Serbest dolaşan gezegenler olarak da bilinen bu gezegenler, üzerlerine yansıyan yıldız güneş ışığı olmadığı ve kendi ışıkları da bulunmadığı için pratikte görünmezdirler.

Yeni bildirilen bir vakada, başıboş bir gezegenin hareket hızı, uzmanların onun orijinal ev sahibi yıldızlarından biri tarafından fırlatılmış olabileceğine inanmalarına yol açtı.

Bilim insanları ayrıca kütlesini ve Dünya’ya olan uzaklığını da doğrudan ölçebildiler .

Yıldızdan gelen ışık bükülerek gezegeni kısa bir süreliğine gökbilimciler için görünür hale getiriyor.

Ancak bu sefer, Dünya üzerindeki çeşitli yer tabanlı gözlemlerden ve 1,5 milyon km uzaklıktaki Gaia uzay teleskobundan elde edilen veriler kullanılarak iki farklı gözlem yapıldı.

Birbirinden çok uzakta bulunan bu gözlem noktalarına ulaşan ışığın zamanlamasındaki küçük farklılıklar, bilim insanlarına ek bilgiler edinme olanağı sağladı.

Bu başıboş gezegenin , güneş sistemimizdeki en büyük gezegen olan Jüpiter’in yaklaşık yüzde 22’si büyüklüğünde olduğu düşünülüyor .

Tahminlere göre, galaksimizin merkezine doğru, bizden yaklaşık 10.000 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor.

Bu genç gezegenin keşfi, gezegen oluşumunun erken evreleri hakkında önemli ipuçları sunuyor.

Ayrıca bu özel keşif, bilim insanlarını gezegenlerin nasıl doğduğuna dair modellerini yeniden değerlendirmeye yöneltiyor.

Kuzey Karolina Üniversitesi’nde (UNC-Chapel Hill) yüksek lisans öğrencisi ve çalışmanın başyazarı olan Madyson Barber, keşfi şu sözlerle değerlendirdi:

“Astronomi, evrendeki yerimizi, nereden geldiğimizi ve nereye gidebileceğimizi anlamamıza yardımcı oluyor. TIDYE-1b gibi gezegenlerin keşfi, gezegen oluşumuna dair bir zaman yolculuğu yapmamıza olanak tanıyor.”

Barber ve ekibi, NASA’nın TESS teleskopunu kullanarak transit yöntemiyle TIDYE-1b’yi keşfetti. Bu yöntem, bir gezegenin yıldızının önünden geçerken ışığı hafifçe karartması sayesinde varlığının belirlenmesini sağlıyor.

Daha önce 10-40 milyon yıl yaş aralığında bir düzineden fazla genç gezegen bulunmuştu, ancak TIDYE-1b, yaş olarak bu grubun çok daha gerisinde. Bu kadar genç bir gezegenin keşfi nadir bir durum, çünkü gezegenler genellikle onları gizleyen gaz ve toz bulutlarının içinde yer alıyor.

UNC-Chapel Hill’den Doç. Dr. Andrew Mann, bu durumu şöyle açıklıyor:

“Gezegenler, genellikle toz ve gazdan oluşan düz bir diskin içinde oluşur. Bu yüzden güneş sistemimizdeki gezegenler bir ‘pankek düzlüğünde’ dizilmiştir. Ancak TIDYE-1b’nin durumu farklı; bu gezegenin yıldızı ve diskiyle hizalanmamış bir yörüngesi var. Bu durum, gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut anlayışımıza meydan okuyor.”

Bu sıra dışı eğiklik sayesinde, normalde gezegenin görüşü kapalı olacakken TIDYE-1b gözlemlenebildi.

Geleceğin Süper-Dünyası

TIDYE-1b, yıldızına çok yakın bir yörüngede bulunuyor ve yıldızının etrafındaki bir turunu yaklaşık dokuz günde tamamlıyor. Araştırmacılar, bu gezegenin gelecekte bir “süper-Dünya” ya da “sub-Neptün” tipi bir gezegene dönüşeceğini öngörüyor.

Dünya kadar yoğun olmasa da çapı Dünya’nın yaklaşık 11 katı olan TIDYE-1b, gezegenlerin 10 milyon yıldan daha kısa sürede de oluşabileceğine dair kesin kanıtlar sunuyor. Daha önce genç gezegenlerin azlığı, onların var olmadığını değil, yalnızca gaz ve toz tarafından gizlendiklerini gösteriyor.

Bu keşif, astronomlara evrenin ilk dönemlerindeki gezegen oluşumu süreçlerine dair daha derin bir pencere açıyor.

“Gezegenlerin su bulundurma için oldukça elverişli olduğu ifade ediliyor.”

Bilim insanları, 105 ışık yılı uzaklıktaki, ‘SPECULOOS 2’ yıldızının yörüngesinde yaşanılabileceği sanılan iki gezegen keşfetti.

Bu gezegenlerin şimdiye kadar yapılan araştırmalara göre yaşamaya en elverişli gezegenler olduğu belirtiliyor.

NASA’nın galaksimiz dışındaki gezegenleri araştırmak için oluşturmuş olduğu bölümün başkanı, Profesör Amary Triaud, uluslararası gökbilimcilerden oluşan bir ekiple birlikte, ılıman iklime sahip iki gezegen tespit edildiğini açıkladı.

LP 890-9 adlı küçük, soğuk bir yıldızın yörüngesinde bulunan iki gezegen, NASA’nın TESS teleskobu yardımıyla keşfedildi.

Aslında araştırmacılar gezegenlerden bir tanesinin daha önce NASA’nın Transiting Exoplanet Survey Uydusu sayesinde keşfedildiğini; ama, bilim insanlarının bu gezegeni bir gök cismi sandıklarından dolayı, gezegeni James Webb Uzay Teleskobu ile daha detaylı inceleyerek gezegen olduklarına kanaat getirdiler.

Keşifte yakın kızılötesi dalgalara duyarlı teleskoplar kullanıldı.

Gözlemlerde elde edilen bulgularla ilk olarak LP 890-9b isimli gezegenin keşfedilmesi sağlandı. LP890-9b’den biraz daha uzakta olan diğer gezegene ise LP 890-9c ismi verildi.

LP 890-9b adlı ilk gezegenin Dünya’dan yaklaşık 13 katı daha büyük olduğu ve her 2,7 günde bir yıldızının etrafında yörüngesini tamamladığı belirlendi.
Bu bilgelere göre gezegen çok hızlı bir şekilde kendi etrafında dönmektedir.

LP 890-9c adlı ikinci gezegenin ise dünyadan 40 kat daha büyük olduğu belirtildi.

LP 890-9c ise, LP 890-9b ‘ ye göre daha büyük bir gezegen olduğundan dolayı yörünge periyodunu yaklaşık 8,5 günlük bir süreçte tamamlıyor.

Bu iki gezegen de  araştırmacıları tarafından Süper Dünya sınıfında yer aldı

Araştırmacılar keşfettikleri iki gezegenin de yaşanabilir olduğunu düşünüyor.

Çünkü gezegenlerin etrafında döndükleri yıldızın ne çok sıcak ne de çok soğuk olduğunu söyleyen araştırmacılar, böyle bir durumun en büyük yaşam kaynağı olan su bulundurma için oldukça elverişli olduğunu ifade ediyor.

Ancak araştırmacılar LP 890-9c’nin diğer gezegene göre daha doğru bir konumda bulunduğundan dolayı yaşama daha elverişli olduğunu belirtiyorlar.

Araştırmacılar gezegen hakkında araştırmalarına devam edecek ve çalışmalarını Astronomy & Astrophysics dergisinden paylaşacaklar.