Oğuz HAKSEVER

Rus Ordusu Ukrayna’nın başkenti Kiev bölgesinden çekildi. Ancak Bazı banliyölerde geride sivillerin öldürüldüğüne dair bulgular var. Kimi haberlerde olaylar “katliam” olarak tanımlanıyor.

Bu banliyölerden biri Bucha… Bucha Kiev yakınlarında başkentin kuzey batısında yer alıyor.

Bucha’da sivillerin katledildiğine dair ilk görüntü Twitter’dan paylaşılan bir video. Çeşitli haber kuruluşlarının doğruladığı görüntüde Bucha’daki bir caddede 9 sivilin cesedi görülüyor. Bu kişilerden biri bisikletinin üzerindeyken devrilip can vermiş. Diğerleri bir arada yolun kenarında yer alıyorlar. Görüntüyü içinde bulunduğu aracın içinden çeken kişi, “Eğer Rus askerleri insansa, burada ne olduğu basit bir anlayışla belli…” diyor.

Kiev kenti bölgesi içinde yer alan Bucha, 27 Şubat’ta Rus ordusu tarafından ele geçirilmişti. Kasabada 37.000 kişi yaşamaktaydı.

BELEDİYE BAŞKANI: “270 KİŞİYİ TOPLU MEZARA GÖMDÜLER”

Bucha’da olanlarla ilgili olarak uluslararası haber ajansları değişik sayılar veriyorlar. Agence France Press (AFP) en az 20 cesetten söz ediyor. Birinin ellerinin arkadan bağlı olduğunu, başından ağır bir yara aldığını belirtiyor. Associated Press (AP) ise videonun çekildiği yolda ve bir evin bahçesinde 6 sivilin cesedinin bulunduğunu bildiriyor.

Bucha Belediye Başkanı Anatoly Federuk ise kasabanın sokaklarında 40 sivilin cesedinin bulunduğunu belirtiyor. Belediye başkanı cesetleri, bubi tuzağı endişesiyle bulundukları yerlerden kaldıramadıklarını de vurguluyor. Bucha Belediye Başkanı’na göre, cesetlerin yanısıra terkedilmiş evlerde ve araçlarda da bubi tuzağı araştırması yapılması gerekiyor. Bucha Belediye Başkanı kasaba sakinlerinden 270 kişinin toplu mezarlara gömüldüklerini iddia ediyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü‘nün de Bucha ile ilgili tespitleri var. Yerel halkla yapılan röportajlarda Rus askerlerine yönelik olarak yağma iddiaları orta atıldı. Ayrıca Buchalılar, su almaya çalışanlara ateş açıldığını da söylediler. Bir kadınsa, öldürülen kocasının cesedini kaldırmak istemesi üzerine öldürülme tehdidiyle karşı karşıya kaldığını söyledi.

Oğuz HAKSEVER

Rusya’nın saldırı ve işgali altındaki Ukrayna’da son zamanlarda sanki baharın gelişine koşut görünmez ama işitilir direniş çiçekleri açıyor.

Müzik, Ukraynalıların en önemli direniş, moral ve uluslararası destek kaynaklarından biri haline geldi.

Ülkenin saldırı altındaki kentlerinde sığınaklarda, yıkıntıların önünde bireysel, küçük ya da orta halli veya bireysel konserler, resitaller veriliyor; bunların videoları hem Ukrayna’da hem de küresel ölçekte milyonlarca kez izleniyor.

Son konser, ülkenin ikinci büyük kenti Kharkiv’de füze patlamaları altında sığınak işlevi gören bir metro istasyonunda 27 Mart Pazar günü verildi. Konser programlıydı. Sosyal medyadan duyuruldu. Konseri savaş nedeniyle bu yılki etkinliği iptal edilen Kharkiv Müzik Festivali’nin yönetimi organize etti.

Ukrayna Milli Marşı ile başlayan konser, Bach’ın, Dvorak’ın diğer klasik bestecilerin eserleri ve Ukrayna halk şarkılarıyla devam etti.

Kharkiv Müzik Festivali Direktörü Sergiy Politutchy, konseri izleyen gazetecilere verdiği demeçte müziğin bu tür ortamlardaki etkisini özetledi:

“Ölümsüz değerler karanlığın ortasında öylece duruyor. Bunu göstermek istedik… Konser ülkemizin melodik, ahenkli, uyumlu olduğunu ve bütün zorlukların üstesinden gelebilecek kapasitesitede olduğunu göstermek içindi”

Kharkiv kenti, Ukrayna’nın entellektüel başkenti olarak biliniyor. Kentte 30 üniversite var. 1 buçuk milyon nüfuslu kentin yarısı saldırıların başlaması üzerine Kharkiv’i terketmiş durumda.

Kharkiv metrosu konserinde yer alan Çellist Denys Karachevtsev’in kentin yıkıntıları önünde 20 Mart günü verdiği resital, Ukrayna’da müziğin direniş gücünün simgelerinden biri olmuştu. 

