Trump anlaşmanın yarın imzalanmasının planlandığını ifade etti.

İran yaptığı açıklamada şunları ifade etti:

“İmza tarihi yarın değil. Mutabakat anlaşması ABD ile yapılan nihai bir anlaşma değil, savaşın sona erdiğini doğrulayan bir anlaşmadır. Önceki deneyimler nedeniyle bu aşamada sadece tüm cephelerdeki savaşın sona erdirilmesine odaklanılıyor, buna Lübnan da dahil.”

ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz şubat ayında İran’a yönelik başlattığı hava saldırılarıyla tırmanan süreç, yerini belirsizliklerle dolu ve çelişkili bir müzakere trafiğine bıraktı. BBC Kuzey Amerika Muhabiri Gary O’Donoghue, Trump’ın İran politikasındaki “karışık mesajları” ve arka planda işleyen dinamikleri masaya yatırdı.

“Anlaşma Yakın” İddiası ve Tahran’ın Tepkisi

Donald Trump, son günlerde yaptığı açıklamalarda İran ile çatışmayı sona erdirecek “büyük ve anlamlı bir uzlaşmaya” çok yakın olunduğunu iddia etti. Hatta müzakerelerin oldukça “yapıcı” ilerlediğini ve Tahran yönetiminin nükleer silahlardan uzak durması şartıyla bölgesel barışın (İsrail’i de kapsayacak şekilde) sağlanabileceğini öne sürdü.

Ancak Tahran kanadından bu iddialara jet yalanlama geldi. İran Dışişleri Bakanlığı, ortada kesinleşmiş hiçbir anlaşma olmadığını belirterek Trump’ın iddialarını “spekülatif ve asılsız” olarak nitelendirdi.

U Dönüşü mü, Bilinçli Bir Taktik mi?

Gary O’Donoghue’nun incelediği temel soru, Trump’ın bir gün İran’ı “en kötü kabus” olmakla tehdit edip, ertesi gün “bana hediye verdiler” diyerek yumuşamasının arkasında ne olduğu. Uzmanlar bu durumu iki farklı şekilde yorumluyor:

Bilinçli İş Dünyası Taktiği (Öngörülemezlik): Trump, iş hayatından gelen “Art of the Deal” (Anlaşma Sanatı) felsefesini siyasette de uyguluyor. Karşı tarafa sürekli farklı sinyaller göndererek (bazen Hürmüz Boğazı’nı açması için 10 gün süre tanımak, bazen gizli kara harekatı planları sızdırmak) İran’ı baskı altında tutmayı ve masada taviz koparmayı amaçlıyor.

“U Dönüşü” ve Stratejik Hata: BBC’nin Uluslararası Siyaset Editörü Jeremy Bowen gibi kıdemli analistler ise durumun bir “taktik” değil, büyük bir hesap hatası olduğunu savunuyor. Analistlere göre Trump, İran’ın direniş gücünü ve savaşma iradesini yanlış hesapladı. Hızlı ve kolay bir zafer elde edemeyince, şimdi kamuoyu önünde zafer ilan ederek bu askeri çıkmazdan kurtulmanın yollarını arıyor.

Müttefiklerle Yaşanan Çatlaklar

Trump’ın İran stratejisi sadece Tahran’la değil, ABD’nin geleneksel müttefikleriyle de arasını açmış durumda:

NATO Tehdidi: Avrupalı müttefiklerin ABD-İsrail eksenli bu savaşa askeri destek vermeyi reddetmesi üzerine Trump, ABD’yi NATO’dan çekmekle tehdit etti.

Netanyahu ile İpler Gerildi: Trump’ın bölgede acil bir diplomatik başarı (İbrahim Anlaşmaları’nı canlandırmak) arzulayarak İran’la müzakere yürütmesi, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu küplere bindirdi. İki lider arasında Lübnan ve İran operasyonları konusunda sert tartışmalar yaşandığı ve ABD-İsrail çıkarlarının bu savaşta ilk kez bu denli keskin şekilde ayrıştığı belirtiliyor.

