İkinci Dünya Savaşı’nın son aylarında imzalanan Bretton Woods Anlaşması’na göre ABD’nin uluslararası para birimi olarak kullanımı, altın karşılığı dolar basımı ile sağlanmış ancak 1971’de ABD, elindeki doları altına çevirememiş, dış borcu tavan yapmış ve anlaşmadan çekilerek karşılıksız dolar basmaya başlamıştı. Yani önceden altın karşılığı üretilen dolar, Amerikan hükümetlerinin keyfine göre basılır hale gelmişti. 1970’lere kadar 40 bin ton altın rezervine sahip olan ABD, daha fazla kaşrılıklı dolar basamamış ve rezervi 8 binlere kadar gerilemişti. Yıl 2024 ve güncel altın rezervi de 8133 ton.

1971 itibariyle sınırsız dolar basan ABD’nin eline güçlü bir koz geçmişti. Bu hamleden sonra altın fiyatları beş yılda 5 kat artış gösterdi. ABD çıldırmış gibi adımlar atıyordu. 1973’te İsrail’e karşı adım atarak dünyaya petrol satmayan Kral Faysal’ı masaya çağırdı. Dünyanın en büyük petrol üreticisi ve rezervine sahip ülkesi Suudi Arabistan’a dedi ki; “bu petrolü dolar ile satacaksın, ben de sana askeri destek ve koruma sağlayacağım.” Ayrıca petrolden elde edilen gelirin büyük bir kısmını ABD’deki borçlanma kağıtlarına yatırılma şartı getirildi. Suudiler bunu kabul etmezlerse de -Amerikan gazetecilerin o dönemki yazılarında belirtildiği üzere- ABD tarafından işgal edilecekti. Anlaşmayı onaylamak zorunda kalan Kral Faysal, bir yıl sonra yeğeni tarafından suikast sonucu öldürüldü.

Aslında ABD, Suudilere petrolü dolarla satma şartı koymasından ziyade, ABD tahvilini alma şartı koyduğu için Suudiler petrolü dolar ile satmak zorunda kaldı. Çünkü ABD tahvili alması için dolar gerekiyordu. Resmiyette bir anlaşma yok ancak 9 Haziran 2024 itibariyle anlaşma 50’nci yılında sona erdi. Peki bu ne demek?

IMF verilerine göre merkez bankalarının rezervleri içinde dolar oranı 1970’lerin başında % 85 iken bugün % 58’lere düştü. Her geçen yıl da düşüyor. Gönül ister ki dolar hegemonyası sona ersin ama şu an için bu mümkün değil. Geçtiğimiz yıl uluslararası petrol ticaretinin yüzde 80’ini dolar ile gerçekleşmişti. Petro-dolar anlaşması sona ererse, bu oranın zamanla azalması mümkün. Bu da farklı ülke merkez bankalarının doları rezerv olarak tutmasını azaltacaktır. Çin ve Rusya gibi ülkelerin kurucusu olduğu BRICS’in en yeni üyesi Suudi Arabistan’ın, artık ABD’nin korumasına ihtiyacı olmayabilir. Uluslararası sistem değişiyor…

Stratejik Ortak, BAY DNO

https://stratejikortak.com/2024/06/50-yil-sonra-petro-dolar-anlasmasinin-sona-ermesi-ne-anlama-geliyor.html

‘Avrupa sallanıyor’: Belçika Başbakanı istifa etti, Fransa erken seçime gidiyor…

Avrupa Parlamentosu seçimlerinde aşırı sağcı partiler, neredeyse her ülkede yükselişe geçti. Fransa’da Le Pen Macron’un partisini geçerek birinci parti olurken, birçok ülkede rekor oy aldı. Size şöyle bir özet geçeyim. Öne çıkan aşırı sağcı partilerin aldığı oy oranları şu şekilde (Sağ değil, sadece aşırı sağ):

Macaristan – % 44

Polonya – % 34

Fransa – % 32.5

İtalya – % 28

Avusturya – % 27

Hollanda – % 17.7

Almanya – % 16.5

Bulgaristan – % 15.4

Bekçika – % 14

Polonya – % 12

İspanya – % 10.5

Portekiz – % 10

Aylar önce Hollanda’da seçimleri aşırı sağcı, İslam ve göçmen karşıtı Wilders kazandı. Almanya’da aşırı sağcı AfD, son seçimlerde ikinci parti oldu. Fransa’da dünkü Avrupa Parlamentosu seçimlerinde Macron’un partisini ikiye katlayan Le Pen gerçeği artık kendini gösterdi. Aslında son iki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de Macron’a karşı kıl payı seçimleri kaybeden Le Pen, Macron’un dün erken seçim kararı almasıyla belki de mecliste birinci parti olacak. İtalya’da bildiğiniz gibi Meloni, aşırı sağ rüzgarıyla iki sene önce Başbakan olmuştu.

