Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manisa’nın Salihli ilçesinde yer alan Sardes Antik Kenti ve Bin Tepeler Lidya Tümülüsleri’nin,  UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edildiğini açıkladı. Bakan Ersoy,  “Sardes Antik Kenti ve Bin Tepeler Lidya Tümülüsleri, UNESCO ailesine katılarak 22. kültürel hazinemiz oldu.” dedi.

Lidya uygarlığının başkenti, dünyanın ilk madeni parasının doğduğu bu coğrafyanın artık tüm insanlığın ortak mirası olarak kayıt altına alındığını dile getiren Bakan Ersoy, 20 metre kalınlığında ve antik dönemde yüksekliği 15-20 metre olduğu düşünülen surlarıyla, 7 bin 500 hektarlık dev nekropol alanının, Lidya uygarlığının temsilcisi olarak artık dünya sahnesinde bulunduğunu belirtti.

Birleşmiş Milletler kültür organı UNESCO, kaçakçılık ve kültürel mirasın benzersiz önemi konusunda kamuoyunu bilinçlendirmeyi amaçlayan, çalıntı kültürel eserlerden oluşan sanal bir müze kurma planlarını duyurdu.

Ziyaretçiler, eserlerin ayrıntılı 3 boyutlu görüntülerini içeren bir dizi sanal alanda gezinebilecek ve her birine, yerel topluluklardan hikayeler ve tanıklıklar da dahil olmak üzere, eserlerin benzersiz kültürel önemini açıklayan materyaller eşlik edecek.

Bu proje, dünya çapındaki müzelerden, koleksiyonlardan ve arkeolojik alanlardan çalınan kültürel objeleri içeren 2,5 milyon dolar değerinde 52.000’den fazla eserin listelendiği UNESCO ve INTERPOL tarafından ortaklaşa yürütülecek.

Sanal müzenin 2025’te açılması bekleniyor.

UNESCO genel direktörü Audrey Azoulay, “Çalınan her eserin veya parçanın arkasında, koruyucularından koparılmış, araştırmaya erişilemez hale getirilmiş ve artık unutulma tehlikesiyle karşı karşıya olan bir tarih, kimlik ve insanlık parçası yatıyor” dedi.

Azoulay, Paris’teki ulusal temsilciler toplantısında yaptığı konuşmada, “Bununla amacımız, bu eserleri yeniden ilgi odağı haline getirmek ve toplumların kendi miraslarına erişme, onu deneyimleme ve kendilerini bu mirasta tanıma haklarını yeniden tesis etmektir.” dedi.

İsrail Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, alınan kararın, Filistinlilerin UNESCO’yu kullanmasının ve örgütün siyasallaştırılmasının göstergesi olduğu savunuldu.

Açıklamada, İsrail’in, alınan tüm “kötü” kararların değiştirilmesi için çalışacağı kaydedildi.

Filistin Turizm ve Tarihi Eserler Bakanı Rula Muaya bugün, UNESCO’nun Eriha Antik Kenti’ni (Telle es-Sultan) Dünya Mirası Listesi’ne dahil ettiğini duyurmuştu.

İsrail, örgütün 2011’de Filistin’i üye devlet olarak kabul etmesine karşı çıkmış ve 2019’da UNESCO’nun önyargılı olduğunu iddia ederek örgütten çekilmişti.

Dünyanın en eski şehirlerinden Eriha Kudüs ve Beyrut’un yerleşim yeri haline geldiği MÖ 3000’lerden daha da önce, MÖ 9000’de, Batı Şeria’da inşa edildi.

Büyük İskender’in fethinden sonra efsane hükümdarın özel mülkü haline gelen Eriha, Marcus Antonius’un Kleopatra’ya hediyesiydi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, antik dönemin en önemli arkeolojik alanlarından Gordion Antik Kenti’nin, UNESCO tarafından “Dünya Mirası” ilan edildiğini duyurdu.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy sosyal medya hesabından paylaştığı mesajda, “Bir müjdemiz var! UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne 20. varlığımızı da kaydettirdik. Ankara’mızın eşsiz kültür varlıklarından biri olan Gordion Antik Kenti ‘Dünya Mirası’ oldu.” ifadelerini kullandı.

Ankara’nın Polatlı ilçesinde antik dönemden bugüne ulaşan Gordion’da, M.Ö. 2.500 yıllarında (Erken Bronz Çağı) başlayan yerleşim, günümüzde antik kentin bitişiğindeki Yassıhöyük’te devam ediyor.

Antik Kent ve çevresinde 4 bin 500 yıl süren uzun bir zaman diliminde çok az kesintiye uğrayan yerleşim, Gordion’u dünyanın “en uzun süre yerleşimin görüldüğü nadir alanlar” arasına taşıyor.

Frig uygarlığının başkenti olan Gordion’un yakın çevresinde göze çarpan çok sayıda Tümülüs, M.Ö. 9. yüzyıldan M.Ö. 3. yüzyıla kadar farklı dönemlere tarihleniyor.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) verilerine göre, son 50 yılda dünya genelinde özellikle genç nüfusta okuryazarlık oranı kayda değer ölçüde artış gösterdi.

Ancak bu ilerlemeye rağmen 2020’de dünya genelinde 771 milyon yetişkinin okuryazar olmadığına dikkat çekildi. Bu sayının üçte ikisini kadınlar oluşturuyor.

İstatistikler, 15 yaş üstünde dünya genelindeki okuryazarlık oranının 1990’da yüzde 74, 2000’de yüzde 81, 2010’da yüzde 84 ve 2020’de yüzde 87 seviyesine yükseldiğini ortaya koyuyor

UNESCO İstatistik Enstitüsü’nün verileri, özellikle Afrika ve Güney Asya ülkelerindeki düşük okur-yazarlık rakamlarını ortaya koyuyor.

Buna göre Sahraaltı Afrika, dünya genelinde yüzde 34 ile en yüksek okuma yazma bilmeyen kişi oranına sahip bölge.

Okuma-yazma bilmeyenlerin oranı, Güney Asya ülkelerinde yüzde 27, Avrupa ülkelerinde yüzde 1, Latin Amerika ve Karayipler’de yüzde 6 seviyesinde.

Dünya genelinde kadın okuryazar sayısının erkeklere oranla daha az olması dikkati çekiyor. Son yıllardaki verilere göre, genç kadınlar, okuma yazma bilmeyenlerin yüzde 59’unu oluşturuyor.

Orta ve Doğu Asya, Avrupa, Kuzey Amerika, Latin Amerika ve Karayipler’de kadın ve erkek okuryazar arasındaki fark azken Kuzey Afrika, Batı ve Güney Asya ile Sahraaltı Afrika’da cinsiyetler arasındaki okuryazarlık oranları farkı daha fazla.

Okuryazar oranının en düşük olduğu ülkelerde kız çocukları erkeklere göre daha dezavantajlı konumda bulunuyor. Sahraaltı Afrika ülkelerinde 6 ile 11 yaş aralığında yaklaşık 9 milyon kız çocuğu eğitimden mahrumken, erkeklerde bu sayı 6 milyon civarında.

İstatistikler, 15 yaş ve üzeri kadınların okuryazarlık oranı bu bölgelerde oldukça düşük olduğunu ortaya koyuyor. Buna göre 15 yaş üzeri kadınların en düşük olduğu ülkeler; yüzde 37 ile Afganistan, yüzde 22 ile Çad, yüzde 31 ile Mali, yüzde 35 ile Güney Sudan.

UNESCO, 1967’de 8 Eylül’ün Dünya Okuma Yazma Günü olarak kutlanmasına karar verdi.

Her yıl 8 Eylül’de kutlanan Dünya Okuma Günü’nde bireylerin ve toplumların okuryazarlığının öneminin vurgulanması ve konuyla ilgili sorunlar hakkında farkındalık yaratılması amacıyla çeşitli faaliyetler düzenleniyor

BM, Akdeniz kıyısındaki veya yakınındaki büyük şehirlerin bir tsunami tehdidiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulundu.

BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO, önümüzdeki 30 yıl içinde 1 metreden uzun bir dalganın bu şehirlere ulaşma ihtimalinin neredeyse yüzde 100 olduğunu söyledi.

Riskin deniz seviyelerine paralel olarak arttığını ve Pasifik ve Hint Okyanusu’ndaki ülkelerin tehdidin farkında olmasına rağmen, Akdeniz kıyı bölgelerinin olmadığı belirtildi .

UNESCO, Mısır’daki İskenderiye ve Türkiye’de İstanbul da dahil olmak üzere risk altındaki beş Akdeniz topluluğunun 40 merkezinin “tsunamiye açık” kasaba ve şehir listesine katılacağını söyledi.

21 ülkeyi kapsayan “tsunamiye hazır” program, BM’nin tehdit altındaki toplulukların hazırlanmasını sağlama çabalarının bir parçasını oluşturuyor.

UNESCO’da baş tsunami uzmanı olan Bernardo Aliaga, sırasıyla 230.000 ve 13.000 kişiyi öldüren Hint Okyanusu ve Japon tsunamilerine atıfta bulunarak, “2004 ve 2011 tsunamileri bir uyandırma çağrısıydı” dedi.

“2004’ten bu yana çok yol kat ettik. Bugün daha güvendeyiz. Ancak hazırlık konusunda boşluklar var ve iyileştirmemiz gerekiyor; uyarıların ziyaretçiler ve topluluklar tarafından anlaşıldığından emin olmamız gerekiyor.”

2004 yılından bu yana, BM’nin Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi, biri Türkiye’de olmak üzere 12 yeni uyarı merkezi kurdu.

Aliaga, “Akdeniz dahil çoğu bölgede tsunami riski hafife alınıyor” dedi.
“Olaylar çok sık değil ve risk bir nesilden diğerine geçmiyor. Mesajı vermemiz gerekiyor. Akdeniz’de buna hiç şüphe yok: Olup olmadığı değil, ne zaman olduğu.”

Bu çerçevede, İskenderiye, İstanbul ve diğer Akdeniz şehirlerindeki yetkililer, yeni tahliye işaretleri ve tekniklerini içeren “tsunamiye hazır” politikaları hazırlıyor.

Aliağa, bu şehirlerin birçoğu popüler turizm destinasyonları olduğu için eğitimin de hayati önem taşıdığını söyledi. “Kanıtlanmış bir tehlikenin olduğu toplulukların %100’ünün 2030 yılına kadar yanıt vermeye hazır olmasını istiyoruz” dedi.

Aliağa; “Yerel bir tsunami ise, ilk dalga vurmadan önce en fazla 20 dakikanız var. İkinci dalga daha büyüktür ve ilkinden 40 dakika sonra gelir. Hâlâ kaçma şansın var.” şeklinde konuştu.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), halk ozanı Aşık Veysel’i ve Mevlit’in yazarı Süleyman Çelebi’yi, anma ve kutlama yıl dönümleri programına aldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, duru ve arı bir dille yazdığı şiirlerinde yansıttığı vatanseverlik, hoşgörü, yaşama sevinci ve sevgi mesajlarıyla hem kendi dünyasını aydınlatan hem de bugünlere ışık tutan dünya çapında bir halk ozanı olan Aşık Veysel, vefatının 50. yılında UNESCO’nun 2023 yılı anma programında yer alacak.

UNESCO’nun Paris’te düzenlenen 41. Genel Konferansı’nda alınan kararla anma ve kutlama yıl dönümlerine Türkiye’den dahil edilen bir diğer isim ise Süleyman Çelebi oldu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu’nun girişimleriyle alınan kararla, halk arasında ‘Mevlit’ olarak bilinen ‘Vesiletü’n-Necat’ın yazarı Süleyman Çelebi, vefatının 600. yılı olan 2022’de anılacak.