Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş 4. yılına doğru yaklaşırken,  Avrupa güvenliğine yönelik artan tehditler, kurumun kriz hazırlık rehberini güncellemesine neden oldu.

Kurum, doğal afetler ce toplumsal hareketler kadar, artık savaşın da gelecek 10 yılda yaşanması  son derece mümkün bir felaket olduğunu açıkladı.

Almanya Federal Sivil Koruma ve Afet Yardım Dairesi hazırladığı rehberde, 35 yıl sonra ilk kez savaş olasılığını açıkça gündeme taşıdı.

“Krize ve Felaketlere Hazırlık” başlıklı 36 sayfalık rehberde dezenformasyonu tanıma yöntemleri, patlama veya saldırı anında sığınak bulma yolları ve korkuyla baş etme stratejileri yer alıyor.

Açıklama yine bir yetkili tarafından yapıldı. 

Alman Federal Göç ve Mülteciler Ofisi, X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, geçen yıl Magdeburg saldırganıyla ilgili olarak kendilerine bir ihbar yapıldığını her ihbar gibi bunu da ciddiye alarak güvenlik yetkililerine ilettiklerini duyurdu. 

Göç ve Mülteciler Ofisi, ihbarı iletmekten öte bir yetkilerinin olmadığını belirtti. 

Almanya’nın Magdeburg kentinde 20 Aralık Cuma akşamı şehirdeki noel alış-veriş pazarına aracıyla dalan bir kişi, 4’ü kadın biri çocuk 5 kişinin ölümüne yol açmıştı. Olayda 200 kişi de yaralanmıştı. Yaralılardan 41’inin durumunun ağır olduğu bildirilmişti.

Saldırgan yakalanmış, Suudi Arabistan uyruklu bir psikiyatr ve psikoterapist olduğu belirlenmişti. Gazeteler şüpheli saldırganın 2006 yılında Almanya’ya gittiğini ve kalıcı oturma izni aldığını yazdılar.

Haberciler, Talip A. adlı şüpheli saldırganın sosyal medyadaki etkinliğini incelediklerinde dikkat çekici bir durumla karşılaştılar. Şüpheli sosyal medyada eski bir müslüman olduğunu duyuruyor, anti-İslam içerikli mesajları paylaşıyor ve müslümanlığı terkedenleri tebrik ediyordu. 

Saldırgan sosyal medyada Alman yetkilileri Avrupa’nın İslamlaşmasına göz yummakla da suçluyor, Almanya’daki aşırı sağcı ve göçmen karşıtı Almanya için Alternatif Partisi’ni destekliyordu. 

Olaf Scholz hükümetinin parlamentodaki güven oylamasını kaybetmesinin ardından bu olaydan sonra göçmen karşıtlığının şubat ayı sonunda yapılacak erken seçimin ana gündem maddesi olması bekleniyor. 

Microsoft’un kurucusu Bill Gates, gelecekte karşılaşılabilecek iki büyük felaket senaryosunu açıkladı.

Gates, artan huzursuzluğun büyük bir savaşı tetikleyebileceğini belirtirken önümüzdeki 25 yıl içinde başka bir pandemi olasılığının da yüksek olduğunu ifade etti.

Microsoft‘un kurucusu ve ABD’li milyarder Bill Gates, CNBC Make It’e verdiği röportajda gelecekteki iki büyük felaket senaryosuna dikkat çekti.

Gates, mevcut dünya koşullarının  büyük bir savaşın patlak vermesine neden olabileceğini belirtti.

Ayrıca, büyük bir savaştan kaçınılması durumunda önümüzdeki 25 yıl içinde başka bir pandeminin yaşanma olasılığının yüksek olduğunu ifade etti.

Gates, ABD’yi de eleştirerek,  “Dünyanın liderlik etmesini ve model olmasını beklediği ülke, bu beklentilerin gerisinde kaldı” dedi.

Gates, 2022 yılında yayımladığı “Bir Sonraki Pandemiyi Nasıl Önleyebiliriz” adlı kitabında, hükümetleri 2020’de pandemi karşısında yeterince hazırlıklı olmadıkları konusunda uyarmıştı.

Abd, Lübnan’da bulunan vatandaşlarına “bulabilecekleri herhangi bir uçak biletiyle” ülkeyi terketmeleri çağrısında bulundu.

Birleşik Krallık, İsveç, Fransa, Kanada ve Ürdün’den de benzer uyarılar geldi.

Hamas lideri İsmail Haniye’nin İran’ın başkenti Tahran’da öldürülmesinin ardından İran yönetimi İsrail’e karşı misilleme yemini etmişti. Haniye’nin öldürülmesinden saatler önce de Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta Hizbullah’ın üst düzey komutanlarından Fuat Şükür öldürülmüş, İsrail olayı üstlenmişti.

İran yanlısı Hizbullah’ın, Tahran yönetiminin missilemesinde önemli rol oynacağı değerlendiriliyor. Bu nedenle batılı ülkeler Lübnan’da bulunan vatandaşları için peş peşe “ülkeyi terkedin” uyarısı yapılıyor.

Abd savunma bakanlığı, İsrail’in olası saldırılara karşı korunmasına yardımcı olunması için bölgeye ek savaş gemileri ve savaş uçakları konuşlandırılacağını açıkladı.

Bu arada Hizbullah 4 Ağustos’un ilk saatlerinde İsrail’e füze saldırısı yaptı. İsrail’in kuzeyindeki Beit Hillel kasabasına gönderilen çok sayıda füze, İsrail’in Demir Kubbe füze savunma sistemi ile havada vurularak engellendi.

Oğuz HAKSEVER

Marmara Bölgesi’nde İstanbul dahil geniş bir alanda hissedilen Bursa Gemlik merkezli 5,1 büyüklüğündeki deprem, Google’ın geliştirdiği deprem erken uyarı sisteminin işlemesiyle de gündemde.

Marmara bölgesinde Android tabanlı akıllı telefonları olan çok sayıda kullanıcı öğleye doğru saat 10.42’de depremden genellikle 10 saniye önce

“Yakındaki deprem: Hafif sarsıntı bekleniyor. Yaklaşık … km uzaklıkta, ilk tahminlere göre 5.0 büyüklüğünde” içerikli bir mesaj aldılar. Uyarıyı 30 saniye önce aldığını söyleyenler de oldu. 

Teknoloji uzmanları Google ve Android’in, Gemlik depremiyle önceden uyarı sınavını başarıyla geçtiği yorumunu yaptılar.

P DALGALARI SAYESİNDE

Sistemin nasıl çalıştığını, sistemi nasıl aktif hale getirmek gerektiğini anlatmadan önce 10 saniye de olsa önceden uyarıya imkan veren depremin doğal mekanizmasını açıklamakta yarar var.

Depremler iki dalga yayarlar. Bunlara P dalgası ve S dalgası deniyor. P dalgası öncü dalgadır. Genellikle S dalgasından yani ana şoktan 10-12 saniye önce yüzeye ulaşırlar. Çok hafif sarsıntılardır. Ancak sismograflar veya kimi hayvanlar tarafından algılanabilirler. İşte bu öncü P dalgaları sayesinde saniyeler önce de olsa dünyada birçok kamu kuruluşu veya özel kuruluş akıllı telefonlar için uyarı sistemlerini hayata geçirmeye başladılar.

SİSTEM NASIL AKTİFLEŞTİRİLİYOR?

Google’ın Android işletim sistemi için geliştirdiği uygulama, akıllı telefonlardaki ivme ölçerlere dayanıyor. Deprem meydana gelirken akıllı telefonlardaki ivme ölçerler öncü P dalgalarını algılıyorlar. Çok sayıda akıllı telefondaki ivme ölçerlerin aynı anda hareketlenmesiyle telefonun depremin merkez üssüne uzaklığı ve depremin büyüklüğü de tahmin edilebiliyor; ardından da telefona uyarı gidiyor.

İphone kullanıcıları böylesine bir olanağa sahip değiller. Android kullanıcılarının söz konusu uygulamayı aktifleştirmeleri için şunları yapması gerekiyor:

Önce ‘Ayarlar’a ardından ‘Konum’ sayfasına giriliyor. Burada önce ‘Acil Durum Konum Hizmeti açılıyor ve hemen altındaki ‘Deprem uyarıları’ sekmesi tıklanıyor. Deprem uyarılarını açtıktan sonra, çalışabilmesi için konum bilgisinin de paylaşılmasına izin verilmesi gerekiyor.

Google sistemle ilgili olarak şu uyarıları yapma gereği duymuş:

“Deprem uyarıları tüm bölgelerde desteklenmez

Her deprem algılanamaz

Şiddet ve sallantı yoğunluğu tahminlerinde hata olabilir

Sallantı başlamadan önce, sallantı sırasında veya sonrasında uyarı alabilirsiniz”

Türkiye’de öncü P ve ana şok S deprem dalgalarının özelliklerinden yararlanılarak sismograflara dayanan bir sistem var. Bu sistem ana şokta yangın çıkmasını engellemek amacıyla p dalgası meydana geldiğinde ana şoktan önce doğal gazı ve elektriği kesiyor.

Doktorlar, statin kullanan İngilizleri, yüz kaslarının zayıflamasına neden olan, yaşamı tehdit eden bir durumla karşı karşıya kalabileceği konusunda dikkatini çekti. .

İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu’na (MHRA) göre, kolesterol düşürücü ilaçlar kullanan hastalar, yan etki olarak miyastenia gravis yaşadıklarını bildirdiler.

Yetkililer , milyonlarca İngiliz’in bu ilaçları kullandığını ve durumun yalnızca “çok az sayıda” rapor edildiğini söyledi.

Ancak sayıların düşük olmasına rağmen sağlık kurumu, hastaların göz kapakları düşüklüğü ve geveleyerek konuşma gibi belirtilere karşı dikkatli olmalarını tavsiye ediyor.

The SUN’da yer alan habere göre, bir MHRA sözcüsü şunları söyledi: ” Statin kullanımıyla ilişkili önceden var olan miyastenia gravisin yeni başladığına veya ağırlaştığına dair bazı şüpheli raporlar var .

Meteoroloji, sıcak havaların etkisini 24 Temmuz saat 16.00’ya kadar sürdüreceğini bildirdi, tedbirli olunmasını istedi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü sosyal medya üzerinden şu ifadelere yer verildi:

“Yurdumuz 19.07.2023 Çarşamba gününden itibaren sıcak hava dalgasının etkisine girmiştir.

Hava sıcaklıklarının Marmara, Ege ve Akdeniz’de mevsim normallerinin 3 ila 8 derece, diğer bölgelerimizde ise mevsim normallerinin 1 ila 5 derece üzerine çıkması bekleniyor.

Önümüzdeki günlerde bazı illerimizde beklenen sıcaklıklar (oC);

Ankara : 31-35

İstanbul : 31-35

İzmir : 38-40

Edirne : 37-41

Çanakkale : 35-40

Muğla : 39-41

Adana : 35-39

Antalya : 39-45

Kayseri : 31-35

Sıcak hava dalgası nedeniyle, Marmara, Ege ve Akdeniz Bölgelerimizde yaşayan kronik rahatsızlığı olanlar, yaşlılarımız ve çocuklarımız başta olmak üzere vatandaşlarımızın günün en sıcak saatleri olan 11 ile 16 saatleri arasında dikkatli ve tedbirli olmaları gerekmektedir.”

İstanbul, Afrika kökenli yeni ve daha sıcak bir hava dalgasının etkisine girdi. Bugün ve Cuma günü çöl sıcakları yaşatacak hava, mevsim normallerinin 6-8 derece üzerine yükselecek. Sıcaklıklar, ölçülenden 10 derece daha fazla hissedilecek. AKOM, vatandaşları 10.00 ile 16.00 saatleri arasında güneşin altında zaman geçirmemesi için uyardı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) verilerine göre, hâlihazırda Türkiye’nin tamamına yakın bölümü Basra kökenli sıcak hava dalgasının etkisi altında bulunuyor.

Bugün öğle saatlerinden itibaren ise İstanbul başta olmak üzere yurdun batı bölgeleri Orta Akdeniz üzerinden Afrika kökenli yeni bir sıcak hava dalgasının etkisi altına giriyor.

Aynı anda etkili olan iki ayrı sistemin çöl sıcaklarını batı kesimlere taşımasıyla 2 gün boyunca sıcaklıkların mevsim normallerinin 6-8 derecenin üzerine yükseleceği, bölgesel olarak yeni sıcaklık rekorlarının ölçülebileceği tahmin ediliyor.

Artan sıcaklıklar ve düşük seyreden nem oranlarının, çalı ve orman yangını riskini de yükselttiğini dikkate alan İBB ekipleri, 2 gün boyunca nöbet sistemiyle teyakkuzda olacak.

Perşembe (bugün) ve 14 Temmuz Cuma günü (yarın) etkili olması beklenen sıcak hava dalgası nedeni ile yaşanabilecek güneş çarpması, orman yangınları gibi  olumsuzluklara karşı vatandaşlar da uyarıldı.

Güneş altında ve nemli bir ortamda hissedilen sıcaklık ölçülenden yaklaşık 10 derece daha fazla olabileceğine dikkat çeken AKOM, özellikle güneşin dik açıyla geldiği 10.00 ile 16.00 saatleri arasında İstanbulluların güneş altında çok fazla zaman geçirmemesini, bol sıvı tüketmesini ve mevsim koşullarına uygun, ince, pamuklu kıyafet seçimine özen göstermelerini önerdi.

Aşırı sıcakların etkili olduğu öğle saatlerinde başta yaşlılar, hamileler, çocuklar, astım ve kalp yetmezliği gibi rahatsızlığı bulunan vatandaşları güneşli ortamda bulunmamaları uyarısı yapıldı.

