Sergiyle, Yaşar Kemal’in kelimelerle dokuduğu Anadolu manzaraları, minyatür sanatıyla İzmir’de sanatseverlerle buluştu.

Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde açılan sergi 3 Mart’a kadar açık kalacak.

Sergide, Yaşar Kemal’in 57 kitabı minyatürlerle anlatılıyor.

Sergide, İzmir Büyükşehir Belediyesi Yayınları’ndan çıkan “İnsan Dünyadır Minyatürlerle Yaşar Kemal’in Bütün Kitapları” adlı kitap da okuyuculara sunulacak.

Sergi açılışına Yaşar Kemal eşi Ayşe Semiha Baban ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer de katıldı.

Anadolu toprakların yetiştirdiği yazarlar arasında Yaşar Kemal ve Fakir Baykurt’un ayrı bir yeri var. Fakir Baykurt aynı zamanda bir öğretmendi. İlk öğretmenler sendikası TÖS’ün Genel Başkanlığını yapmıştı. Türkiye’de “Fikri hür vicdanı hür” nesillerin yaşadığı döneme; yani devenin develiğini, pirenin pireliğini bildiği 60’lı 70’li yıllara damgasını vurmuş bir şahsiyetti.

Sonra 12 Mart döneminde tutuklandı. Yaşar Kemal ile dostlukları eski yıllara dayanır. Ne kadar doğru bilmiyorum ama yazarların efsaneye dönen diyalogları vardır. Yaşar Kemal bir gün Fakir Baykurt’a “Seni romanların dışında bir de neden seviyorum biliyor musun” demiş… Baykurt da “Neden” diye sormuş… Yaşar Kemal altı çizilecek bir söz söylemiş; “Adın Fakir olduğu için “…

İşte böyle… Özalgiller zenginleri, Yaşar Kemal gibileri fakiri ve fakirin dostunu sever.

Fakirlik, fakir olmak… Parasız pulsuz olan da fakirdir. Karun kadar zengin olup da hayatı anlama kılavuzunu çözemeyen de fakirdir. Olayın felsefi boyutu da var, ancak hikayesi uzun… Bizim mevzumuz, ülkenin adeta kaderi olan yoksulluk üzerine…

Bereketli ama kıymeti bilinmeyen topraklarımızda barınacak yeri olmayan, açlık çeken, işsiz ve çaresizler için ‘fakir’ denir. Bu yüzyıllardır böyle… Halkın dilinden anlayan sanatçılar da fakirliği dert edinen kişilerdir. Fakir Baykurt gibi, Yaşar Kemal gibi… Daha yüzlercesi gibi…

“Bir ülkede yoksulluk varsa, onu yazmayan yazar değil, insan bile olamaz” diyen
Yaşar Kemal ile başladık, gelelim günümüze…

Zamanın gençleri birbirlerine takılırken çok kullanıyorlar ‘fakir’, ‘ezik lafını… “O gelemez; fakir” “Ezik ya… o la..!” “O’ fakire kitap ver okusun, diğerleri çok
masraflı!”

Bu ülkede, fakir her daim çok oldu.

Anadolu’nun tarihi yoksulluk tarihidir.

Savaşlara gidenlere, göç için yollara dökülenlerin siyah beyaz fotoğraflarına bakın; görürsünüz yoksulluğun ne olduğunu… Üstte yok, başta yok. Çoğu cılız, çelimsiz Anadolu insanları… Ulusal Kurtuluş Savaşı’nda en üst komutanından en alttaki ere kadar savaşçılar yoksuldu. Ülke dersen, saray ve beslemeleri dışında hepten yoksul ve borçluydu.

Her şey ulusal savaştan sonra güzelleşmeye başladı. Millet fakir haliyle Kemalist kurucu kadronun liderliğinde kalkınma hamlelerine girişti. İnanılmaz coşku vardı, sağımızda solumuzda kıtlık varken, ülke tarımdaki hamlelerle kendi kendine yetecek yıllara adım atıyordu.

Sonra Amerikan destekli yıllara kapıldı ülkemiz…Zengin olduğumuzu sandık, ama fakir sayımız nedense hep arttı. Zenginlerin sayısı da arttı hatta “Her Mahalleye Bir Milyoner” seçim sloganı bile oldu… Ancak halkın çoğunluğu fakirdi.

Fakirlik zaman ve mekana bağlı değişir. Mesela cep telefonunu ilk çıktığında eline alanlar zengin veya orta gelirliydi. Şimdi fakirin elinde de var. “Çıkar; cep telefonunu göster!” diyenlerin çoğu da fakirdir veya fakirleşmektedir de farkında değildir.

Değinmeden geçmeyeyim, fakirliğin aşılmasında ülkemizde dış destek arayışları hiç bitmiyor.… Düyûn-ı Umûmiye ve MF’li yıllara hiç girmeyeyim; işin içinden zor çıkarız… Şimdi de bilmem ne körfezinden gelecek paralar dış fonlar tartışması var.

İmecenin, meslek sevgisi ve saygısının unutturulduğu, bu ülke dış kaynaklı fonlarla mı kurtulacak?

Anlaşılan bazıları için çözüm, yıllardan beri deney farelerinin labirentinde saklı!

