Kedi Tom ve fare Jerry, her milletten izleyicinin gönüllerinde taht kurmuş dünya tatlısı çizgi karakterler. Filmleri tam 7 Oscar almış. Ödül konusunda Marlon Brando’lu, Al Pacino’lu Godfather’la yarıştığı yetmez gibi diğer özelliği de en fazla şiddet içeren yapım olması. Buyrun bakalım.

Nasıl yani diye düşünüyor insan…
Altı üstü bir animasyon ve ana temasına bakılırsa ev kedisi Tom ve evin yiyeceğiyle beslenen ev faresi Jerry, sürekli olarak birbirleriyle mücadele halindeler ve asla sonu gelmiyor.

Film serisi, çocuklar için yapılmış masum bir amimasyon gibi görünse de, aslında çeşitli şiddet sahneleri nedeniyle yıllarca dünya televizyonları tarafından sansüre uğradı. Hatta direkt yasaklandı.

Çizgi filmin bir asıra yakın sürmesine bakılırsa senaryonun Victor Hugo’nun Sefiller’i gibi bir roman uzunluğunda olacağını düşünür insan. Ne tuhaftır ki, iki kahraman sadece iki bölümde konuşmuşlar. Bunun dışında aralarında hiçbir diyalog geçmemiş. Bir kerecik Tom, “Sen benim bebeğim misin yoksa?” demiş.

Tom’cu musun, Jerry’ci mi?

Toplumlarda her şeyi ikiye ayrıştırma âdeti olur illâ. 1970’lerde arabesk müziğin dinleyicilerinin Orhancılar, Ferdiciler diye ikiye ayrılması da böyleydi. Profesyonel fotoğraf dünyasında Nikoncular, Canoncular ikiye ayrılır eskiden beri. Hatta “İnsanlar ‘tanıdıkça büyüyenler’ ve ‘tanıdıkça küçülenler’ olarak ikiye ayrılır” diye ne kadar doğru söylemiş Diderot.
Her konuda ikiye ayırma Tom ve Jerry arasında olmaz mı?

Tom’u tutanlar için Jerry’ciler asalaktır, snoptur, sinsidir. Jerry’ciler için de Tom’cular ahmakça öfkelidir, hantaldır, pasif agresiftir.

Şiddet nasıl tırmanıyor?

Tom ve Jerry filmlerinde, birbirlerine hatırı sayılır dozlarda incitici, ve can yakan şakalar yaparlar. Jerry, boyuna posuna bakmadan Tom’un kafasını panjura sıkıştırır, kuyruğunu kapana kıstırır, patisini elektrik prizine sokar. Güya şaka… Küçümsenmeyecek oranda patlayıcı, balta, çekiç, zehir, kalem, kâğıt gibi araçları kullanarak Tom’un canına kasteder.

Tom ise Jerry’ye karşı eline geçirdiği her şeyi silah olarak kullanır. Kapan, zehir, ütü, tost makinesi, hatta ağır silahlar kullanır. Onca mühimmat evde ne arıyorsa artık.

İşte bunca şiddet örneği o eleştirilere neden oldu. Fakat tüm şiddet içeriğine rağmen kan veya yaralanma sahneleri hiç gösterilmedi.

Özünde Jerry, farklı farklı yerlerde kendisine yuva yapabilen yetenekte bir faredir ve tek amacı yuvasında rahatça yaşamaktır. Tom ise hem Jerry’yi yakalamak, hem de evde zarar gören eşyaları da kimseye duyurmadan tamir etmek zorundadır.

Filmlerde diyalog olmadığından mesaj, heyecan ve duygu, fon müzikleriyle verilir. Kahkaha, feryat veya soluk alıp verme gibi efektler klakson veya diğer müzik enstrümanlar kullanılır. Fonda pop, caz ve klasik müzik olur. Tom’un piyanist ve orkestra şefi olduğu sahnelere doyum olmaz. Örneğin Jerry de deliğin içinde ilerlerken fondaki müzik Rossini’nin Sevil Berberi operasının üvertürüdür.
Popülaritesi hiç azalmaz. Adlarına posta pulu bile çıkartılır.

Aslında bir görüş daha var. Tom ve Jerry iyi arkadaşlarmış. Tom onu hırpalar görünüp himaye edermiş ki ev sahibi başka avcı kedi getirip fareciği gerçekten telef ettirmesin.
Onca mühimmatı Jerry’nin üstüne boca ederken bu görüş hiç de inandırıcı değil. Git mutfaktan balığını neyin al, ye. Ne uğraşıyorsun zavallıyla. Ezilenden yanayız ya, o yüzden Jerry’nin askerleriyiz.

Önceki Bölüm:

Kediname 20 Yedi Bela Hüsnü

Füsun ALTINOK

Füsun ALTINOK/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 18 Mayıs 2024

Yazarın Tüm Yazıları

Kediname 20 Yedi Bela Hüsnü

Yedi Bela Hüsnü, 1982 yapımı, Kemal Sunal’ın başrolde oynadığı ve Natuk Baytan’ın yönettiği bir komedi filmi. Aşık olduğu kızı tavlamak için kabadayı gibi olmaya çalışan bir adamın hikayesi. Hüsnü, mahallede meydana gelen bir çatışmadaki cinayetlerin üstüne kalması sonucu Yedi Bela Hüsnü olarak ünleniyor. Kabadayı gibi davranmaya çalışırken bela mıknatısı olup çıkıyor.

Komedi söz konusu olunca film de absürdlük ile toplumsal mesaj kaygısının ortasında bir yerlerde turluyor. Çekim yılı ‘82 olunca da bir yerlerde Kenan Evren görünüyor. “Ben öğlenden sonra yine dayağa çıkıyorum. Dayak yiyecek çok adam var bu şehirde”, “Çok zenginse çalmıştır” gibi replikler havada uçuşuyor. “Şimdi ananı laciverde boyadım it oğlu it”ler akıllarda yer ediyor.

Yedi Bela Hüsnü’nün mafyöz davranışlı kişileri tanımlamaya dönüşmesinin öyküsü böyle. Malum kişilerin tanımına bazı hiperaktif çocuklar da dahil oluyor. Dört, beş yaşındaki bacaksızlar yaramazlıklarıyla çevresindekileri bezdirince bir adet Hüsnü oluyorlar.

İlle de kediler.

Kedi esprisi insanları gülümsetiyor. Boyuna posuna bakmadan dayılık taslayan tüylüye gülünmez mi?
Haydut Hüsnü, bu kez tv haberlerinde ahalinin karşısına haber olarak çıktı. Esenler’de esnafın sahiplendiği Yedi Bela Hüsnü namlı kedi, caddede kimselere geçit vermiyor. Görüntüler şaşırtıcı. Başta azılı düşmanı köpekler olmak üzere caddede yürüyen herkese durup dururken sataşıyor. Kenarda kendi halinde bir mazlum pozundayken saniyeler içinde sırtı kamburlaşıyor, ince uzun kuyruğundaki tüyler kabarıyor ve bir kaç kişiye çalım atıp insanların üstüne atlıyor. Eli ayağına dolaşıp dengesini kaybedenler düşmemeye çalışıyorlar. İnsanlar tamam da o koca köpekler kendilerinin bacağı boyundaki delibaş kediden nasıl kaçacaklarını şaşırıyorlar. Kenara çekilip kendini şarj edip yeni kurbanlar seçiyor.

“Hepimiz Hüsnüyüz”

O çok ciddi. Fakat yaşam koşullarının depresyonuyla keyifsiz olan esnaf, gönüllü animatör pisi sayesinde neşeleniyor. Ortam bir anda tüylü performans sanatçısının şovuna dönüşüyor.

Aslında iyi tezgâh kurmuş. Avlanmak, fare kovalamak yok. Çöp karıştırma derdi yok. Yemek, konaklama gereksinimleri çevre sakinlerince servis ediliyor. Kiminin hamburgerine, kiminin ev yapımı yemeğine ortakçı oluyor. Kuru mamaya burun kıvırması bu yüzden.

Şimdi bu Yedi Bela Hüsnü, monotonluktan sıkılsa, yeni maceralara yelken açsa, biraz da başka yerlerde takılayım dese veya korkuttuklarından birileri onu bir barınağa yollatsa izleyicisi olan esnaf depresyonun dibine vurur. Hüsnü gitti buraların tadı kaçtı diyenler perişan olur. “Hepimiz Hüsnüyüz” diye pankart açarlar. Taraftarları oluşur. “Kediyiz, güçlüyüz, kazanacağız” diye eylem koyarlar. Fena mı olur? Hatta çok iyi olur.

“Şimdilik, grup halindeki pisicanlar ’ya hepimiz, ya hiçbirimiz’ sloganıyla çarşıyı basana kadar, Hüsnü saltanatını sürdürecek gibi görünüyor.

Füsun ALTINOK

Önceki Bölüm

Kediname 19; “O senin neyin olur derlerse…”

Füsun ALTINOK

Füsun ALTINOK/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 11 Mayıs 2024

Yazarın Tüm Yazıları