hafta, önceki protesto gösterileriyle ilgili olarak yargılanan biri 19 yaşında tanınmış güreşçi 3 genç hakkında verilen idam cezalarını infaz etti.
Üstelik bu idamlar halkın önünde gerçekleştirildi.
Söz konusu süreçte 6 genç hakkında idam cezası verilmişti.
Hukuk örgütleri, bu yargılamaların şeffaflıktan uzak olduğunu ve sanıkların savunma haklarının kısıtlandığını belirtiyor. Sokaklarda ise bu ölümler, ABD ve İsrail saldırılarına direnen halkta oluşan rejime karşı duyulan derin kırgınlığı daha da kemikleştiriyor.
Uluslararası insan hakları kuruluşları, İran’ın Birleşmiş Milletler nezdinde kınanması ve idamların durdurulması için baskıların artırılması çağrısında bulunuyor. Ancak Tahran, bu çağrıları “iç işlerine müdahale” olarak nitelendirerek reddetmeye devam ediyor.
Aralık Ayaklanmaları ve Kanlı Müdahale
İran’da geçen yıl aralık ayında başlayan geniş çaplı huzursuzluklar patlak vermişti. O dönemde ekonomik çöküşe karşı başlayan gösteriler, kısa sürede rejimin temellerini hedef alan siyasi bir nitelik kazanmıştı.
Güvenlik güçleri, protestoları kontrol altına almak amacıyla orantısız güç kullanmıştı. Resmi olmayan raporlara göre, bu süreçte binlerce gösterici hayatını kaybetmiş ve binlerce kişi yaralanmıştı. Resmi açıklamalarda öldürülen göstericilerin sayısı 3,000 olarak açıklanmış ama bazı kaynak ölü sayısının 30,000 civarında olduğunu belirtmişti.
Duyarlı dünya ABD ve İsrail’in İran’a saldırısını haklı olarak “haydutluk”diye tanımlıyor. Buna karşılık İran’daki molla rejimi Buna karşılık içerideki baskı mekanizması bu dış tehdit algısını bir kalkan olarak kullanıyor.