Sonuç: Trump’ın Dikkat Süresi ve Askeri Bataklıktan Çıkış Arayışı

Savaşın ekonomik maliyetleri ABD borsalarını aşağı çekerken, petrol piyasaları ise bir anlaşma umuduyla dalgalanıyor. Gary O’Donoghue ve BBC uzmanlarının ortak kanaati; Trump’ın zorlu ve derin krizlerdeki “sınırlı dikkat süresinin” bu çok katmanlı Orta Doğu krizini yönetmesini zorlaştırdığı yönünde. Trump, selefi Barack Obama’nın yaptığına benzer bir anlaşma imzalayarak “zayıf görünmek” istemiyor ancak bölgedeki askeri bataklıktan çıkmak için de diplomatik bir çıkış kapısına muhtaç görünüyor.

Masadaki Taslak Ne Diyor?

Beyaz Saray ve Cenevre kaynaklarından sızan bilgilere göre, Pazar günü imzalanması beklenen taslak metin, taraflar arasında 60 günlük yeni bir müzakere sürecinin başlatılmasını öngörüyor. Anlaşma uyarınca ABD’nin, İran’ın dondurulmuş durumdaki 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılmasını ve İran petrolüne yönelik bazı yaptırımların askıya alınmasını kabul ettiği belirtiliyor. Buna karşılık ise bölgedeki çatışmaların durdurulması ve deniz ticaret yollarının güvenliğinin sağlanması amaçlanıyor.

Tahran’dan Gelen Farklı Sesler ve Hürmüz Kırmızı Çizgisi

Trump’ın “Anlaşma tamam” çıkışına karşın İran devlet medyası ve üst düzey yetkililer temkinli bir duruş sergiliyor. Tahran, ABD ile yürütülen dolaylı görüşmelerde henüz “nihai bir karara” varılmadığının altını çiziyor. İran basınına yansıyan haberlerde, olası bir anlaşmada Tahran’ın stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki tam kontrolünden asla vazgeçmeyeceği ve uranyum zenginleştirme hakkını koruyacağı vurgulanıyor. ABD’nin askeri baskılarına boyun eğmeyeceklerini belirten İranlı yetkililer, Washington’ın daha önce attığı tek taraflı adımlar nedeniyle masaya oldukça şüpheci yaklaşıyor.

Bitmeyen Kısır Döngü.Trump 38 Kere “Anaştık, Anlaşıyoruz” Dedi

Aslında dünya bu filmi daha önce defalarca izlemişti. Göreve geldiği günden bu yana İran’a karşı hem sert bir askeri retorik hem de “anlaşmaya çok yakınız” söylemini bir arada yürüten Donald Trump, son iki ayda tam 38 kez İran ile bir barış anlaşmasının “an meselesi” olduğunu iddia etmişti. Hafızalarda tazeliğini koruyan en çarpıcı örnek ise henüz kısa süre önce yaşanmıştı; Trump, New York’ta katıldığı bir NBA final maçı çıkışında gazetecilere barışın “iki ya da üç gün içinde” gerçekleşeceğini müjdelemiş, ancak bu açıklamadan sadece 48 saat sonra Amerikan savaş uçakları İran topraklarını bombalamaya başlamıştı. Benzer şekilde, tarafların daha önce Cenevre’de “rehber ilkeler” üzerinde uzlaştığı açıklanmış, fakat hemen ardından gerilim yeniden tırmanarak askeri çatışmaya dönüşmüştü. Yaşanan bu geçmiş tecrübeler, Trump’ın “anlaştık” kelimesinin her an yeni bir bombardımanın habercisi olabileceğine dair mışlı geçmiş zaman hafızasını sürekli canlı tutuyor.

Tarihi Bir Dönüm Noktası mı, Yoksa Zaman Kazanma Stratejisi mi?

Peki, Pazar günü Cenevre’de atılması muhtemel imzalar bu sefer gerçekten kalıcı bir barış getirecek mi? Uluslararası analistler bu soruya oldukça temkinli yaklaşıyor. Bir taraftan, Trump’ın iç politikada bir “diplomasi zaferi” elde etmek ve küresel petrol piyasalarını rahatlatmak için bu anlaşmaya ihtiyacı olduğu değerlendiriliyor. Diğer taraftan ise bu hamlenin, tarafların askeri olarak yeniden pozisyon almak ve zaman kazanmak için başvurduğu geçici bir taktik olduğu yorumları ağırlık kazanıyor. Hürmüz Boğazı’nda savaş gemileri burun buruna beklemeye devam ederken ve tarafların kırmızı çizgileri arasında uçurumlar varken, Cenevre’den çıkacak bir imzanın sahada kalıcı bir ateşkes mi yaratacağı, yoksa dünyanın başını döndüren o bildik oyalama taktiklerinden biri mi olacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.

Trump, “Yapılan görüşmeler sonucunda bu geceki bombardımanı iptal ettim” dedi.

Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz ablukasıyla ilgili olarak, “Deniz ablukası, bu İşlem sonuçlanana kadar tam güç ve etkiyle devam edecek. İmzalanma zamanı ve yeri yakında duyurulacak” ifadelerini kullandı.

Trump’tan Tahran’a Sert Ret: “Kabul Edilemez”

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ABD tarafından sunulan barış planına verdiği yanıtı “yetersiz ve kabul edilemez” olarak nitelendirerek geri çevirdi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump’ın İran’ın şartlarını bir “vakit kazanma stratejisi” olarak gördüğü belirtildi. Trump, Tahran yönetimi nükleer programı ve bölgesel askeri faaliyetleri konusunda somut adımlar atmadığı sürece herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını vurguladı.

Gerilimin Perde Arkası: Bugüne Nasıl Gelindi?

İki ülke arasındaki kriz, geçtiğimiz aylarda Basra Körfezi’ndeki karşılıklı askeri hareketlilik ve ABD’nin uyguladığı ağır ekonomik yaptırımlarla yeni bir evreye evrilmişti. Washington yönetimi, İran’ı bölgedeki istikrarı bozmakla suçlamış ve kendi şartlarını içeren kapsamlı bir barış paketi sunmuştu. Tahran ise bu pakete, yaptırımların derhal kaldırılmasını şart koşan bir karşı teklifle yanıt vermişti.

Diplomatik Kanallarda Tıkanıklık

Trump’ın reddine ilişkin gelen ikincil bilgilere göre, ABD yönetimi sadece diplomatik değil, ekonomik baskıyı da artırma kararı aldı. Üst düzey yetkililer, İran’ın yanıtının “ciddiyetten uzak” olduğunu ve mevcut teklifin müzakere dahi edilemeyecek maddeler içerdiğini ifade ediyor. Bu durum, bölgedeki askeri teyakkuz halinin bir süre daha devam edeceği sinyalini veriyor.

Petrol Piyasalarında “Savaş” Alarmı

Barış umutlarının yerini belirsizliğe bırakmasıyla petrol piyasaları sarsıldı. Trump’ın açıklamasının ardından Brent petrolün varil fiyatı son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştı. Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir çatışmanın enerji arz güvenliğini tehlikeye atacağı endişesiyle fiyatlardaki yükselişin sürebileceğini öngörüyor.

Petrol ve Çatışma Döngüsü

Geçmişte yaşanan benzer krizlerde de petrol fiyatları, Orta Doğu’daki askeri hareketliliğe doğrudan tepki vermişti. İran ile yaşanan gerilimlerin tırmandığı her dönemde küresel piyasalar arz kesintisi korkusuyla dalgalanmış, enerji maliyetlerindeki bu artış dünya ekonomisi üzerinde enflasyonist baskı yaratmıştı. Özellikle 10 Mayıs’taki saldırı iddiaları, piyasalardaki kırılganlığı en üst noktaya taşımıştı.