AFAD’dan 11 il için “turuncu kod’lu  sağanak uyarısı geldi. Yapılan açıklamada, Kastamonu, Sakarya, Bartın, Karabük, Bolu, Kocaeli, Zonguldak, Düzce, Sinop, Samsun ve Ordu için “turuncu”, İstanbul, Bursa, Bilecik ve Yalova için ise “sarı” kodla yağış uyarısı yapıldı.

AFAD’dan 11 il için “turuncu kod”lu sağanak uyarısı geldi. Yapılan açıklamada, Kastamonu, Sakarya, Bartın, Karabük, Bolu, Kocaeli, Zonguldak, Düzce, Sinop, Samsun ve Ordu için “turuncu”, İstanbul, Bursa, Bilecik ve Yalova için ise “sarı” kodla yağış uyarısı yapıldı.

AFAD’ın internet sitesinden yapılan açıklamada, Meteoroloji Genel Müdürlüğünden alınan son bilgilere ve yapılan değerlendirmelere göre bugün Kastamonu, Sakarya, Bartın, Karabük, Bolu, Kocaeli, Zonguldak, Düzce, Sinop, Samsun ve Ordu’yu kapsayan 11 il için “turuncu kod” ile yağış uyarısı yapıldığı belirtildi.

Turuncu kodla yağış uyarısı verilen illerdeki valilikler ve muhtarların bilgilendirildiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

“Düzce, Kastamonu, Bartın ve Zonguldak illerimize tedbir amaçlı ilave personel ve ekipman sevk edilmiştir. Ayrıca pazar günü, Zonguldak, Düzce ve Bartın’da yerel olarak şiddetli ve aşırı, Bolu, Karabük ve Kastamonu çevrelerinde kuvvetli ve yer yer çok kuvvetli, Kastamonu’nun kuzey ilçelerinde yerel olarak şiddetli ve aşırı Sinop, Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon’da çok kuvvetli, yer yer şiddetli, Trabzon’un doğusu, Rize il geneli ile Artvin’in kıyı ve kuzey kesimlerinde şiddetli, yer yer aşırı, Gümüşhane, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Kars ve Ardahan’da yerel kuvvetli, Çorum, Amasya ve Tokat çevreleri ile Yozgat’ın ve Sivas’ın kuzeyinde yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış beklenmektedir.”

Batı ve Orta Karadeniz kıyıları ile Kırklareli kıyıları, İstanbul, Balıkesir, Bursa, Kocaeli ve Sakarya çevrelerinde kuvvetli ve yer yer yoğun kar yağışı bekleniyor.

Batı ve Orta Karadeniz kıyıları ile Kırklareli kıyıları, İstanbul, Balıkesir, Bursa, Kocaeli ve Sakarya çevrelerinde kuvvetli ve yer yer yoğun kar yağışı bekleniyor.

Ülke genelinin parçalı ve çok bulutlu; Marmara’nın doğusu, İç Anadolu’nun doğusu, Karadeniz, Doğu Anadolu’nun güneydoğusu, Güneydoğu Anadolu’nun doğusu ile Kırklareli, Kütahya, Eskişehir, Erzurum, Bingöl, Ağrı ve Iğdır çevrelerinin yerel olmak üzere aralıklı karla karışık yağmur ve kar yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

Ülkenin büyük bölümünde görülecek kar yağışlarının Batı ve Orta Karadeniz kıyıları ile Kırklareli kıyıları, İstanbul, Balıkesir’in kuzeyi, Bursa, Kocaeli ve Sakarya çevrelerinde yerel olarak kuvvetli ve yer yer yoğun kar şeklinde olacağı tahmin ediliyor. Kuvvetli kar yağışları ile birlikte ulaşımda aksamalar, buzlanma ve don olayı, tipi şeklinde yağış ve doğu kesimlerin yüksek ve dik yamaçlarında çığ tehlikesi gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalı.

Doğu Karadeniz’in iç kesimleri ile Doğu Anadolu’nun güneydoğusunda yüksek kar örtüsüne sahip eğimli yamaçlarda çığ riski bulunuyor.

İç ve doğu kesimlerde buzlanma ve don ile birlikte yer yer pus ve sis görüleceği tahmin ediliyor

Hava sıcaklıklarında önemli bir değişiklik beklenmiyor. Ülke genelinde mevsim normallerinin altında seyredeceği tahmin ediliyor.

Rüzgarın Marmara’nın kuzeyi ile Akdeniz’in iç kesimlerinde kuvvetli ve kısa süreli fırtına (40-70 km/sa) şeklinde esmesi beklendiğinden ağaç ve direk devrilmesi, çatı uçması, Doğu kesimlerde soba ve baca gazı zehirlenmesi, tipi şeklinde kar yağışı ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalı.