Yeni yapılan bir çalışma, yaklaşık 4.400 yıllık parçalanmış tabletin tercümesini ve analizini içeriyor. Dr. Jana Matuszak tarafından gerçekleştirilen çalışma, akademik dergi Iraq’ta yayımlandı. Söz konusu tablet (Ni 12501), Erken Hanedan IIIb dönemine (yaklaşık MÖ 2540–2350) tarihleniyor.

Sümer mitolojisinden bir anlatıya ev sahipliği yapan tablet Irak’ın güneydoğu kesiminde yer alan Nippur antik kentinde keşfedilmişti.

19. yüzyılda yapılan kazılarla gün yüzüne çıkarılmasına rağmen tabletin kapsamlı bir analizi ve yayını bugüne kadar yapılmamıştı. Kırık ve eksik yapısı nedeniyle üzerinde çalışması oldukça zor olan tablet, 1956 yılında Samuel Noah Kramer tarafından yayımlanan bir kitabın kapağında kullanılmış, ancak müze numarası beş yıl sonra ayrı bir yayında belirtilmişti.

Tablet, yaklaşık MÖ 2400 civarında yazıldı. Dr. Matuszak yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“MÖ 2400 civarında Sümer, politik olarak özerk şehir devletlerinden oluşuyordu; ancak 24. yüzyıl ortalarında (yaklaşık MÖ 2350) şehir devletlerinin birleşme girişimleri nihayetinde başarılı oldu. Her şehir devletinin merkezi bir şehri ve çevresinde küçük yerleşimleri vardı.”

Çözümlenen Sümer Tableti Nippur Geleneğini Temsil Ediyor

Her Sümer şehir devleti, bir koruyucu tanrıya sahipti ve bu tanrının aile üyeleri ve yardımcıları bulunuyordu. Nippur’un koruyucu tanrısı ise Enlil’di. Şehirlerde farklı tanrılara adanmış tapınaklar da mevcuttu.

Dr. Matuszak açıklamasına şu şekilde devam etti:

“Politik özerkliklerine rağmen şehir devletleri genellikle benzer politik ve idari uygulamalara, dil, yazı sistemi ve inanç sistemine sahipti. Farklı Sümer lehçeleri vardı ancak standart ortografide nadiren fark ediliyorlardı. Ayrıca yerel panteonlara dair kanıtlar bulunuyor, ancak büyük tanrılar tüm Sümer’de saygı görüyordu. Ni 12501, muhtemelen Nippur geleneğini temsil ediyor.”

Ni 12501 Tabletindeki Mitolojik Hikâye

Tablet, fırtına tanrısı İşkur’un yeraltı dünyası tarafından esir alındığı bir hikâyeyi anlatıyor. İşkur’un babası Enlil, ilahlar meclisini toplayarak diğer tanrılardan İşkur’u kurtarmasını istiyor ancak yalnızca Tilki bu görevi kabul ediyor.

Tilki, sunulan yiyecek ve içecekleri alıyor ancak bunları yemeyip kendi kabında saklayarak yeraltına girmeyi başarıyor. Tabletteki hikâye tam burada kesiliyor ve Tilki’nin görevini başarıyla tamamlayıp tamamlamadığı hâlâ bilinemiyor.

Matuszak, mitolojik hikâyenin önemli karakterlerini şöyle tanımlıyor:

“Ana karakterler Enlil, İşkur ve Tilki’dir. Enlil, Sümer panteonunun lideri olup tanrıların kralı olarak adlandırılır ve ana tapınağı, tabletin bulunduğu Nippur şehrindedir. Ni 12501’de korunan bölümlerde, Enlil’in ilahi meclisi toplama yetkisi görülmektedir.”

İşkur’un Sümer Kültüründeki Rolü

Fırtına tanrısı İşkur, bazı kaynaklarda Enlil’in oğlu olarak geçiyor ve yağmurdan sorumlu bir tanrı olarak tasvir ediliyor.

Güney Irak’taki tarım alanları için yıllık yağış miktarı yeterli olmadığından, Sümer halkı tarlalarını sulamak için Fırat ve Dicle nehirlerinden kanallar kazıyor. Dr. Matuszak, Sümer fırtına tanrısının, kuzey ve batıdaki yağmura dayalı tarımın mümkün olduğu bölgelerde saygı gören Sami fırtına tanrısı kadar önemli olmadığını belirtiyor.

Ni 12501 tabletinde, İşkur’un başrolde olduğu anlatı tarımsal bolluk ve bereket imgeleriyle başlıyor. Nehirlerdeki ışıldayan sular ve çok renkli inekler pastoral bir refah tablosu çizerken, İşkur’un yeraltına esir düşmesiyle birlikte bu düzen bozuluyor. İşkur’un çocukları inekleri taşıyıp götürürken, tanrının yokluğu muhtemelen kıtlık ve kuraklığın başlangıcını simgeliyor. Bu temalar, İşkur’un geri dönüşünü ima eden mevsimsel döngülere dair inançları da yansıtıyor olabilir.

Dr. Matuszak’a göre Ni 12501 tableti, İşkur’un başrolde yer aldığı bilinen tek anlatı olarak öne çıkıyor. Tablet bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde korunuyor.

Kaynak :KayııpRıhtım

İsveçli doktorlar, uzun süredir ekran başında geçirilen zamanın çocukların gelişimi üzerindeki etkisine dikkat çekiyor.

Yeni tavsiyeler, ebeveynlerin sorumlu medya kullanımına rehberlik etmede oynadıkları role ilişkin öneriler de içeriyor.

Uzmanlar, çocukları akıllı ekran kullanımı konusunda yönlendirmenin, onlara iyi beslenme alışkanlıkları veya trafik güvenliğini öğretmek kadar önemli olduğunu savunuyor.

Bunu, Eylül ayında yaşla ilgili kendi kurallarını yayınlayan ve yalnızca öğrenme güçlüğü çekenler gibi ‘özel durumlarda’ iki yaşın altındakilerin cihazları kullanmasına izin veren Danimarkalı yetkililerin de benzer bir hamlesini takip ediyor.

Derneğin yeni raporunda doktorlar şunu yazdı: ‘Dijital ekranlar yararlı bilgiler sunabilse, eğlence sunabilse ve diğer insanlarla iletişim fırsatları sunabilse de, küçükleri beyinleri, bu faydaları özümseyecek kadar olgunlaşmamıştır.

‘Aksine, araştırmalar çocukların gelişiminin dijital ekranların erken kullanımından olumsuz etkilenebileceğini gösteriyor.’

Düzenli olarak akıllı telefon, tablet ve bilgisayar ekranlarını kullanan çocukların daha sinirli olduklarını, konsantrasyonlarının daha kötü olduğunu ve bilgileri kullanmayan gençlere göre yalnızca yarısı kadar daha uzun süre hatırladıklarını söylediler.

Araştırmalar ayrıca ekran karşısında daha fazla zaman geçiren çocukların davranış sorunları veya çocukluk depresyonu geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor .

Dünya Sağlık Örgütü 2019’da benzer bir kılavuz yayınlayarak üç yaşın altındaki çocuklara televizyon izlememelerini veya tablette oyun oynamamalarını tavsiye etmişti.

Kuruluş, üç ve dört yaşındakilerin de günde bir saatten fazla ekran başında geçirmemesi gerektiğini söyledi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü, başta trafik olmak üzere çeşitli nedenlerle seferlerdeki aksaklıklara anında müdahale yeteneğini artırdı.

Bu amaçla, Kentteki aktarma merkezleri ile ana duraklarda görev yapan hareket memurlarına uydu bağlantılı endüstriyel tabletler dağıtıldı.

İzmir’de yeni uygulamayla, hat ve saat değişikliği, takviye sefer gibi operasyonel müdahaleler imkanlı hale gelecek.

Uygulamayla, ayrıca, servis takipleri elektronik ortamda yapılabilecek.

İzmir’de ESHOT otobüsleri geçen YIL 506 Milyon yolcu taşıdı.

ESHOT, kentte, Bin 780 otobüsle toplu ulaşım hizmeti veriyor.

17 kadın şoförün hizmet verdiği İzmir’de bu sayının 60’ı aşması hedefleniyor.