­čôŻ´ŞĆ S├Âyle┼či / Hatice Hamarat: Bunald─▒─č─▒nda M├╝zi─če S─▒─č─▒nm─▒┼č, Kaybolu┼člar─▒nda ┼×iire Tutunmu┼č

0

­čôŻ´ŞĆ S├Âyle┼či / Hatice Hamarat: Bunald─▒─č─▒nda M├╝zi─če S─▒─č─▒nm─▒┼č, Kaybolu┼člar─▒nda ┼×iire Tutunmu┼č

“Ben ruh olarak ├╝retimin i├žindeki ┼čiirsel ezgiye inanan, a┼čk─▒nc─▒ bir insan─▒m”

“Ya┼čam─▒n gelgitlerinden bunald─▒─č─▒mda ka├ž─▒┼č noktam m├╝zik oluyor”

Kendi yazd─▒─č─▒ ┼čark─▒ s├Âzlerini yorumlayarak m├╝zik d├╝nyas─▒nda dikkatleri ├žeken, ├Âncesinde ise yazd─▒─č─▒ eserleri ile edebiyat d├╝nyas─▒n─▒n┬á da tan─▒d─▒─č─▒ ├žok y├Ânl├╝ bir sanat├ž─▒ Hatice Hamarat ile m├╝zi─či, edebiyat─▒ ve projelerini konu┼čtuk.

┼×air, yazar, m├╝zisyen ve e─čitimcisiniz. Hepsini bir arada s├╝rd├╝rmek zor olmuyor mu?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂAsl─▒nda ├žok zor oluyor ancak ben yap─▒ olarak zorlu ┼čartlarda potansiyelimi daha ├žok g├Âsterebilen biriyim. Hayat ko┼čturmacas─▒ i├žinde yapmay─▒ sevdi─čim sanat dallar─▒na e─čilmek motivasyonumu da art─▒r─▒yor. Bilin├žli olarak yaln─▒z kalmay─▒ tercih etti─čim, ├╝retimlerime ara verdi─čim zamanlar da yarat─▒yorum, t├╝kenmi┼člik ya┼čamamak ad─▒na b├Âyle zamanlara ihtiya├ž duyuyorum. Ya┼čam─▒n gelgitlerinden bunald─▒─č─▒mda genelde ka├ž─▒┼č noktam m├╝zik oluyor. S├Âz yaz─▒p bestelemekten, enstr├╝man─▒mla ilgilenmekten keyif al─▒yorum. B├Âyle anlarda ┼čiirle de daha yak─▒ndan bir konta─č─▒m oluyor. Di─čer edebiyat t├╝rlerinden ├╝retim yapacaksam mutlaka planl─▒ ve programl─▒ hareket etmem gerekiyor. ├ç├╝nk├╝ ├Âyk├╝ ya da roman gibi d├╝z yaz─▒ya dayal─▒ ve kurgu gerektiren t├╝rlerde zihninizin bo┼čalm─▒┼č olmas─▒, zihnin yeni gelecek ├╝retime yer a├žmas─▒ bence ├žok m├╝him. ─░┼čten geri kalan zamanlar─▒m─▒ sanatla ilgilenerek ge├žirmek bana iyi geliyor.

─░lk soruyla ba─člant─▒l─▒ olarak devam edeyim. Zor tabii ama. Edebi ├╝r├╝nler yazmak ya da ┼čark─▒ s├Âylemek aras─▒nda bir tercih yapmak zorunda kalsayd─▒n─▒z. Hangisini tercih ederdiniz?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂBu benim i├žin ├žok zor bir soru. Bunu ben de s─▒k s─▒k d├╝┼č├╝nm├╝┼č├╝md├╝r. ┼×├Âyle diyebilirim ki ben m├╝zikte ula┼č─▒m noktas─▒ olarak kendi yazd─▒─č─▒m, besteledi─čim eserleri icra eden, kendi dilinden konu┼čan ve bu dili dinleyene ula┼čt─▒rmak isteyen bir sanat├ž─▒y─▒m. Bu sebeple san─▒r─▒m yazmasam ve kendi ├╝retimim d─▒┼č─▒ndaki eserler ile m├╝zi─če devam etsem keyif alamayabilirim. O y├╝zden san─▒r─▒m yazmak benim i├žin bir ad─▒m ├Âtede duruyor ve m├╝zi─čimi ilerletmem s├╝recinde bana en b├╝y├╝k deste─či sa─čl─▒yor. Ancak her ikisinin de k─▒ymeti ├žok b├╝y├╝k. Tercih etmek zorunda kalmad─▒─č─▒m g├╝nlere uyanmak en b├╝y├╝k dile─čim.

Kendi tarz─▒n─▒z─▒ ÔÇť┼čiirin m├╝zikle dans─▒ÔÇŁ olarak adland─▒r─▒yorsunuz? ─░lham ald─▒─č─▒n─▒z yerli ya da yabanc─▒ biri ya da birileri var m─▒?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂ┬áTabii ki, olmaz m─▒? Ben ruh olarak da ├╝retimin i├žindeki ┼čiirsel ezgiye inanan, a┼čk─▒nc─▒ bir insan─▒m. S├Âyledikleri ve yapt─▒klar─▒ ile ruhumda yer etmi┼č ├žok de─čerli sanat├ž─▒lar mevcut. Edebiyat alan─▒nda Fyodor Dostoyevski, Albert Camus bu yazarlardand─▒r. Yine edebiyat─▒m─▒z─▒n bel kemiklerinden Sabahattin Ali, Kemal Tahir, Ya┼čar Kemal, Ahmet Hamdi Tanp─▒nar, Bilge Karasu, Sait Faik Abas─▒yan─▒k. Bu yazarlar insan─▒n ruhunun dehlizlerine inen, ├ž─▒kar─▒mlar─▒ ile y├╝r├╝d├╝─č├╝m├╝z yolu ayd─▒nlatan, insan olman─▒n karanl─▒k y├Ânlerini s─▒kl─▒kla dile getiren yazarlar. Varolu┼č├žuluk felsefini benimsemi┼č ┼čahs─▒m i├žin bu yazarlar─▒ okuyabilmek, onlarla yeti┼čmi┼č olmak b├╝y├╝k bir ┼čans. ┼×iir alan─▒nda ise d├╝nya edebiyat─▒ndan Edgar Allan Poe, Luis Borges, Neruda, Charles Baudelaire gibi isimler, T├╝rk edebiyat─▒n─▒n b├╝y├╝k ┼čairlerinden┬á Edip Cansever, Turgut Uyar, Ahmet┬á Muhip Dranas, Naz─▒m Hikmet, Nilg├╝n Marmara, K├╝├ž├╝k ─░skender, Arkada┼č Zekai ├ľzgerÔÇŽ T├╝m bu ┼čairler benim ┼čiir yolculu─čumda her kaybolu┼čumda elimi tutmu┼č, bana yeni yollar g├Âstermi┼č y├╝ce insanlar. Yazmak, ya┼čam─▒n kendisine benziyor. Bir s├╝re├ž ve nereye ne ┼čekilde ula┼čaca─č─▒n─▒za dair bir fikriniz olmuyor. Tek bildi─činiz bir g├╝n bu yolculu─čun bitecek oldu─ču. Bu y├╝zden s─▒k s─▒k bu b├╝y├╝k ustalar─▒n hayatlar─▒ndan da feyz almaya ├žabal─▒yorum. M├╝zik├ól anlamda ise Pink Floyd, Cranberries, Radiohead, Patti Smith, Queen gibi isimler m├╝zi─čimi ┼čekillendirmemde b├╝y├╝k rol oynam─▒┼čt─▒r. Yine Cem Karaca, Bar─▒┼č Man├žo gibi isimlerle b├╝y├╝m├╝┼č bir neslin ├žocu─ču oldu─čumdan ├╝retimlerinde ruha dokunan, hik├óyesini anlatan TeomanÔÇÖ─▒, Redd gibi gruplar─▒ da ├žok severim. Asl─▒nda her iki alanda da temel t├Âz├╝m ┼ču; ├╝ret ve bir anlam─▒ olsun. Bu sebeple sevdi─čim sanat├ž─▒lar insan─▒n do─čas─▒n─▒ anlamland─▒ran, bunu yaparken kendi notalar─▒n─▒, kendi s├Âzlerini kullanan, pop├╝ler kimlik kayg─▒s─▒ g├╝tmeden ├╝reten sanat├ž─▒lar. ├ťretim s├╝recinde ve g├╝nl├╝k hayat─▒mda klasik m├╝zi─čin de ├žok b├╝y├╝k yeri var. Yenilenmemi ve iyi hissetmemi sa─čl─▒yor. ├ťretirken de s─▒k s─▒k dinlerim.19. yy bestecileri favorim. ├ľzellikle Claude Debussy, Richard Wagner, Robert Schumann. Ve kesinlikle BachÔÇŽ Vazge├žilmezim. ├ťlkemizin de─čerli sanat├ž─▒s─▒ Faz─▒l SayÔÇÖda benim i├žin vazge├žilmezlerdendir.