2023 yılı fakirliğin aşılmasına bir başlangıç olsun (fikren olmasına bile razıyım!)

Cengiz ERDİL/Gazeteci

CengizERDİL/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 1 Ocak 2022

Yazarın Tüm Yazıları

Yazar ve eleştirmen Feridun Andaç’ın koordinatörlüğündeki sempozyum Yaşar Kemal’in anlatı dünyasındaki “doğa” ve “insan” öğelerine odaklanacak.

Konuşmacılar Yaşar Kemal’in edebiyatını toplumsal bellek, toplum vicdanı ve öncü bir doğa kavrayışı gibi açılardan değerlendirecek.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Yaşar Kemal Vakfı tarafından 2-3 Aralık’ta düzenlenecek “Yaşar Kemal ile Bin Bir Çiçekli Bahçede” sempozyumununda akademisyen, gazeteci, sanatçı ve edebiyatçılar konuşmacı olarak yer alacak. .

İzmir Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde yapılacak sempozyumda Yaşar Kemal’in “Yılanı Öldürseler” romanından aynı isimle beyaz perdeye aktarılan filmin yönetmeni Türkan Şoray; yazarın “Deniz Küstü” romanını müzikli tiyatro oyununa uyarlayan Amerikalı besteci Michael Ellison; İsviçre’de kitaplarını basan Union Yayınevi’nin yöneticisi Lucien Leitess; şair Ataol Behramoğlu konuşacak.

Sempozyumun ardından Kardeş Türküler konser verecek.

’’Karşı düşünceye saygı göstermek, bütün kötülüklerine karşın dünyanın yaşanacak bir yer haline gelmesine katkı yapar’’
De Gaulle

Gerçeği ancak özgür bir ruha sahip olanlar arar, bulur ve korurlar.
İnsan; tanımlanması kolay olmasa da, özgürlüğe mahkûm bir varlıktır. Onurlu bir yük saydığı özgürlüğü, bedeli ne olursa olsun, her koşulda yaşamı boyunca umuzlarında yüksünmeden taşımalıdır.
Bunu yapabilen insan;’’ ne ise o olan bir varlık değil, ne değilse o olabilen bir varlıktır’’ Önce kendine, sonra da diğer insanlara karşı sorumludur.
İnsanın evrendeki yeri ve amacı, yüceliği ve eşsiz olmasıdır.
Ve hiçbir şey bu gerçeği değiştiremez.
Yukarıdaki satırlar varoluş felsefesini kurucusu Jean Paul Sartre’ye aittir.
Var olan önce insandır. Kendini bilgilendirir, donatır ve yeniden inşa eder. Var olma nedenlerini arar ve kendine yeni anlamlar yaratır.

Büyük bir felsefeyi iki paragrafta özetlemek elbette haddim değil!

Tarih 22 Ekim 1964…

Nobel Edebiyat Ödülü’ne ’’Sözcükler (Les Mots)’’ adlı eseriyle Jean Paul Sartre layık görülür. Ve Sartre Nobel Ödülünü ilk reddeden yazar unvanını alır.
Çünkü Sartre;
– Vietnam Savaşı’nda meydana gelen katliamları sorgulamak üzere kurulan
Russell Mahkemesi’nin başkanıdır.
– Bir Fransız olarak, Fransa’nın Cezayir’de yürüttüğü emperyalist savaşın tamamen
karşısındadır.
– İnsan hakları, demokrasi ve aydınlanma düşüncesinin yeterince
oluşturulamadığını düşünmektedir.
– Eserleri ile halktan yeterli ödülü aldığını, Nobel’in kendisini aşağıya çekeceğine
inanmaktadır.
– Jüri çok yetersizdir. Ve bu ödülün şöhrete ihtiyacı olanlar için olduğu fikrindedir.
– Ve nihayet karşı olduğu kapitalist sistemin vereceği tüm resmi ödüllerin
filozof yanına ve özgürlükçü tavrına zarar vereceğini bilmektedir.
Yazının başlangıcındaki De Gaulle ait söz, Jean Paul Sartre için söylenmiştir.
De Gaulle Fransa için büyük devlet adamıdır.
Ve Sartre, o yıllarda ne kadar Fransa ise, insan ve özgürlük adına düşünceleri nedeniyle bugün de o kadar dünya’dır.

’’ Bir ülkenin insanları, bir ülkenin toprağından daha kutsaldır’’ diyerek insanı önceleyen ve ilki 1973’te, diğeri 2002’de yaratıcı edebiyat çalışmaları ve dünyayı kavrayan sorumlu aydın tavrı nedeniyle Nobel’e aday gösterilen kişi de Yaşar Kemal’dir.

Sabahattin Eyüboğlu’nun dizelerindeki gibi o;
Geceleri ağartan insandır…
Türkün en Kürdü, Kürdün en Türküdür.
İnanıyorum ki, ödül verilseydi, dünya ikici kez bir ödül reddine daha tanık olabilirdi.
Çünkü Dünya, Jean Paul Sartre’den sonra asla daha iyi olamadı!
Sartre ne kadar Fransa, ne kadar Dünya ise;
Yaşar Kemal de o kadar Türkiye ve Dünya’dır…

Saygı sevgi ve inançla,

Kemal YALNIZ/İktisatçı

Kemal YALNIZ/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 23 Ekim 2022