Oğuz HAKSEVER

Askeri alanda dünyanın önde gelen dergilerinden Janes Defense uzmanları açık kaynaklardan aldıkları bilgiler ışığında Ukrayna’daki savaşı değerlendirdiler. Buna göre, savaş ilk bakışta Ruslar açısından iyi gitmiyor. Uzmanlara göre, Rusların Lojistik, harekat planı ve manevra, haberleşme ve elektronik savaş konularında sıkıntıları var.
Janes Defense uzmanları Hugh Williams, Tom Bullock, James Rands ve Amil Kaplasky’ın potcast olarak yayımlanan söyleşilerinde ortaya koydukları analizleri şöyle özetlemek mümkün:

LOJİSTİK
Kullanım süresi geçmiş tayınlar…
Uzmanlara göre, Rusların Ukrayna işgalinde lojistik açısından ciddi sıkıntıları var. Rus askerlerin ele geçirdikleri yerlerdeki marketleri yağmalarken ağırlıklı olarak gıdaya yönelmeleri ciddi ikmal sıkıntılarına delil olarak gösteriliyor. Uzmanlar ayrıca savaş bölgesinden yayımlanan görüntülerde Rus askerlerin tayın olarak kullanım süresi geçmiş 7 yıllık gıdaları tüketmek durumunda olduklarını da saptamışlar. Rusların lojistik sıkıntılarını ortaya koyan bir başka durum ise yakıtsızlıktan terkedilen ve Ukraynalıların eline geçen askeri araçlar. Ruslar hızlı ilerleyerek ikmal hatlarının mesafesini uzattılar; bu da sorunlara yol açtı.

HAREKAT PLANI VE MANEVRA
Sivil direniş hesapta yoktu…

Janes Defense uzmanlarına göre, Rusların lojistik sorunları aslında harekat planlarının ve birlikler arasındaki koordinasyonun iyi olmamasından kaynaklanıyor. Ukrayna coğrafyasında Rus mekanize taktik tabur grupları, tank trafiğinin tıkanmaması için karayolları boyunca dağınık çatışmak zorunda kalıyorlar. Bu da söz konusu birlikleri Ukrayna pusularına karşı açık hale getiriyor. Rusların VDV olarak bilinen seçkin hava indirme birlikleri bekleneni veremedi. Ayrıca Rus generalleri ve askeri planlamacıları, Ukrayna kara birliklerini küçümseyerek yanlış değerlendirdiler. Janes Defense dergisi uzmanlarına göre, Ruslar, Ukraynalı sivillerin direnmeyeceği görüşündeydi ve planlarını buna göre yapmışlardı. Ancak çok iyi ve yeterli silahlandırılmış siviller Ruslar açısından şaşırtıcı bir direniş ortaya koyuyorlar.
Bu arada Ukraynalıların son Kırım krizinden askeri açıdan ciddi dersler çıkardıkları ve bu savaşta artık yığın halinde değil, dağınık birliklerle savaşmayı yeğledikleri belirtiliyor.

HABERLEŞME VE ELEKTRONİK SAVAŞ
Sivil hayattan satın alınan bireysel cihazlarla haberleşme…

Savaş bölgesinden gerek Ukrayna gerekse Rusya kaynaklı fotoğraf, görüntü ve haberleri değerlendiren uzmanlar, Rusların kendi aralarındaki haberleşmelerin şifrelenmediğini belirtiyorlar. Hatta uzmanlara göre, Rus askerleri haberleşme için sivil hayattan aldıkları cihazları kullanıyorlar. Bu durum ayrıca Rus ordusunda geniş çapta frekans karmaşasına  yol açabilir. Kuşkusuz şifrelenmemiş, kriptosuz haberleşme hemen hemen aynı dili konuşan Ukraynalılar için çok elverişli bir durum ortaya çıkarıyor.

HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ
Ve Bayraktar için şarkı….

Ukrayna işgalinde hava muharebesi veya hava saldırısı açık kaynaklarda pek görülmüyor. Zayıf bir ihtimal de olsa bundan Rusların hava üstünlüğünü tam olarak ele geçiremedikleri sonucu çıkarılabilir. Uzmanlara göre, karada ciddi mekanize harekatlar var ama açık kaynaklarda bu harekatları havadan destekleyecek ünlü SU-25 kara destek uçakları pek gözlenmiyor.

Janes Defense uzmanlarının potcast açık oturumunda Türkiye’nin Ukrayna’ya sattığı Bayraktar TB-2’ler de gündeme geldi. Hugh Williams, Tom Bullock, James Rands ve Amil Kaplasky, Azerbaycan Ermenistan çatışmasında önemli rol oynayan Bayraktar TB-2’lerin Ukrayna’da oyun değiştirici olamayacağı görüşündeler. TB-2’ler, nokta hedeflerde çok başarılı ancak Ukrayna’da olduğu gibi büyük konvoylara saldırma amaçlı tasarlanmadılar.

Yine de ülkelerinin işgalinde Bayraktar TB-2’ler çok popüler. TB-2’ler için şarkı da yapıldı. Son Antalya toplantısında Rusya’yı protesto eden Ukraynalıların da dilindeydi.

Şarkının Ruslar için iğneleyici sözleri, Kremlin’e Türkiye’nin Ukrayna’ya Bayraktar satmasını sürekli hatırlatacak cinsten…

Önce şarkı ve klip;

Sonra da Türkiye’nin arabuluculuğunda Antalya’da tarafların dışişleri bakanları arasındaki görüşmeler sırasında Atatürk Anıtı ve Türk bayrağı altında aynı şarkıya eşlik eden Ukraynalı protestocular: