“Bir Gecede Haritadan Silebiliriz”

Trump’ın açıklamaları, bir ülkenin fiziksel varlığını tamamen hedef alan detaylar içeriyor. “Bütün bir medeniyet bu gece ölebilir ve bir daha asla geri gelmeyebilir” diyen Trump, ABD ordusunun İran’daki tüm köprüleri, demiryollarını ve enerji santrallerini tek bir gecede yerle bir edecek kapasiteye sahip olduğunu savundu. Washington saatiyle bu gece 20:00’yi (TSİ Çarşamba sabaha karşı) işaret eden Trump, “İran’daki her bir köprü gece yarısına kadar yok edilecek, her bir güç santrali yanacak, patlayacak ve bir daha asla kullanılamayacak duruma gelecek” ifadelerini kullandı. Olası sivil kayıplar ve savaş suçu suçlamaları sorulduğunda ise “Hiç endişeli değilim, asıl savaş suçu nükleer silaha sahip olmaktır” yanıtını verdi.

Kriz, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini kısıtlaması ve bölgedeki askeri hareketliliğin artmasıyla tırmanışa geçmişti.

Trump, daha önce 21 Mart ve 23 Mart tarihlerinde de benzer ültimatomlar vermiş, ancak “diplomatik ilerleme” olduğu gerekçesiyle saldırı emirlerini son dakikada defalarca ertelemişti.

Geçtiğimiz hafta sonu İran üzerinde bir ABD F-15 jetinin düşürülmesi ve pilotların film sahnelerini aratmayan bir operasyonla kurtarılması, Beyaz Saray’daki şahin kanadı harekete geçirmişti.

İsrail ise bu süreçte boş durmamış; İran’ın en büyük petrokimya tesislerine ve Devrim Muhafızları’nın üst düzey istihbarat sorumlularına yönelik suikastlar düzenlemişti.

İran tarafı ise 45 günlük geçici ateşkes teklifini reddetmiş, savaşın kalıcı olarak sona ermesini ve güvenlik garantileri verilmesini şart koşmuştu.

Bugün bölgeden gelen raporlara göre, Trump’ın tehditleri sürerken İran’ın bazı kritik noktalarında patlamalar yaşanmaya başladı bile. Kaşan’daki bir demiryolu köprüsü ve Tebriz-Tahran otoyolu üzerindeki bir köprünün hava saldırılarıyla vurulduğu bildirildi. Ancak ne ABD ne de İsrail bu saldırıları henüz resmen üstlenmedi.

Petrol Fiyatı Yeniden Kalkışa Geçti.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Trump’a sosyal medya üzerinden yanıt vererek, “Pervasızca hamleleriniz ABD’yi her aile için cehenneme sürükleyecek ve bölgeyi ateşe verecek” uyarısında bulundu. Katar ve Umman üzerinden yürütülen diplomatik temaslar son dakikaya kadar devam etse de, piyasalar bu gerilime anında tepki verdi ve Brent petrol fiyatları varil başına 110 doların üzerine çıktı. Şimdi tüm gözler, Trump’ın “son” dediği bu gece yarısı ültimatomunun gerçekten bir saldırıya dönüşüp dönüşmeyeceğine çevrilmiş durumda.

Enerji Tesislerine Saldırı Tehdidi

İran, İsrail veya ABD tarafından bir saldırı gerçekleştirilmesi durumunda, Orta Doğu’daki enerji tesislerini vuracağını ilan etti. Tahran, özellikle ABD üslerine enerji sağlayan elektrik santrallerini ve bölgedeki stratejik petrol tesislerini hedef listesine aldığını belirtti. Bu tehdit, küresel enerji piyasalarında büyük bir paniğe yol açarken, olası bir operasyonun dünya genelinde enerji krizini tetikleyebileceği uyarısı yapıldı.

Hürmüz Boğazı’nın Kapatılması

Enerji tesislerinin yanı sıra İran, stratejik bir hamle olarak Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapatma tehdidinde bulundu. Dünyanın en önemli deniz geçiş yollarından biri olan boğazın kapatılması, küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin durması anlamına geliyor. Tahran yönetimi, güvenliğinin tehlikeye girmesi halinde uluslararası deniz trafiğini felç etmekten çekinmeyeceğini vurguladı.

Trump’ın 48 Saatlik Ültimatomu

Gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgedeki krize müdahale etmesiyle yeni bir boyut kazanmıştı. Trump, İran’a yönelik sert bir tutum sergileyerek 48 saatlik bir ültimatom vermişti. Bu süre zarfında Tahran’ın geri adım atmaması durumunda, İran’ınenerji tesislerinin yerle bir edileceğini açıklamıştı . 

Diğer Gelişmeler

Bölgedeki çatışmalar sadece İran ile sınırlı kalmadı. Batı Şeria ve Gazze’de de gerilim tırmanmaya devam ediyor. İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria’da araçları ateşe verdiği ve çıkan olaylarda can kayıplarının yaşandığı bildirildi. Aynı zamanda Lübnan sınırındaki hareketlilik de bölge genelinde geniş çaplı bir çatışma riskini canlı tutuyor. Küresel piyasalar, savaş endişesiyle petrol fiyatlarındaki dalgalanmaları yakından takip ediyor.

DDIS, resmi internet sitesinde yayımladığı 2025 raporunda, Danimarka için dış tehditler ve güvenlik politikası zorluklarına yer verdi.

“ABD’nin değişen gündemi” başlığı altında, bu ülkenin stratejik önceliğinin artık Çin ile rekabet ve yakın çevresindeki güvenlik olduğuna işaret edilen raporda, “ABD’nin stratejik öncelikleri arasındaki denge hala net değil. 2025’teki en belirgin değişiklik ABD’nin Çin’in yakın çevresindeki etkisini azaltmak için buralara öncelik vermiş olmasıdır.” ifadeleri kullanıldı.

Raporda, Danimarka için ilk kez ABD’nin “potansiyel güvenlik tehdidi” oluşturduğuna dikkati çekilerek, “ABD, kendi amaçlarına ulaşabilmek için yüksek gümrük vergileri tehdidi altında ekonomik gücünü kullanıyor ve ABD, müttefiklerine karşı olsa bile askeri gücünü kullanmaktan çekinmeyeceğinin sinyalini veriyor.” ifadelerine yer verildi.

ABD’nin Avrupa’nın güvenliği noktasındaki garantör rolüne ilişkin belirsizliklerin arttığı belirtilen raporda, bu durumun Rusya’nın NATO’ya karşı hibrit saldırılarını yoğunlaştırabileceği aktarıldı.

Raporda, Rusya’nın, ABD’nin Ukrayna’daki savaşı hızlı bir şekilde sona erdirme çabalarını istismar edeceği ve böylece ABD ve Avrupa arasında bölünmeler oluşturulmasının hedeflendiği öne sürüldü.

ABD’nin yanı sıra Rusya ve Çin’in de farklı çıkarları olduğu aktarılan raporda, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sürdürdüğü, NATO ve Batı’ya karşı da hibrit bir savaş yürüttüğü ifade edildi.

Raporda, Çin’in, Batı’nın aleyhine dünya üzerindeki etkisini artırmak için ekonomik ve askeri gücünü kullandığı, ABD, Rusya ve Çin’in Arktik’te de farklı çıkarları olduğu vurgulandı

İsrail’e savunmasında destek veren ABD’nin doğrudan savaşa katılması konuşulan en kötü senaryolardan biri.

İran’ın yarı resmi Fars ajansının haberine göre, üst düzey İranlı bir askeri yetkili, yakında hedeflerin kapsamının genişleyeceğini buna bölgedeki ABD üslerinin de dahil olduğunu söyledi. Yetkili “Çatışma dün geceki sınırlı eylemlerle sona ermeyecek; İran’ın saldırıları devam edecek ve bu eylemler saldırganlar için çok acı verici ve üzücü olacak,” dedi. 

Fars, adını açıklamadığı yetkilinin, “Gelecek günlerde savaş, İsrail’in işgal ettiği alanlara ve ABD üslerine yayılacak,” dediğini belirtti. 

İsrail’in İran’a yönelik olarak bugüne kadarki en büyük saldırısının ardından savaşın bölgeye yayılmasına ilişkin senaryolar da yeniden konuşulmaya başlandı. Bunların başında ABD’nin savaşa doğrudan dahil olması geliyor. 

ABD’nin bölgede hem üsleri hem özel kuvvet kampları hem de diplomatik misyonları bulunuyor. İran’ın bunlara saldırması veya bunların isabet alması nedeniyle Donald Trump harekete geçmek zorunda kalabilir. Bu, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun rüyası, hayali. 

ABD’nin İran’la savaşa girmesi, bölgede uzun süren yıkıcı bir sürecin başlangıcı olabilir. 

Ayrıca İran’ın dünyanın en önemli petrol ve sıvılaştırılmış gaz taşımacılığının çıkış bölgesi olan Hürmüz Boğazı’nı kapamaya kalkışması ve bunu yapıp sürdürmeyi başarması kötü senaryoların küresel ekonomik boyutu olarak gündeme getiriliyor. 

İran’ın,daha önce kendisine saldırmakla suçladığı körfez ülkelerine saldırması, söz konusu ülkelerin Körfez Savaşı’nda olduğu gibi ABD’den yardım istemesi de kötü senaryolar arasında. 

İsrail’in veya ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini kullanılamaz hale getirmesinin, nükleer fizik alanındaki bilim insanlarını öldürmesinin Tahran yönetimine sadece zaman kaybettireceği belirtiliyor. 

Zira Uranyum zenginleştirmede %60’a ulaşan İran nükleer bomba yapımına çok yakın ve bilim insanlarını kaybetse de bilgiyi elinde bulundurmaya devam ediyor. 

İsrail Başbakanı Netanyahu, saldırganlığının hedeflerinden birinin de İran’daki rejimi yıkmak olduğunu belirtip İran halkını ayaklanmaya çağırmıştı. 

Saldırılar sonucunda İran’da rejimin yıkılması halinde ortaya çıkacak güç boşluğu da Kötü senaryolar arasında. 

Irak ve Libya’da olanlar, ülkelerde, özellikle de Ortadoğu’da istenmeyen rejimlerin savaşla, kışkırtılan iç savaşlarla yıkılmasının berbat sonuçlarına örnek olarak gösterilebilir.

Kısa süre öncesine kadar ABD Başkanı’nın makamı Oval Ofis’te aileden biri gibi kamuoyunun karşısına çıkan Elon Musk, Donald Trump’ın azledilmesi gerektiği yolundaki sosyal medya paylaşımlarına destek verdi. 

Donald Trump’sa Elon Musk’un şirketlerinin devletle olan sözleşmelerini feshetme tehdidinde bulundu. 

Trump-Musk anlaşmazlığı Almanya Başbakanı Friedrich Merz’le Donald Trump’ın Oval Ofis’teki buluşmasında yeni bir faza geçti. Trump, bubuluşmada Elon Musk’la ilgili suskunluğunu bozdu. 

Trump’ın başkanlık kampanyasına 300 milyon dolar destek veren Elon Musk, Trump yönetiminin kamuda verimlilik kurumu yöneticiliğinden ayrıldıktan sonra “Ben olmasam 2024’te başkan seçilemezdi” paylaşımında bulunmuştu. Musk ayrıca başkanın kongredeki kapsamlı vergi indirimi ve harcama tasarısını eleştirmişti. Musk, söz konusu tasarının ABD’nin 32 trilyon dolarlık borcunu artıracağını ve ekonominin durağanlığa sürükleneceğini açıklamıştı. 

Trump, buna karşılık Oval Ofis’te basına, Elon Musk’ın uzay şirketi Space X’i kastederek, “Hükümet harcamalarından tasarruf etmenin en iyi yolu Elon’un hükümetle olan milyarlarca dolarlık sözleşmelerini feshetmektir” diye açıklama yaptı. 

Trump canlı yayında bunları söylerken, Elon Musk da sahibi olduğu sosyal medya platformu X üzerinden alaycı yanıtlar verdi. O arada da kendisinin de Space X’teki Dragon uzay aracı programını devre dışı bırakmaya başlayacağını belirtti. 

Dragon, hali hazırda ABD’nin uzaya insan taşıyan tek uzay aracı. 

Elon Musk’ın söz konusu mesajına X’teki bir takipçisi tepki gösterip vazgeçmesini talep etti. 

Musk bunun üzerine, “Tamam iyi tavsiye… Dragon’u devre dışı bırakmayacağım” diye paylaşımda bulundu. 

Bu arada ikilinin didişmesi piyasalarda Musk’ın sahibi olduğu Tesla hisselerinin bir günde 150 milyon dolar değer kaybetmesine neden oldu. %14,3’lük bu kayıp Tesla’nın bir günde en büyük değer kaybı olarak kayıtlara geçti.

Almanya Genelkurmay Başkanı Carsten Breuer, Alman ekonomi gazetesi Handelsblatt’a verdiği röportajda, Rusya’yı “açık tehdit” olarak gördüklerini belirterek bu nedenle savunma harcamalarının artırılması gerektiğini savundu.

Breuer, “Vladimir Putin’in saldırganlığına, NATO ülkelerinin birlikteliği ve kararlılığıyla karşılık veriyoruz. Bu, bir demir perde değil. Doğu’da açık bir tehdit görüyoruz ve bu tehdide karşı koymak için bir şeyler yapıyoruz. Soğuk Savaş’ta yaptığımız gibi binlerce tankı yan yana dizmemize gerek yok. İhtiyacımız olan şey, esnek ve akıllı bir savunma planı ve bizim bir planımız var” dedi.

ABD’nin aksine, Avrupa’da muharebe tanklarının da gerekliliğine işaret eden Breuer, “Çeşitli tank tiplerine sahip olmaya devam edeceğiz. Bununla birlikte, standardizasyona doğru ilerlemeliyiz. Karşılaşılan zorluklar göz önüne alındığında, başka bir yol yok. Bunun en iyi örneği Alman ve Hollanda Silahlı Kuvvetlerinin entegrasyonudur ya da Norveç ile işbirliğimizdir. Ancak Avrupa’daki her ülke, savunma için daha fazlasını yapmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.

Oysa Gazze’de İsrail’in günlük katliamları devam ediyor. 

Gazze’deki durum Donald Trump’ın gündemindeydi ama Abd’nin seçilmiş başkanının ilgisi ölen çoğunluğu kadın ve çocuk Filistinliler değil Hamas’ın elinde tuttuğu İsrailli rehinelerdi. Ve Trump’ın Gazzelilere yönelik “cehennem” tehdidi “kötü bir şaka” olarak yorumlandı. 

Gazze’de son 24 saat içinde İsrail bombardımanlarında 51 Filistinli can verdi. Dün ölen 17 kişinin neredeyse tamamı çocuklar ve kadınlardı. Öyle ki, dün Han Yunus’ta bulunan bir barınma alanı da bombalanan yerler arasındaydı ve aynı çadırda kalan

5 çocuk can verdi. Aynı barınma alanında 5 kadın ve 3 çocuk daha hayatını kaybetti. 

8 Aralık gününün bombardımanlarında ölen 34 kişi arasında ise çocukların yanısıra biri 3 haftalık diğeri 4 aylık iki bebek de var. 

Gazze’de ölen Filistinlilerin sayısı 45,800’e ulaştı. Gazze Sağlık Bakanlığı, ölenlerin kaçının Hamas militanı olduğunu açıklamıyor. İsrail Ordusu ise bu sayıyı 17,000 olarak açıkladı.

Trump’ın Gazze ile ilgili cehennem tehdidi.

Gazze’de ölen Filistinlilerin sayısı 46,000’e yaklaşmışken, bölge yıkımla, insani krizle cehenneme dönmüşken Abd’nin seçilmiş başkanı Donald Trump’ın, Gazze’de tutulan İsrailli rehinelerin serbest bırakılmaması halinde bölgenin “cehenneme dönüşeceği” tehdidi “kötü bir şaka” olarak değerlendirildi. Trump’ın düzenlediği basın toplantısında dile getirdiği tehditte kullandığı “cehenneme dönüşür” benzetmesi “mevcut durumdan daha beter ne olabilir ki” diye yorumlandı. 

Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi başkanı yaptığı açıklamada, Kongre üyelerinin belirsiz bir “ciddi ulusal güvenlik tehdidi” hakkındaki bilgilerden haberdar edildiğini ve Başkan Biden’ı tehditle ilgili tüm bilgilerin gizliliğini kaldırmaya teşvik ettiğini açıkladı.

Ohio Cumhuriyetçisi ve Temsilciler Meclisi İstihbarat panelinin başkanı Mike Turner’ın açıklaması , komite tarafından yayınlanan şifreli bir bildiriyle geldi.

Komitenin “ciddi bir ulusal güvenlik tehdidine ilişkin bilgileri tüm Kongre üyelerine sunduğunu” duyurmak dışında herhangi bir ayrıntı içermiyordu.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım ile sistematik olarak tacize uğradığını açıklayan Gazeteci Eylem Emel Yılmaz, “Suç duyurusunda bulunacağım ama ölüm tehditlerine bile bir işlem yapılmıyorken buna ne yapılır bilmiyorum. Korkmaya başladım…” ifadeleri ile yaşadığı duruma isyan etti.

Yılmaz, uğradığı tacizi şöyle anlattı:

“Sosyal medyadan numarama kadar bulabildiği her yerden beni taciz eden bir sapık var. Engellemek durdurmuyor. Bugün başka bir numaradan yine rahatsız etti. Suç duyurusunda bulunacağım ama ölüm tehditlerine bile bir işlem yapılmıyorken buna ne yapılır bilmiyorum. Korkmaya başladım.

Eylem Emel Yılmaz, bir başka mesajında, 3 kadın gazetecinin de tehdit edildiklerini duyurarak bu twwet’leri paylaştı.