Gazeteciliğin Oscar’ı sayılan Pulitzer ödüllü Ann Telnaes, editörün yayımlamadığı karikatüründe Amazon’un kurucusu Washington Post’un sahibi Jeff Bezos’un yanısıra Meta’nin kurucusu Mark Zuckerberg ve OpenAI’in sahibi Sam Altman’ı başkan seçilen Donald Trump’un heykeli önünde ellerinde para torbalarıyla (bir Roma tanrısına adak sunar gibi) diz çökerken çizmişti. Karikatür’de medya kuruluşu Disney ise heykelin önünde yere yığılmış Miki Fare ile tanımlanmıştı.

Ann Telnaes, istifa açıklamasında karikatürünün reddedilmesini bir oyun değişikliği olarak tanımladı ve söz konusu kararın basın özgürlüğünün tehlikeye attığını belirtti. 

Ünlü çizer, “Yok edilmeye çalışılan karikatür, yeni seçilen Başkan Trump’ın gözüne girmek için ellerinden geleni yapan milyarder teknoloji ve medya yöneticilerini eleştiriyor” dedi. 

Telnaes, söz konusu iş insanlarının Abd Hükümeti ile kazançlı sözleşmeleri olduğunu hatırlattı. 

Washington Post Editörü David Shipley ise karikatürü patronun hicvedilmesinden ötürü değil, tekrar yayımlanacak başka bir parça nedeniyle yayımlamadığını belirtti. Editör, aynı eleştiriyi içeren bir köşe yazısının daha önce yayımlanmış olmasını da kararına bir başka gerekçe olarak gösterdi.

Washington Post gazetesinin sahibi Jeff Bezos, başkan seçilen Donald Trump’un göreve başlama töreni için 1 milyon dolar nakit, 1 milyon dolar da ayni yardımda bulunmuştu. Bezos, Trump’un yeniden seçilmesini “olağanüstü bir zafer” olarak tanımlamış ve seçilmiş Başkan’la Florida’daki konutunda yemek yemişti. 

Washington Post, Jeff Bezos’tan önce sadece medya alanında faaliyet gösteren ailenin sahibi olduğu bir yayın kuruluşuydu. Post, kendi tarihi içinde geleneksel olarak tutucu Cumhuriyetçilere karşı Demokrat Parti yanlısı liberal bir yayın politikası izliyordu. Aslen başka alanlarda faaliyet gösteren Jeff Bezos, Abd başkanlık seçiminden önce Washington Post yayın kuruluna müdahele ederek Kamala Harris’in desteklenmesini engellemişti. 

Bu gelişme Abd liberal kesimden büyük tepki çekmiş, Washington Post, 250 bin abone kaybetmişti. 

Türkiye’deki yerel seçimlerin sonuçları hakkında Washington Post gazetesinde yayımlanan makalede Türkiye’deki yerel seçimlerin dünyada sağ partiler karşısında yenilgiye uğrayan liberal demokratlar için önemli dersler içerdiği belirtildi.

Ishaan Tharoor ve Sammy Westfall imzasını taşıyan makalede, yerel seçimlerde CHP’nin sadece kıyılarda değil, Türkiye çapında başarı elde ettiği vurgulandı ve bu başarıya özellikle İstanbul’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bizzat yoğun kampanyasına rağmen ulaşıldığına dikkat çekildi.

Makalede, ekonomik sıkıntılara karşı seçmenin tepkisinin sandığına yansıdığı vurgulandı ama asıl faktörün CHP’nin başarısını körükleyen dinamik olduğu belirtildi. Bu yeni dinamik, daha önce sadece “şehirli laiklere hitap eden fazla dogmatik ve seçkinci” CHP’de Kemal Kılıçdaroğlu’nun başlattığı açılımın yeni kadrolar tarafından devam ettirilmesi olarak açıklandı.

Yazarlar şu satırları kayda geçirdiler: “CHP’de Kılıçdaroğlu’nun halefi Özgür Özel’den İmamoğlu’na kadar, Erdoğan’a benzer bir kimliğe sahip olduğunu iddia edebilen yeni bir yetenek grubu başı çekiyor. Ve daha geniş koalisyonlar kuruyorlar. Pazar günkü seçimlerde, güneydoğu dışındaki kürt seçmenin desteğini aldılar.”

Makalede, CHP’deki yeni kadronun eşit olmayan oyun alanına rağmen başarılı olduğu vurgulandı.

Yazıda özellikle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun başarısının üç açıdan başka yerlerdeki liberal demokratlara ders verir nitelikte olduğu belirtildi. Buna göre birincisi “karizma önemli” ve İmamoğlu’nun sadece bir kesimi değil geniş kitleleri heyecanlandıran bir figür olması. İkincisi ise İmamoğlu’nun, CHP’nin seçkinci laik mirası tarafından dışlanan kesimlerle koalisyon oluşturmayı başarması. Üçüncüsü ise İmamoğlu hatta Mansur Yavaş’ın yönetim ve icraattaki başarılı sicillerinin de etkili olması.

ABD merkezli Washington Post gazetesi, Gazze’de devam eden savaş bağlamında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Hamas’ın geleceğini masaya yatırdı.

Hamas’ın en baştan bu yana İsrail’i yok etmeyi hedeflediğini, Netanyahu’nun da 2009’da Hamas’ı yok etmeyi vadederek seçimi kazandığı hatırlatılan yazıda, peş peşe gelen Netanyahu hükümetleri ve Hamas liderlerinin birbirlerinden fayda sağladıkları ifade edildi.

Yazıda hem Hamas’ın hem de Netanyahu’nun iktidar dönemlerinin sona eriyor olabileceği belirtildi.

Hamas’ın 7 Ekim saldırılarının ardından İsrail ordusunun Gazze’yi işgal ettiği ve örgütün bölgedeki iktidarını sonlandırdığı kaydedilen yazıda, İsrail’deyse Netanyahu’nun istifa etmesini isteyenlerin oranının yüzde 75’e ulaştığı hatırlatıldı.

Netanyahu ve Hamas arasındaki ilişkiyi inceleyen İsrailli tarihçi Adam Raz, “Hamas bir daha Gazze’de iktidar olamayacak ve Netanyahu’nun da siyasi hayatının sonuna yaklaştığını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Netanyahu’nun stratejisi hatırlatıldı

Yazıda, Netanyahu ve Hamas’ın kendi amaçları için birbirlerini kullandığı ve birbirinden beslenen bir ilişki içinde oldukları öne sürüldü.

Gazeteye konuşan siyasi analistler, Netanyahu’nun Gazze’deki Hamas iktidarını bitirme vaadiyle seçim kazandığını ancak seçim sonrasında tam tersi bir strateji izleyerek Filistinli grupların Gazze ve Batı Şeria yönetimleri olarak ikiye bölünmüş halde kalmasını sağladığını söyledi.

İsrailli siyasi analist Dahlia Scheindlin konuyla ilgili, “Karşısında birleşik bir liderlik olmaması, Bibi’ye (Netanyahu) barış müzakerelerine devam etmeme fırsatı verdi. Muhattabı olmadığını söyleyebildi” ifadelerini kullandı.

Adam Raz ise, “Son 10 yılda Netanyahu, Gazze’de Hamas’a zarar verecek her girişimi engellemeye çalıştı” diye konuştu.

Netanyahu hükümetlerinin yıllar içinde Hamas üzerindeki baskıyı hafiflettiğine dikkat çekilen haberde İsrail’in bu yöntemle Hamas’la Filistin Yönetimi arasında gerçekleşebilecek olası bir uzlaşmayı engellemek istediği belritildi.

ABD’nin önde gelen bir diğer gazetesi New York Times da 4 günlük ateşkesin ardından savaşın devam edip etmeyeceğini masaya yatırdı.

Gazeteye konuşan siyasi analistler ateşkesin İsrail için bir ikilem yarattığını söyledi.

Hamas’ın bırakacağı her 10 rehine için ateşkesin bir gün uzayacağını hatırlatan gazete, bunun İsrail toplumunda büyük bir rahatlama yaratacağını ve birçok kişinin rehinelerin serbest bırakılmasını öncelik olarak gördüğünü aktardı.

New York merkezli siyasi araştırma grubu İsrail Politika Forumu’ndan Shira Efron konuyla ilgili “Hamas bu durumu çok iyi biliyor. İsrail’le oynayacaklar ve ‘5 çocuk daha bulduk. Bize bir gün daha verirseniz kuzeyde de birkaç kişi bulabiliriz’ diyecekler. Ateşkesin uzadığını göreceğiz” diye konuştu.

Gazete, ateşkesin uzamasının hem Hamas’a toparlanmak için fırsat yaratacağını hem de uluslararası güçlere İsrail üzerindeki baskıyı artırma şansı sunacağını yazdı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uyguladığı düşük faiz, yüksek kur politikası uluslararası alanda  bu uygulamayı şaşırtıcı bulan ekonomist ve yazarlar arasında ilgi görüyor.

Son olarak Washington Post köşe yazarı Anthony Faiola bir yazı kaleme aldı. Yazısının başlığında Kral Çıplak öyküsüne gönderme yapan Faiola, “Danışmanları durumu Erdoğan’a söylemeyecek.” dedi.

STEVE HANKE’NİN HESABI

Faiola, yazısında ekonomist Steve Hanke’nin* 13 Aralık günü paylaştığı sosyal medya mesajına yer verdi. Hanke mesajında grafik paylaşarak şöyle yazdı: “Başkan Erdoğan’ın irrasyonel faiz fikri, Lira’yı batırıyor ve enflasyonu yükseltiyor. Bugün tam olarak hesapladım: Erdoğan ve Merkez Bankası’ndaki adamları yüzünden Türkiye’de yıllık enflasyon % 100,65… Türkiye’nin sahte resmi Kasım 2021 yıllık enflasyonunun 5 misli… Sabit kur politikası zamanı…”

Anthony Faiola yazısında devamla İstanbul Halk Ekmek büfesindeki kuyruğu ortaya koyan bir fotoğrafa yer vererek , marketlerde etiketlerin günlük olarak değiştirildiğini temel gıda fiyatlarının “uçtuğunu” yazdı.

“YANGINA YAKITLA MÜDAHELE EDİYOR”

Faiola, “Erdoğan faizi sürekli düşürerek genel kabul görmüş finansal kuralların üzerine yangına yakıtla müdahele eder gibi gidiyor” ifadesini kullandı.

Anthony Faiola, Erdoğan’ın düşük faiz, yüksek kur politikasıyla ihracatı artıracağını, istihdamı büyüteceğini savunduğunu ancak bu uygulamanın özellikle kriz yaşayan ekonomilerde ihrac ürünü üretmek için ithal edilen ara malların fiyatlarını uçurduğunu, yabancı yatırımcıları ürküttüğünü belirtti.

Arjantin’de yaşanan 2001 krizini hatırlatan Washington Post yazarı, dış borcunun yönetilebilir olması sayesinde Türkiye’nin söz konusu durumda olmadığını kaydetti.

Yazara göre, Çin modelinin Türkiye’de sonuç vermesi mümkün değil. Çünkü Türk Lirası’nı ayakta tutma gücü bulunmuyor.

*Profesör Steve Hanke: Özellikle gelişmekte olan ülkelerin para politikalarıyla ilgilenen Ekonomist. ABD John Hopkins Üniversitesi’nde öğretim üyesi. “Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Para Kurulları El Kitabı” yazarı.