Resmi özür açıklaması Yeni Zellanda Başbakanı Christopher Luxon tarafından parlamentoda okundu. 

Başbakan Luxon, saptanan “tasavvur edilemez” uygulamalar için “korkunçtu; yürek parçalıyıcıydı, yanlıştı ve asla olmamalıydı” dedi. 

Yeni Zellanda’da şikayetçilerin yaşadıklarını anlatmasıyla başlayan soruşturmada 2,400 mağdur ifade vermişti. Özel bir komisyon tarafından yürütülen ve 6 yıl süren soruşturma sonucunda devlet bakımevlerinde, kilise kurumlarında ve hastanelerde barındırılan 200,000 çocuk ve bakıma muhtaç yetişkinin ağır suistimallere, işkenceye, tacize ve ihmale maruz kaldıkları saptanmıştı. Raporu hazırlayan komite söz konusu “korkunç” uygulamaların 1950 ila 2019 yılları arasında yaşandığını belirlemişti. Bu süreçte bakımevlerinde 650,000 kişinin barındığı tespit edilmişti. Rapor, bu insanların yaklaşık 3’te 1’inin suistimal edildiğini, işkence gördüğünü ve ihmale maruz kaldığını ortaya koyuyor.

Mağdurların büyük bölümü Yeni Zellanda’nın yerli halkı Maoriler.

Soruşturmayı yürüten komite, 100 maddelik bir öneri listesi de ortaya koydu. 

Bunlar içinde kilisenin de özür dilemesi de yer alıyor. Komite ayrıca istismarın bildirilmesini zorunlu kılan yasal değişiklikler de önerdi. 

Hayatta kalan mağdurlar kuru bir özürün yeterli olmadığını belirtiyorlar. 

Hükümet, tazminat ve telafi için ne gibi adımlar atılacağını henüz açıklamadı.

Meclis’te Haka ile yemin.

Yeni Zellanda parlamentosunda yerel halk Maorilerin temsilcilerinden Rawiri Waititi Meclis Genel Kurulu’ndaki milletvekili yeminini Haka töreni ile yaptı.

Maori haklarını savunan Te Pati Maori Partisi’nin eş lideri olan Waititi, yasal yemin metnini dile getirmeden önce meclis salonundaki yerinde torunlarına, gençlere ve Yeni Zellanda’nın kuruluş belgesi olan, Britanya İmparatorluğu ile Maori şefleri arasında 1840 yılında imzalanan Waitangi Antlaşması’na bağlılık yemini etti.

Rawiri Waititi ardından Haka performansı ile tören yeminin yapıldığı yere ilerleyerek Maori dilinde Kral III. Charles ve ardıllarına bağlılık yemini etti.

İngiliz Uluslar Topluluğu üyesi Yeni Zellanda’nın devlet başkanı Kral III. Charles. Kral Yeni Zellanda’da İngiliz vali tarafından temsil ediliyor.

Haka, Yeni Zellanda’nın yerli halkı Maorilerin savaşlarda rakiplerini korkutmak amacıyla ortaya koydukları bir tören.

Yeni Zellanda Rugby Ligi’nde All Blacks Takımı bir maçtan önce Haka yapıyor.

Pasifik Okyanusu’ndaki Yeni Zellanda’nın aslında bir kıta olduğuna dair araştırmalarda bilim insanları söz konusu sekizinci kıtanın haritasını çıkardılar.

Zelandiya adı verilen bu kıtanın %94’ü denizin altında. Kalan %6’yı biz Yeni Zellanda olarak biliyoruz.

Görünmez sekizinci kıtanın jeolojik öyküsü 200 milyon yıl öncesine, bugün bildiğimiz kıtaların o zamanlar bir arada oluşturduğu süper kıta Gondvana’ya kadar gidiyor. Bilim insanları Zelandiya’nın da diğer kıtalar gibi Gondvana’dan kopan parçalardan biri olduğunu belirtiyorlar. 

SU ÜSTÜ YENİ ZELLANDA, SU ALTI İSE ZELANDİYA

Yeni Zellanda Kraliyet Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı araştırmaya göre,ü Gondvana’dan tektonik kopuşlar sırasında Zellandiya diğerlerine oranla daha fazla gerilime tabi oldu. Sonuçta da kıtanın kabuğu diğerlerine göre daha ince oluştu. Kıtaların kabuk derinliği genellikle 40 kilometre. Zelandiya ise 20 kilometre kalınlıkta. Bu nedenle gerilimle incelen kabuğun önemli bir bölümü denizin altında kaldı. Yüksek kesimler ise bugünün Yeni Zellanda’sını oluşturdu.

Zelandiya’nın alan büyüklüğü 5 milyon kilometrekare. Yanı başındaki Avustralya ise 7,7 milyon kilometre alan büyüklüğüne sahip.

Bilim insanlarının ortaya koyduğu durumun uluslararası ilişkiler boyutu da var.

Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi, ülkelerin yasal sınırlarını, kıyı şeritlerinden 370 km ötedeki Münhasır Ekonomik Bölgelerinin ilerisine taşımak için mineral ve petrol yataklarıyla birlikte “genişletilmiş kıta sahanlığı” talebinde bulunabileceklerini söylüyor.

Yeni Zelanda daha büyük bir kıtanın parçası olduğunu ispat edebilirse sınırlarını altı katına çıkarabilir. Bu da deniz araştırmaları için daha fazla fona erişebileceği anlamına geliyor.