┼×ark─▒ s├Âz├╝ de yaz─▒yorsunuz. ┼×ark─▒ s├Âz├╝ yazmak ile ┼čiir yazmak aras─▒ndaki fark nedir diye soray─▒m size.

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂAsl─▒nda b├╝y├╝k bir fark yok ancak i┼čin edebi k─▒sm─▒na odaklan─▒r ve kaliteden ├Âd├╝n vermek istemezseniz bence aralar─▒nda bir u├žurum olu┼čabiliyor. Dinleyiciye ula┼čt─▒rmak istedi─činiz his ne? Dinleyen bu ┼čark─▒y─▒ dinledi─činde ne gibi kavram ├žat─▒┼čmalar─▒ ya┼čayacak? Ruhunda nas─▒l devinimler olacak? Bu gibi sorular─▒ soruyorsan─▒z. Ge├žmi┼č olsun, sizden pop├╝ler k├╝lt├╝re yatk─▒n eserler ├ž─▒kmayacakt─▒r:) Ancak amac─▒n─▒z anlaml─▒ bir ┼čark─▒ yapmak ise ├žok g├╝zel de─čerlere sahipsiniz. ─░┼čte t├╝m bu etkenlere odaklan─▒nca ┼čiirin ┼čark─▒ s├Âz├╝ne d├Ân├╝┼čmesi de farkl─▒ konseptlerde oluyor. Teknik olarak ┼čiirsel bir dil yarat─▒p bunu ┼čark─▒ya d├Ân├╝┼čt├╝rmek ile dinleyicinin istedi─či kelimelerle ona ula┼čmak aras─▒nda olduk├ža b├╝y├╝k bir fark var.

M├╝zik ve Edebiyat kariyerinizde kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒n─▒z en b├╝y├╝k g├╝├žl├╝k neydi?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂSan─▒r─▒m yaln─▒z olmam. ├ç─▒kt─▒─č─▒n─▒z yolda size inanan ve g├╝venen insanlarla olman─▒z elbette ki b├╝y├╝k ┼čans lakin bu yeterli olmayabiliyor. ├ľzellikle g├╝n├╝m├╝z m├╝zik ve edebiyat d├╝nyas─▒nda yozla┼čm─▒┼č o kadar ├žok katman var kiÔÇŽ Dinleyiciye ya da okuyucuya ula┼čt─▒rmak istedi─činiz eserin kalitesinden ├žok ne kadar konu┼čulaca─č─▒, ne kadar sataca─č─▒, ne kadar dinlenece─či gibi k├Ât├╝c├╝l┬á kriterler mevcut. K├Ât├╝c├╝l diyorum ├ž├╝nk├╝ bu ger├žekten k├Ât├╝ bir d├╝┼č├╝nce. Bir insan─▒n ruhunun t├╝m n├╝anslar─▒n─▒ yans─▒tt─▒─č─▒, bilincini bu esnada ├╝retimine dahil etti─či bir eser neye ya da kime g├Âre bu kriterlere uymayabilir? G├╝n├╝m├╝z d├╝nyas─▒n─▒n t├╝ketim odakl─▒l─▒─č─▒ a├ž─▒kcas─▒ beni yoruyor ve ├╝mitsizli─če itiyor. ├ç├╝nk├╝ i├ži bo┼čalt─▒lm─▒┼č, duygudan ve anlam aramaktan yoksun eserlerin bu denli y├╝celtilmesi gelecek nesiller i├žin de bir risk. Hayata ne b─▒rakabiliriz? Ben hep bu soruyu sorar─▒m kendime. Kendim d─▒┼č─▒nda hi├žbir olay─▒n tahayy├╝l├╝n├╝ tayin edemiyorsam ben hayata ne katabilirim? ─░┼čte gelecek neslin bu d├╝┼č├╝nceden uzak bir ┼čekilde ├╝retim yapmas─▒, g├Ârsel alg─▒n─▒n bu kadar y├╝celtilip fikirler yerine bedenlerin, nesnelerin metala┼čt─▒r─▒lmas─▒ korkun├ž bir yok olu┼č. O sebeple s─▒k s─▒k kendimize sormal─▒y─▒z bence bu soruyu. Hayata ne b─▒rakabiliriz?

Peki, Hatice Hamarat  kimdir? Kendini nasıl ifade eder ?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂBen b├╝y├╝k ihtimallere a├ž─▒lan denizlerde y├╝zen gemilerden yaln─▒zca biriyim. T─▒pk─▒ di─čerleri gibi hayallerim, korkular─▒m, inan├žlar─▒m ya da inan├žs─▒zl─▒klar─▒m mevcut. Bu da beni yeri geldi─činde g├╝├žl├╝ yer yer de g├╝├žs├╝z k─▒labiliyor. Ancak her insan gibi dalgalardan korunmaya ├žabal─▒yorum. B├╝y├╝k egosal yapt─▒r─▒mlar─▒ olan biri de─čilim. Kendim d─▒┼č─▒nda hi├žbir ┼čeye y├╝zde y├╝z g├╝venerek yola ├ž─▒kmamam gerekti─činin bilincinde bir birey olarak yapt─▒─č─▒m yaln─▒zca ├╝reterek ya┼čamaya ├žal─▒┼čmak. Ancak yenilik├ži olmak, k├Âktenci inan├žlara kar┼č─▒ ├ž─▒kmak gibi huylar─▒m da var. M├╝zi─čimi ya da edebi eserlerimi bir ba┼čkas─▒na ula┼čt─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒rken ger├žekten ├žok ├žabalayan biri oldu─čumu biliyorum. Bunu yaparken birilerine s─▒rt─▒m─▒ yaslamay─▒ hi├ž d├╝┼č├╝nmedim. ├ç├╝nk├╝ ├Âzg├╝n eserleri ├Âzg├╝r sanat├ž─▒lar verebilir. Bu a┼čamada yaln─▒z kendime g├╝veniyorum. Bu bilgi benim i├žin yeterli ├ž├╝nk├╝ inan├ž dedi─čimiz i├žimizden d─▒┼čar─▒ya yans─▒yan bir ─▒┼č─▒k. De─čerli olanlar─▒n de─čerini bulaca─č─▒ inanc─▒n─▒ ta┼č─▒yarak yola devam ediyorum. Kendime bunun bir yolculuk oldu─čunu s─▒k s─▒k hat─▒rlat─▒yorum, kahveyi, kedileri ve yaz mevsimlerini seviyorum. Bir de bas gitar─▒.

Ge├žmi┼če oranla┬á m├╝zik dinleyicisine┬á ula┼čmak teknoloji sayesinde daha kolay┬á ve┬á k─▒sa s├╝rede de pop├╝ler olunabiliyor.┬á Keza ayn─▒ durum kitap yazarl─▒─č─▒ i├žinde ge├žerli. Fakat┬á genelde┬á bu pop├╝lerlik kal─▒c─▒ olmuyor. Sizce kal─▒c─▒ olman─▒n yolu nereden ge├žiyor?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂKal─▒c─▒ olmak bence bir tabu. Milyarlarca y─▒ll─▒k evrende kal─▒c─▒ olmak istiyorum eylemi pek sonu├ž bulmayacakt─▒r. Yine de insan ya┼čarken hat─▒rlanmak ve belli kitlelere ula┼čmak istiyor. Bu hepimizin i├žinde var. Bu ama├ž u─čruna her ┼čeyi yapmay─▒ g├Âze alanlar ve yetenekleri do─črultusunda i┼čler yapmayanlar kal─▒c─▒l─▒─ča yakla┼čam─▒yor gibi geliyor bana. D├Ânem de─či┼čtik├že ihtiya├ž duyulanlar da de─či┼čiyor, bence kal─▒c─▒ olmak bu ihtiya├žlara tam olarak kar┼č─▒l─▒k vermekten ziyade biraz kendin olarak ilerlemek ve mevcut ihtiya├žlara kapal─▒ olmaktan ge├žen bir yol.┬á Fazla de─či┼čmemek, ├Âzg├╝n kalmak ya da az evrilmek diyelim. ├ç├╝nk├╝ bizden istenen her ┼čeyi yapt─▒─č─▒m─▒zda her yola ba┼čvurdu─čumuzda kendimize biraz ihanet etmi┼č oluyoruz bu da ilerleyen s├╝re├žlerde ├╝retimsizli─če, ruhsal bozukluklara, yakalan─▒lan pop├╝ler kimlik yava┼č yava┼č kaybolmaya ba┼člad─▒─č─▒nda ise korkun├ž hezeyanlara d├Ân├╝┼č├╝yor. Bence biraz durmal─▒, dinlemeli ve ya┼čam─▒n i├žinde yava┼č├ža sal─▒nmay─▒ ├Â─črenmeliyiz. Kendi olarak kalanlar─▒n, ├╝retirken ruhuyla ├╝retenlerin unutulmak gibi bir dertleri olmayaca─č─▒ gibi unutulmayacaklar─▒n─▒ da hat─▒rlamak gerekiyor diye d├╝┼č├╝n├╝yorum.

Klasik sorumdur. Elinizde sihirli bir de─čnek olsayd─▒ ne yapmak isterdiniz?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂBa┼čka bir sihirli de─čnek tabii ki:) Ben de bir insan─▒m┬á bu kadar g├╝├žl├╝ bir nesne kar┼č─▒s─▒nda insani g├╝d├╝lerime yenilebilirim d├╝┼č├╝ncesi ile onu en g├╝vendi─čim ki┼čiye vermek ve buna bir son ver demek i├žin. Asl─▒nda i┼čin ├Âz├╝ t├╝m canl─▒lar─▒n olmas─▒ gerekti─či ┼čekilde ya┼čamas─▒n─▒ arzu ederdim. Do─ča ile bar─▒┼čm─▒┼č, ├žocuklara, hayvanlara, ya┼čam─▒n i├žinde kendisini korumakta zorlanan herkese iyi davranan bir D├╝nya.

Sanat d├╝nyas─▒ zorlu. Bunu hepimiz biliyoruz. Sizce edebiyat d├╝nyas─▒ m─▒ daha zorlu yoksa m├╝zik d├╝nyas─▒ m─▒? Bu zorluklar─▒ ├Ârneklemeniz m├╝mk├╝n m├╝?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂHer iki alan─▒n da kendi i├žinde dinamikleri mevcut ve zorluklar─▒ birbiri ile yar─▒┼č─▒r. ├ľzellikle ├╝retimlerin dinleyiciye ya da okuyucuya ula┼čt─▒r─▒lmas─▒ noktas─▒ kilit nokta. ├ťretimlerin da─č─▒t─▒m s├╝reci kolayla┼čm─▒┼č gibi g├Âr├╝nse de asl─▒nda eskiye nazaran daha ├žok maddiyata dayal─▒. ─░yi bir i┼čin bile sanatsevere ula┼čmas─▒ konusunda aksakl─▒klar ├ž─▒kabiliyor. K├╝resel d├╝zeyde bir ÔÇť ahbap ├žavu┼čÔÇŁ ili┼čkisi devreye girmi┼č gibi. Umar─▒m en k─▒sa zamanda bu durum de─či┼čir ve kaliteli, ├Âzenli yap─▒lan i┼čler┬á ay─▒rt edilebilir duruma gelir.

Sanat ├ževresinde dayan─▒┼čma var m─▒ sizce?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂOldu─čunu pek s├Âyleyemem ancak sizin ya┼čad─▒─č─▒n─▒z zorluklar─▒ ve t─▒kand─▒─č─▒n─▒z noktalar─▒ ya┼čam─▒┼č olanlar sizi anl─▒yor. Bu evreden sonra kar┼č─▒n─▒zdaki ki┼či ya da ki┼čilerin iyilik k├Ât├╝l├╝k alg─▒s─▒ devreye giriyor. Sizin yan─▒n─▒zda olup destek de olabilirler k├Âstek deÔÇŽ Dayan─▒┼čma dedi─čimiz alg─▒ insani deneyimlerin en derinlerinden. Bunu anlamland─▒ran, buna ├Ânem veren sanat├ž─▒ say─▒s─▒ yok denecek kadar az.

Yeni projelerinizden bahsetmeniz m├╝mk├╝n m├╝?

ÔťŹ´ŞĆ­čÄÂ┬áM├╝zikte ekibimle ayn─▒ yoldan devam ederek yeni bir bestenin ├žal─▒┼čmalar─▒na ba┼člayaca─č─▒z. Edebiyat alan─▒nda ise novella ├žal─▒┼čmam ve ┼čiir kitab─▒m─▒ bir kenarda bekletiyorum. Do─čru zaman─▒ yakalamak, biraz da dinginle┼čerek yola devam etmek, emin ad─▒mlar atmak taraftar─▒y─▒m. Umar─▒m yeni ├žal─▒┼čmalarla hem okuyucularla hem de dinleyicilerle bulu┼čur, hasret gideririz. Sahne performanslar─▒na da belli bir s├╝re sonra ba┼člamak niyetindeyim ├ž├╝nk├╝ sahneyi epey ├Âzledim.

┬á“Sabah gevrek mi gevrek b─▒rakt─▒─č─▒n ├ž─▒t─▒rt─▒
T─▒pk─▒ ├Âp├╝┼čleri saklayan ya┼čl─▒ ├ž─▒narlar gibi
Yaln─▒z─▒z i├žimizde
Terbiyesiz bu hayat kemik!
Son sureyi itler okuyor defnimizde”

Hatice Hamarat/ Kent Ekran─▒

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here