Trump’ın Çin Temasları ve İran Denklemi

Başkan Trump’ın Çin ziyareti de bu krizden bağımsız ilerlemiyor. Edinilen bilgilere göre, Trump’ın Pekin’deki temaslarında İran meselesi en önemli gündem maddelerinden biri olacak. ABD, Çin’in İran’dan petrol alımını tamamen durdurması için baskı yaparken; Pekin yönetimi ise bölgedeki savaş tamtamlarının küresel ticarete zarar vereceği konusunda Washington’ı uyarıyor. Trump’ın Çin ile yürüteceği bu diplomasi trafiğinin, İran üzerindeki izolasyonu derinleştirip derinleştirmeyeceği merakla bekleniyor.

İsrail’in Lübnan ve İran’a yönelik gerçekleştirdiği son askeri saldırılar, bir dönem adeta tek bir lider gibi hareket eden Donald Trump ve Benjamin Netanyahu’nun artık aynı sayfada olmadığını gözler önüne serdi. Trump’ın doğrudan yaptığı uyarılara rağmen İsrail’in Beyrut’u bombalaması ve İran’daki hassas tesisleri hedef alması, iki müttefik arasındaki derin vizyon ayrılığını ve liderlerin kişisel siyasi çıkarlarının nasıl ters düştüğünü açıkça ortaya koyuyor.

Hedefler Çatışıyor:Hızlı Bir Zafer mi, Yoksa Sonu Gelmeyen Bir Savaş mı?

İki lider arasındaki görüş ayrılıklarının temelinde, savaşın kapsamı ve süresi konusundaki stratejik hesaplar yatıyor.

Trump’ın Arayışı: Yaklaşan Kongre seçimleri öncesinde iç politikada baskı altında olan Donald Trump, popüler olmayan bu savaşı bir an önce sona erdirmeyi hedefliyor. Trump, tıpkı daha önce Venezuela’da elde ettiği türden “hızlı ve net bir zafer” peşinde koşuyor. Küresel piyasalarda tırmanan petrol ve akaryakıt fiyatlarını düşürebilmek adına Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli ticarete açılmasını isteyen Trump, bu doğrultuda Tahran yönetimiyle perde arkasında yüksek bahisli müzakereler yürütüyor. İran ise masada kalmak için Lübnan’da tam bir ateşkes şartını koşuyor.

Netanyahu’nun Planı: Diğer taraftan İsrail Başbakanı Netanyahu, çatışma ne kadar uzarsa uzasın İran’ı ve bölgedeki müttefiklerini (Hamas ve Hizbullah) tamamen diz çöktürmeden masaya oturmak istemiyor. Kendi ülkesinde 7 Ekim saldırılarını engelleyemediği için yoğun eleştirilerin hedefi olan Netanyahu, seçmenlerine kesin bir askeri zafer kanıtlamak zorunda hissediyor. Trump’ın “Beyrut’u vurma!” yönündeki kamuoyuna açık uyarılarını kulak ardı eden Netanyahu, iç siyasi geleceğini bu savaşın mutlak galibiyetine bağlamış durumda.

“Tatsız” Geçen Son Telefon Görüşmesi 

Söz konusu gerilim geçtiğimiz günlerde liderlerin telefon görüşmesinde de ayyuka çıktı. Trump, Netanyahu ile yaptığı sert telefon görüşmesinde İsrail liderine “çılgın” dediğini ve ağır ifadeler (küfürler) kullandığını bizzat itiraf etti. Trump, İsrail’in Hizbullah’a yönelik fütursuz saldırılarının, kendisinin İran ile yürüttüğü barış ve ateşkes müzakerelerini sabote etmesinden büyük rahatsızlık duyduğunu gizlemiyor.

Omuz Omuza Başlayan “Kardeşlik” Nasıl Bu Noktaya Geldi?

Geçmişe bakıldığında, iki liderin bugünkü kavgalı tablosu çok daha şaşırtıcı bir hal alıyor; zira ikili, yakın döneme kadar Orta Doğu tarihinin en organize ortaklıklarından birine imza atmışlardı.

Birlikte Yola Çıkmışlardı: 28 Şubat’ta ABD ve İsrail orduları İran’a yönelik ortak hava harekatını başlattığında, Trump ve Netanyahu kameralar karşısına omuz omuza geçmişlerdi.

Hedefleri Ortak İlan Etmişlerdi: Operasyonun ilk dalgasında Netanyahu, hedeflerinin İran’ın askeri kapasitesini felç etmek, nükleer ve balistik füze programlarını tamamen yok etmek ve Tahran’daki rejimi devirmek olduğunu haykırmıştı.

Trump Rejimi Hedef Almıştı: Trump ise açılış bombardımanlarının hemen ardından İran’ın dini liderinin öldürüldüğünü duyurmuş ve İran halkına “ülkenizi geri alın” çağrısı yaparak Netanyahu’nun rejim değişikliği vizyonuna açıkça destek vermişti.

İlk Çatlak Gaz Sahasında Yaşanmıştı: Ancak bu büyüleyici uyum uzun sürmemişti. Mart ayında, yani harekatın henüz üçüncü haftasında Netanyahu, Trump’ın doğrudan “Yapma!” talimatına rağmen İran’ın kritik bir doğalgaz sahasını vurmuştu. Bu hamle İran’ın Körfez’deki enerji altyapısına misilleme yapmasına yol açmış ve Trump’ı adeta çileden çıkarmıştı.

Diplomatik Kulisler: İttifak Tamamen Kopar mı?

Yaşanan bu ağır üsluplu tartışmalara ve stratejik çatlaklara rağmen, uzmanlar iki ülke arasındaki köklü stratejik ortaklığın tamamen kopmasını beklemiyor.

İsrail tarafındaki diplomatik kaynaklar, ABD’nin en önemli müttefikiyle ilişkileri yönetirken “Washington’a boyun eğiyor gibi görünmekten” kaçınmaya çalıştıklarını belirtiyor. İsrailli yetkililer, uğradıkları saldırılara hızlı yanıt vermemenin Netanyahu’yu iç politikada çok zayıf bir duruma düşüreceği argümanıyla kendilerini savunuyorlar. Netanyahu ise kamuoyu önünde Trump ile aralarında bir sorun varmış gibi görünmesini istemiyor ve gerilimi hafifletmeye çalışan açıklamalar yapıyor.

Trump’ın Gözü Kara Ama Netanyahu Çizgiyi İyi Biliyor

İsrail’deki Bar-Ilan ve Reichman üniversitelerinden ABD-İsrail ilişkileri uzmanı Eytan Gilboa, Trump’ın geçmişte de en yakın müttefikleri dahil olmak üzere diğer devlet başkanlarıyla bu tür sert ve halka açık tartışmalar yaşadığına dikkat çekiyor. Gilboa, bu son kavganın iki ülke arasındaki tarihi ittifakı ciddi şekilde tehdit etmeyeceğini, zira Netanyahu’nun da ipi kopma noktasına getirmemek için çizgiyi nerede çekeceğini gayet iyi bildiğini vurguluyor.

Katıldığı bir podcast yayınıda açıklamalarda bulunan ABD Başkanı, İran Dini Lideri Hamaney’in ABD ile yürütülen müzakerelere doğrudan katıldığını açıkladı.

İran’ın nükleer silaha sahip olmamayı kabul ettiğini öne süren Trump, “Görüşmelere İran lideri Mücteba Hamaney de katıldı. Müzakerelere onay verdi. Hamaney’le bir noktada muhtemelen görüşeceğiz.” dedi.

Analistler, Washington ve Tahran arasındaki tıkanıklığın temelinde iki ana unsurun yattığını belirtiyor: İran yönetiminin iç kamuoyuna karşı “itibarını koruma” zorunluluğu ve Trump’ın sahadaki gerçeklerden bağımsız olarak mutlak bir zafer ilan etme ısrarı.

İran’ın itibar arayışı

Reuters analizine göre tıkanıklığın ilk büyük gerekçesi, İran liderliğinin kendi iç kamuoyuna karşı zayıf görünmeme ve prestijini koruma ihtiyacı olarak öne çıkıyor. ABD ve İsrail’in askeri operasyonları sonucunda üst düzey pek çok komutanını kaybeden ve askeri kapasitesi ciddi şekilde yıpranan İslam Cumhuriyeti, Trump’ın “koşulsuz teslimiyet” dayatmalarını kabul etmenin rejim bekası açısından intihar olacağını düşünüyor.

İran’ın Derin Medeniyet Geçmişini Bilmeme Cehaleti

ABD ve İsrail unsurları, 28 Şubat’ta İran’a yönelik geniş çaplı hava saldırıları başlatmıştı. Bu operasyonlarda Tahran’ın askeri altyapısı ağır darbe almış ve çok sayıda kilit lider etkisiz hale getirilmişti. Ancak Trump ve şürekasının İran toplumunun rejime karşı ayaklanması beklentisi boşa çıkmıştı.

Trump’ın mutlak zafer ısrarı

Analistlerin işaret ettiği ikinci ve daha kritik unsur ise Trump’ın müzakere masasından ne pahasına olursa olsun “mutlak galip” olarak ayrılma stratejisi. Trump, sahadaki askeri ve ekonomik dengeler tam olarak bunu yansıtmasa bile, İran’ın tamamen diz çöktüğünü ve bir anlaşma için “yalvardığını” iddia ediyor. Karşı tarafın tamamen yenilgiyi kabul etmesini şart koşan bu maksimalist yaklaşım, Tahran’ın diplomatik kanalları tamamen kapatmasına yol açıyor.

Attı Tuttu Olmadı

Trump, geçtiğimiz ay sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı bir paylaşımda, anlaşma sağlanmadığı takdirde “İran medeniyetini tamamen yok etmekle” tehdit etmişti. Beyaz Saray ulusal güvenlik yetkililerinin stratejik bir süzgeçten geçmediğini doğruladığı bu fevri çıkışın ardından Trump, geri adım atarak geçici bir ateşkese razı olmuştu. Ancak Paskalya Pazarı’nda ve son olarak cuma günü Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamalarda, İran’ın enerji altyapısını ve köprülerini vurma tehdidini yinelemişti.

Çelişkili sinyaller ve Hürmüz Boğazı krizi

Analizde öne çıkan diğer bir önemli konu ise Trump’ın öngörülemez ve çelişkili hamlelerinin sahada yarattığı derin güvensizlik. Trump bir yandan müzakere çağrıları yaparken, diğer yandan gece yarısı Truth Social platformundan İran limanlarına abluka kararı aldığını açıklayarak kırılgan ateşkes süreçlerini sabote ediyor. Bu tehditler, Tahran’da eski liderlere kıyasla çok daha sertlik yanlısı olan ve ABD’ye hiç güvenmeyen yeni bir yönetim kadrosunu daha da cesaretlendiriyor.

Hürmüz için Çin’den Beklediğini Alamadı

Öte yandan, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının beşte birinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatan İran, bu sayede küresel enerji piyasaları üzerinde çok ciddi bir baskı gücünü elinde tutmaya devam ediyor. Tarihin en büyük petrol arz krizine yol açan bu durum karşısında Trump, Pekin ziyaretinde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşerek Tahran üzerinde baskı kurmaya çalışsa da, Çin tarafı savaşın en başından beri hiç başlamaması gerektiği yönündeki temennisi dışında net bir taahhüt altına girmekten kaçınıyor.

Trump’tan Tahran’a Sert Ret: “Kabul Edilemez”

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ABD tarafından sunulan barış planına verdiği yanıtı “yetersiz ve kabul edilemez” olarak nitelendirerek geri çevirdi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump’ın İran’ın şartlarını bir “vakit kazanma stratejisi” olarak gördüğü belirtildi. Trump, Tahran yönetimi nükleer programı ve bölgesel askeri faaliyetleri konusunda somut adımlar atmadığı sürece herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını vurguladı.

Gerilimin Perde Arkası: Bugüne Nasıl Gelindi?

İki ülke arasındaki kriz, geçtiğimiz aylarda Basra Körfezi’ndeki karşılıklı askeri hareketlilik ve ABD’nin uyguladığı ağır ekonomik yaptırımlarla yeni bir evreye evrilmişti. Washington yönetimi, İran’ı bölgedeki istikrarı bozmakla suçlamış ve kendi şartlarını içeren kapsamlı bir barış paketi sunmuştu. Tahran ise bu pakete, yaptırımların derhal kaldırılmasını şart koşan bir karşı teklifle yanıt vermişti.

Diplomatik Kanallarda Tıkanıklık

Trump’ın reddine ilişkin gelen ikincil bilgilere göre, ABD yönetimi sadece diplomatik değil, ekonomik baskıyı da artırma kararı aldı. Üst düzey yetkililer, İran’ın yanıtının “ciddiyetten uzak” olduğunu ve mevcut teklifin müzakere dahi edilemeyecek maddeler içerdiğini ifade ediyor. Bu durum, bölgedeki askeri teyakkuz halinin bir süre daha devam edeceği sinyalini veriyor.

Petrol Piyasalarında “Savaş” Alarmı

Barış umutlarının yerini belirsizliğe bırakmasıyla petrol piyasaları sarsıldı. Trump’ın açıklamasının ardından Brent petrolün varil fiyatı son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştı. Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir çatışmanın enerji arz güvenliğini tehlikeye atacağı endişesiyle fiyatlardaki yükselişin sürebileceğini öngörüyor.

Petrol ve Çatışma Döngüsü

Geçmişte yaşanan benzer krizlerde de petrol fiyatları, Orta Doğu’daki askeri hareketliliğe doğrudan tepki vermişti. İran ile yaşanan gerilimlerin tırmandığı her dönemde küresel piyasalar arz kesintisi korkusuyla dalgalanmış, enerji maliyetlerindeki bu artış dünya ekonomisi üzerinde enflasyonist baskı yaratmıştı. Özellikle 10 Mayıs’taki saldırı iddiaları, piyasalardaki kırılganlığı en üst noktaya taşımıştı.

Trump’ın Çin Temasları ve İran Denklemi

Başkan Trump’ın Çin ziyareti de bu krizden bağımsız ilerlemiyor. Edinilen bilgilere göre, Trump’ın Pekin’deki temaslarında İran meselesi en önemli gündem maddelerinden biri olacak. ABD, Çin’in İran’dan petrol alımını tamamen durdurması için baskı yaparken; Pekin yönetimi ise bölgedeki savaş tamtamlarının küresel ticarete zarar vereceği konusunda Washington’ı uyarıyor. Trump’ın Çin ile yürüteceği bu diplomasi trafiğinin, İran üzerindeki izolasyonu derinleştirip derinleştirmeyeceği merakla bekleniyor.

Trump, CBS televizyonuna verdiği röportajda, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde kendisi ve yönetimine karşı saldırı düzenleyen zanlının ithamlarını okuyan sunucuya tepki gösterdi.

Sunucunun, Allen tarafından yazılan, “tecavüzcü, pedofili” gibi ithamların yer aldığı notları okuması üzerine ABD Başkanı Trump​​​​​​​, “Ben tecavüzcü değilim, kimseye tecavüz etmedim, ben bir pedofili değilim.” dedi.

Trump, zanlının kendisi hakkındaki söz konusu ifadeleri “hasta bir insanın saçmalıkları” olarak değerlendirirken, sunucuya bu ifadeleri okuduğu için “utanması gerektiğini” belirtti.

Röportajın devamında sunucuya, “O bölümü okumanızı bekliyordum, çünkü okuyacağınızı biliyordum. Çünkü siz korkunç insanlarsınız.” diyen Trump, söz konusu iddiaların kendisiyle “uzaktan yakından ilgisi olmadığını” vurguladı.

Trump, “Ben bu konulardan tamamen aklandım. O işlere, Epstein olayına veya diğerlerine bulaşmış olanlar, masanın diğer tarafında oturan sizin arkadaşlarınızdır.” ifadelerini kullandı.

Program sunucusu, röportajın bir bölümünde zanlı Allen’in notlarında yer alan “Artık bir pedofilin, tecavüzcünün ve hainin işlediği suçlarla ellerimi kirletmesine izin vermeyeceğim.” ifadelerine yer vermişti.