Fas’ta “GEN Z 212” adlı gençlik hareketinin 27 Eylül’de başlattığı protestolar 10’uncu gününde de devam etti.

Başkent Rabat başta olmak üzere birçok kentte protestocular, sağlık ve eğitim hizmetlerinin iyileştirilmesi ile yolsuzlukla mücadele ve adil kamu politikaları taleplerini yineledi.

Hareketin resmî hesabı “GenZ212” Discord  platformu üzerinden yaptığı açıklamada, her şehirde gösterileri yönlendirecek yerel koordinatörlerin belirlendiği ve “GEN Z 212”nin bağımsız bir gençlik hareketi olduğu vurgulandı.

Rabat’taki Bab El-Had Meydanı’nda toplanan yüzlerce kişi, “hükümet istifa” sloganı attı.

Protestocular kalabalığa “Sokağa çıkın, taleplerinizi dile getirin; bu meşru bir haktır” mesajı verdi.

Tetvan kent merkezindeki ana caddede yüzlerce gencin katıldığı gösteride ise “Yolsuzluktan arınmış bir Fas hayal ediyoruz” yazılı pankart açıldı.

Eylemciler, “Yurt sevgisi, reform ve yolsuzlukla mücadele talebiyle çelişmez” mesajı vererek, eğitim ve sağlık sisteminin iyileştirilmesi, istihdam fırsatlarının artırılması ve daha adil kamu politikalarının uygulanması yönündeki sosyal taleplerini dile getirdi.

bianet

Anket kapsamında EduBirdie uzmanları, 2.000 Z kuşağı ve genç milenyumluya yaşlılığın gerçekten ne zaman başladığını sordu.

Sonuçlara göre Z kuşağının beşte birinden fazlası (%22) 35 yaşı İşaret ediyor.

Buna karşılık, milenyum kuşağının üçte birinden fazlası (%35), 40 yaşın gençliğin sona erdiği yaş olduğuna inanıyor. 

Anket sonuçlarına göre Z kuşağının yüzde 3’ü, 27 yaşına gelen kişilerin yaşlı olduğunu düşünüyor. 

Yüzde 6’sı ‘yaşlı’ ifadesinin 30’lu yaşların biraz ilerisinden geldiğini düşünüyor.

Bu arada, yüzde 13’ü 35 yaşından itibaren ‘yaşlı’ olduğunu düşünürken, yüzde 26’sı 40 yaşında, yüzde 21’i 50 yaşında, yüzde 31’i ise 60 yaş ve üzeri yaşta ‘yaşlı’ olduğunu söylüyor. 

Buna karşılık milenyum kuşağının yüzde 41’i 60 yaşına kadar hala ‘genç’ olduklarını söylüyor. 

EduBirdie, anket kapsamında katılımcılara insanların ne zaman ‘arzu edilir’ olmaktan çıktıklarını düşündüklerini de sordu. 

Berlin’deki Humboldt Üniversitesi’nden bilim insanları, yaşlı yetişkinlerin artık bu yaşam döneminin 74 yaş ve üzerini ifade ettiğine inandıklarını keşfetti.

Ve bu durum yıllar geçtikçe daha da arttı; bu da geçmişte ‘yaşlı’ olarak kabul edilen insanların günümüzde öyle kabul edilmeyebileceğini gösteriyor. 

Çalışmanın yazarı Markus Wettstein, “Yaşam beklentisi arttı, bu da yaşlılığın daha geç algılanmasına katkıda bulunabilir” dedi.

Teknolojideki hızlı dönüşüm, sadece Z kuşağının özel hayatını değil, iş dünyasındaki dengeleri de kökünden sarsıyor. 

Bir yanda yapay zekânın yaratıcılığı ve özerkliği desteklediğini savunan uzmanlar varken, diğer yandan birçok giriş seviyesi pozisyonda Z kuşağı çalışanlarının yerini sessizce ve farkına varmadan otomasyonun aldığı gerçeği göz ardı edilemiyor. 

Monoton, daha az uzmanlık gerektiren işlerde yapay zekânın yaygın biçimde kullanılması, özellikle genç çalışanların ek gelir kazandığı yan işlerde de ciddi kırılmalara yol açıyor.

Yapay zekâ destekli özel dersler

Çevrimiçi öğrenme platformları ve otomatik notlandırma sistemleri, sınıf içi ve birebir eğitimde öğretmen ile yardımcılarının rolünü daraltıyor. 

Z kuşağı gençleri için ek kazanç kaynağı olan özel ders işlerini, hızla gelişen yapay zekâ tabanlı uygulamalar elinden alıyor.

Sanat ve yaratıcılık alanındaki otomasyon

Müzik bestelemeden görsel tasarıma, hatta playlist önerilerine kadar pek çok yaratıcı süreçte yapay zekâ kullanıma girdi. 

Böylece yeni yetişen Z kuşağı sanatçılar, eserlerinin hızla çoğaltıldığı ve benzerlerinin kolayca üretildiği bir rekabetle karşılaşarak piyasada kendilerine yer bulmakta zorlanıyor.

Yazı ve serbest çalışma fırsatlarının azalması

Makale yazımı, içerik düzenleme ve beyin fırtınası gibi görevleri otomatikleştiren araçlar, giriş seviyesindeki yazar ve serbest çalışanların işlerini gölgeliyor. Deneyimsiz Genç profesyoneller, yapay zekâ içerik üreticileriyle aynı kalite ve hızda rekabet etmekte güçlük çekiyor ve gelir elde etme olanakları kısıtlanıyor.

Bu tablo, Z kuşağının hem geleneksel hem de yeni iş modellerindeki kırılganlığını ortaya koyuyor. İlerleyen dönemde, yapay zekâyla uyumlu yeni rollerin ve becerilerin ön plana çıkması genç çalışanlara nefes aldırabilir; ancak adaptasyon hızının, mevcut kayıpları dengeleyip dengeleyemeyeceği belirsizliğini koruyor.

“Özgür, rahat, kendilerini zora sokmadan çalışmak ve yaşamak istiyorlar…”

2000’li yılların başında dünya yaşamında yer edinen Z kuşağı her kuşağın doğal olarak bir diğerinden farklı oluşu gerçeğiyle gündemdeki yerini koruyor.

Ebeveynleri X ve Y kuşağından olan Z kuşağı doğduğunda; dünya, milenyum dönemine, her alanda dijitalleşmeye hazırlanmak için çabalıyordu. Özellikle teknolojinin gelişimi ve girdiği her alanı değiştirme hızı nedeniyle önceki kuşaklar, bu hızla baş etmeye çalışırken, Z kuşağı bu hızın içine doğdu; dünyaya geldikleri evin koşulları elbette birbirinden farklıydı ancak, bilgisayarlarla tanışmaları bir önceki nesillerden çok daha kısa sürede ve erken yaşta oldu. Bence dünya, kendisini yönetecek ve kendisiyle yaşayacak nesli hızla dönüştürüyor. 

Tüketim alışkanlıkları ilk başta ebeveynlerinin yönlendirmeleriyle belirlenen Z kuşağı, pandemide dönüşen gerçekliğe göre; tüketim davranışlarını çevrimiçi platformların, sosyal medyanın kendilerine sundukları içeriklerle belirlemeye başladılar. Böylelikle kendilerinden önce yaşayan nesillerin bir ürün ve hizmeti somut olarak inceleyip gidip yerinde alma alışkanlığı da; hızla görmeden, dokunmadan, yakından incelemeden, kendileri neredeyse orada alabilecekleri bir duruma dönüştü. Bu nesil dijitali, elektronik araçları, tabletleri, telefonları ve bilgisayarları çok daha etkin ve hızlı kullanmaya başladı. Araçları kullanırken ellerinin ve parmaklarının koordinasyonuna bakarak bunu gözlemleyebilirsiniz. Aplikasyonlar çoğaldıkça zamanlarını yönetme konusunda daha az uyuyup daha fazla uyanık kalma çabasındalar diye düşünüyorum. Üretileni hızla tüketme çabası, bir an önce elde etme, bir an önce kullanma hevesi, bir önceki nesillerde yerleşen biriktirme, daha sonra kullanma, erteleme, çabuk bitmesin anlayışını da tersine çeviriyor. Ebeveynleriyle yaşadıkları çatışmalardan birisinin bu kıyaslamalar olduğunu düşünüyorum. Ekonomik açıdan da pandemi sonrası ülkelerin yaşadığı ekonomik belirsizlikler ve göreceli olarak refah düzeyinin azalması ile birlikte satın almanın getirdiği zorluklar, küçük harçlıklar veya düşük ücretlerle yaşamı sürdürebilme zorluğu, paylaşım ekonomisi gereğince bu nesilde daha çok geçici kullanım, kiralama, anlık elde etme, sahiplenmek için çabalamama öncüllerini yarattı. Böylelikle günümüz iş modelleri de gitgide, hızı, rahatlığı ön plana alan, geçici hevesleri tatmin edecek ürün ve hizmet üretimini arttırdı. Bir X olarak öğrencilerime neslinizin özelliklerini nasıl özetlersiniz diye sorduğumda tahammülsüz, sabırsız olduklarını sürekli dile getiriyorlar. Ürün ve hizmetlerin fiyatlarını, promosyonları, kaliteyi karşılaştırabildikleri çok fazla platform var. Daha bilinçli olarak satın alıp daha çok beklenti yüklüyorlar, paranın değeri ve satın alma gücünün gitgide düştüğünü görenler talep ettikleri ürün ve hizmeti çok çabuk elde etmek istiyorlar. Özellikle enflasyonla yaşayan ülkelerde bu alma isteği onları çok daha çabuk olmaları gereğine zorluyor, fiyatlar daha da artmadan. Kendilerine özel üretilen ya da nesillerinin beklentilerine yönelik üretilmiş ürün ve hizmet kesinlikle öncelikli tercihleri oluyor. Hız ve yenilik tutkunu oldukları için de bir markaya karşı uzun yıllar sadakat göstermeleri istisnalar hariç zor görünüyor. Kapsayıcılık, çeşitlilik ve sürdürülebilirlik ile ilgili çok daha hassas ve duyarlılar. Mümkün olduğunca hızlı ve çabuk, kısa sürede algılayacakları reklam ve tanıtımları tercih ediyorlar. Dikkatlerini belli bir sürede canlı tutmak çok çaba gerektiriyor, oldukça da zor. Esnek çalışma koşulları, deneyerek, yaşayarak öğrenme, girişimcilik fırsatları peşindeler. Özetle; çok daha özgür, rahat, kendilerini zora sokmadan çalışmak ve yaşamak istiyorlar. 

Prof. Dr. Olcay Bige Aşkun/Marmara Üniversitesi

ABD’de 2.000 kişi üzerinde yapılan araştırma, Z kuşağının taze meyva suyu içmeyi, çiğ yumurta tüketmeyi tercih ediyor ve protein alımını artırma konusuna önem veriyor.

Z kuşağı, dengeli beslenmenin tam olarak nelerden oluştuğu konusunda en az bilgiye sahip olan (yüzde 40) ve beslenme konusunda en az bilgiye sahip (yüzde 19).

Buna rağmen yüzde 64’ü, kendileri için en sağlıklı olana dair rehber olarak sosyal medyada gördüklerini takip ediyor .

Z kuşağının ortalama bir üyesi, yemeklerinin yüzde 23’ünden keyif almıyor çünkü lezzetten çok kendileri için sağlıklı olana öncelik veriyorlar.

Ancak 65 yaş ve üzeri kişiler, yemekten aldıkları keyfi ilk sıraya koyma eğilimindeydiler ve yemeğin içindekilere en az önem veriyorlardı.

Araştırmayı yaptıran Warburtons protein serisi, proteinin gizemini çözmek ve protein hedeflerine ulaşmanın ne kadar kolay olduğunu haykırmak için 2023’ün spor kişiliği Mary Earps MBE ile iş birliği yaptı.

Mary şunları söyledi: “İnsanlar mümkün olduğunca fazla protein tüketmeye çalışırken, tadı ön planda tutmadan çok fazla zaman ve çaba harcıyorlar.

“Benim için bu çok açık; çiğ yumurta ile protein dolu simit arasında seçim yapmam gerekseydi, öğle yemeğinde hangisini seçeceğimi biliyorum.

“Vücudumuza enerji sağlamak ve hem fiziksel hem de zihinsel olarak mümkün olduğunca çok şey başarmak için dengeli bir diyete sahip olmak önemlidir ; ancak bu asla kişisel eğlenceden ödün verme pahasına olmamalıdır.

“Kendinizi doğru şekilde beslemek karmaşık olmak zorunda değil, hızlı ve lezzetli olabilir, böylece diyetinizi karmaşıklaştırmaya harcayacağınız saatleri, topları ağdan uzak tutmaya harcayabilirsiniz.”

Araştırmada ayrıca katılımcıların yüzde 18’inin protein tozlarını sevmediği, bunların dörtte birinin içtiğinde iğrendiğini, yüzde 11’inin ise bunun bir angarya gibi geldiğini söylediği ortaya çıktı.

Ve yüzde 45’i proteinin genel olarak kafa karıştırıcı olduğunu düşünüyor, çünkü çok fazla farklı sağlık iddiası var (yüzde 38) veya ne kadar tüketilmesi gerektiği konusunda çelişkili bilgiler var (yüzde 33).

Ve bunların dörtte biri beslenme konusundaki bilgilerini iyi veya mükemmel olarak değerlendiriyor.

Ancak yetişkinlerin yüzde 27’si geçmişte diyet trendlerini takip ettiğini itiraf ederken, yüzde 37’si daha sonra pişman olduğunu söylüyor.

OnePoll.com üzerinden yapılan araştırmaya katılanlar arasında , genç neslin, aslında pek hoşlanmasalar bile, başkalarının yanında sağlıklıymış gibi görünmek için yemek yeme konusunda en suçlu olduğu görüldü.

Ekmek yapım şirketinden Jonathan Warburton, “Araştırmalar, insanların protein gibi şeyleri artırmanın lezzetten ödün vermek anlamına geldiğini düşündüğünü gösteriyor ve durum kesinlikle böyle olmak zorunda değil.” dedi.

“İnsanların hayatın lezzetli zevklerinden bazılarından vazgeçmeden hedeflerine ulaşmalarını istiyoruz. Bu nedenle enerji depolamak ve iyi hissetmek için lezzetli, kolay ve hızlı yiyecekler seçmek önemlidir.

Amerikalı oyuncu Jodie Foster, İngiliz Guardian gazetesine verdiği röportajda, kuşakların iş yaşamına olan bakışındaki farklılığa dikkat çekerek, Z kuşağından kişilerle çalışmanın “gerçekten sinir bozucu olabildiğini” söyledi.

Oscar  ödüllü oyuncu, bu kuşaktan kişilerin iş ortamındaki bazı tavırlarını anlamakta zorlandığını da itiraf etti.

61 yaşındaki Foster “Şöyle şeyler yapabiliyorlar; ‘Bugün iyi hissetmiyorum, işe 10:30’da geleceğim’ gibi şeyler söyleyebiliyorlar” dedi.

Foster bir başka örnek olarak da, e-mail yazışmalarında dilbilgisi kurallarına dikkat etmeleri gerektiğini söylediğinde, “Neden bunu yapayım ki, bu biraz sınırlayıcı değil mi?” gibi cevaplar aldığını belirtti.

Kariyerine çocukken başlayan Foster, genç aktörlere yardım etme yükümlülüğünü hissettiğini çünkü “büyümenin kendisi için de zor olduğunu” söyledi.

Oyunculuk sektöründeki gençlere ne tavsiye vereceği sorusu yöneltilen Foster, “Ortaya kendilerine ait olan bir şeyi koymayı öğrenmeliler” dedi.

Öte yandan Z kuşağının en ünlü İngiliz aktörleri arasında yer alan Bella Ramsey’i öven Foster, 20 yaşındaki Ramsey’i “özgünlük timsali” olarak tanımladı.

Ramsey The Last of Us ve Game of Thrones dizileriyle üne kavuştu.

Ramsey’in, tanıştıkları ödül törenine bir takım elbiseyle ve makyajsız katıldığına dikkat çeken Foster, kendi gençliğinde herhangi bir törene bu şekilde katılmalarının mümkün olmadığını ekledi ve “Çünkü biz özgür değildik. Umarım şu anki özgünlük hareketi onlara gerçek özgürlük imkanını sunar” dedi.

1990’ların ortaları ve 2010’ların başları arasındaki dönemde doğanlar Z kuşağı olarak kabul ediliyor.

UCLA’nın yaptığı araştırma , 18-24 yaş arası grubun TV programlarında seks ve romantizmin çok öne çıktığını düşündüklerini ortaya çıkardı.
Gençler, daha çok arkadaşlık ve platonik ilişkiler görmeyi tercih ediyor.

Z kuşağının neredeyse yarısı,  medyada romantizmin aşırı kullanıldığını (%44,3) ve çoğu TV şovu ve filmin senaryosunda seksin gereksiz olduğunu (%47,5) düşünüyor.

Çoğunluk (%51,5) arkadaşlıklara ve platonik ilişkilere odaklanan daha fazla içerik görmek isterken, %39’u ekranda daha fazla aromantik ve/veya aseksüel karakterler (ace/aro) arıyor.

İşte rakamlarla araştırmanım sonuçları;

13-24 yaş aralığındaki katılımcıların %47,5’i çoğu TV şovunun ve film senaryosunun cinsel içeriğe ihtiyaç duymadığını düşünüyor; %51,5’i arkadaşlıklara ve platonik ilişkilere daha fazla odaklanılmasını istiyor.

10-24 yaş grubundakilerin %56’sı orijinal içeriği serilere ve yeniden yapımlara tercih ediyor.

Ergenlerin sayısı iki kat daha fazla, haftalık düşüşler yerine aşırı yayınları tercih ediyor.

Ergenler kendilerininki gibi hayatların ekranda tasvir edilmesini istiyor.

Kaynak: UCLA

Bu trend, vücudu saran pantolonları kınayan ve çok dramatik şekillerde bunların tüm dolaplardan derhal kaldırılması çağrısında bulunan sosyal medya videolarıyla duyuruldu.

Bir kullanıcısı tarafından hazırlanan bu melodramatik ve alaycı videoda , 410.000 izleyicisine ya pantolonlarını atmaları, ateşe vermeleri ya da yeni bir şey halinde kesmeleri talimatını veriyor.

Y kuşağı ve üzeri, daha bol pantolonlara olan bu ani geçişten dolayı anlaşılır bir şekilde üzülüyor; çünkü skinny jean pantolonlar çoğu kişi için vazgeçilmez bir ürün ve 90’ların bol mom jean’leri ve süper alçak denimlerinden sonra bir sonraki adımın daha yüksek olacağı düşünülüyordu .

Yakın zamanda yapılan bir anket, genç seçmenlerin ezici bir çoğunlukla Başkan Biden’ın yeniden seçilme hedefine karşı olduklarını ortaya çıkardı.

18 ila 29 yaş arasındaki seçmenler ezici bir çoğunlukla Başkandan duydukları memnuniyetsizliği dile getirdi.

Ankete göre gençlerin ancak %4’ü Biden’i tekrar başkan olarak görmek istiyor

Amerika genelinde ise bu oran %18.

Z kuşağı son seçim döneminde Biden’a oldukça olumlu bakıyordu.

Genç seçmenlerin neredeyse üçte ikisi 2020’de Biden’a oy verdi ve Ocak 2021’de %59’u Biden’ı onayladı .

Bu, Barack Obama’nın başkanlığının büyük bölümünde alınan onay notundan bile daha yüksek bir orandı.

Öte yandan, Demokrat seçmenlerin de sadece %17’si Demokrat Parti’nin 2024’te Biden’ı yeniden aday göstermesini istiyor.

Neler Oluyor Hayatta programının sunucusu Hakan Ural, Z kuşağına yönelik yaptığı açıklamalarla dikkat çekti.

Hakan Ural canlı yayında konuyla ilgili şunları söyledi; “Ülkede siyasetle bir alakan yok. Ülkenin kendisiyle ilgili yakın geçmişini bilmiyorsun, geçmişini bilmiyorsun. Bugün bu ülkede ne olduğunu bilmiyorsun, bu ülkenin nelerle mücadele ettiğini bilmiyorsun, ideololojik olarak olgunlaşmış düşüncen ve fikrin yok ama oy atıyorsun. Belirleyicisin. Çok üzücü ve ürkütücü değil mi bu? Ben rica ediyorum gerçekten, bu farkındalığı yoksa oy kullanmamaları lazım bence.”

Ural’ın bu sözleri sosyal medyada tepkiyle karşılandı.