İspanya’ya gelelim. Yüzde 15 oy ve 52 sandalye ile diktatör Franco’dan bu yana parlamentoda yer edinen ilk aşırı sağ parti olan Vox, adım adım geldi. İspanya, 2014’e kadar ülkesinde aşırı sağ yok diye övünüyordu. Portekiz’de de 5 yıl önce 1 milletvekili ile kurulan ve Avrupa’nın en genç aşırı sağcı partisi olan Chess, son seçimlerde oy oranını yüzde 18’e kadar yükselterek 3. büyük parti konumuna yükseldi. Beş sene önceki 1 vekil sayısı, üç ay önceki seçimlerle 48’e yükseldi.

Avusturya’da zaten iki dönemdir sağcılar iktidarda. Bunlar ilk aklıma gelenler.

Avrupa’daki aşırı sağı “İslam ve göçmen karşıtı” olarak bilsek de; genel olarak Avrupa’nın kıta vatandaşlığı politikasına karşı, dış politikada ABD’den daha bağımsız, “ılık Avrupa” politikalarına karşı daha radikaller. Fransa gibi kıtanın en büyük ikinci ülkesinde aşırı sağ kazanırsa, bunun Avrupa geneline yansıması çok hızlı gerçekleşecek. Böyle giderse “Avrupa’da aşırı sağ” birçok Avrupa ülkesinde iktidara temel atacak.

BAY DNO / Stratejik Ortak

https://is.gd/nRj5Eb

BAY DNO

Üç-dört gündür sosyal medyada konuşulan konu dün adeta patlak verdi ve birçok bilinmeyen bilgi ortaya çıktı. Karabük’te siyahi öğrencilerin çok fazla olduğunu biliyorduk ancak sayılarının (Ortadoğu ülke vatandaşları dahil) 12 bin civarında olduğunu ve 100’den fazla ülkeden öğrencinin Karabük gibi 250 bin kişinin yaşadığı küçük bir şehirde olduğunu bilmiyorduk. Biraz kaba olacak ama siyahi erkek ya da kadın meraklısı Türklerin, yaşadığı ilişkiler sonrası farklı hastalıklarla karşılaştığını duymamıştık.

Herkes cinsel hastalık konusu sonrası bu konuya yükseldi ama meselenin yine görünmeyen tarafı göz ardı edilmesin. Karabük’ün nüfusu 250 bin. Resmi verilere göre Karabük Üniversitesi’nin mevcudu 45 bin. Yabancı öğrenci sayısı ise 12 bin. Yani üniversitede her 4 kişiden biri yabancı. Sizce şu tabloyu hangi ülke kendi halkına yapar? Devlet üniversitesi olmasına rağmen Karabük Üniversitesi eski rektörünün okulla ilgili ticari işletme gibi bahsetmesi ve yabancı öğrenci alımlarını normalleştirmesi, kasıtlı bir kötülük. Kontrolsüz bir şekilde artan Afrikalı öğrenci nüfusu, küçük şehirlerin dengesini altüst eder.

Burada yine sapla samanı karıştırmamak lazım. Türkiye, çeşitli devlet vakıflarıyla birlikte özellikle Afrika ülkelerindeki orta ve zengin üçüncü dünya ülke öğrencilerini yabancı uyruklu öğrenci sınavı (YÖS) ile ağırlıyor ve çok büyük bir kısmına imkan sağlıyor. Burada herhangi bir yanlış yok. Yanlış olan şey, pilot üniversite olarak Karabük’ün kendini seferber edip başarılı-başarısız tüm öğrencilere kollarını açması. Kontrolsüz bir şekilde üniversite demografisinin değiştirilmesi.

Aslında bu yaşananlar, tıpkı Türkiye’nin mülteci politikasında yaptığı saçmalığın mikro hali. Yani abartı ve kontrolsüzlük. 2014 yılına kadar yüz binlerce Suriyeli geldiğinde, kamplarda ve kontrollü bir şekilde şehirlerde olduğunda kimse ses çıkarmıyordu. Ancak sonrasında kevgire dönen sınır ve kontrolsüz bir şekilde her yerde görünen Suriyeliler, tehlikenin büyüdüğünü ve geleceğimizi tehdit eder hale geldiğini bize gösterdi. Karabük’te yaşananlar da bu seviyelere ulaşmaya başladığında, geri dönüşü olmayacak. Farkında mısınız?

Stratejik Ortak
https://is.gd/ZFCblE

Teksas eyaleti Meksika sınırında yer alan, güney hattının en güçlü eyaletlerinden. Meksika’dan devam eden göçmen akışı durmayınca, kendi önlemlerini alan Teksas Valisi, sınıra dikenli teller yerleştirdi. Amerikan Başkanı Biden buna tepki gösterdi ama Vali bunu umursamadı. Bunun üzerine Biden yargıya başvurdu ve yargı tellerin kaldırılmasına hükmetti. Ama Teksas Valisi bunu da tanımadı ve baskılara karşı 25 Cumhuriyetçi eyaletin desteğini alarak direniş gösterdi. Üstüne bir de 10 eyalet Texas’a destek amaçlı asker gönderince, kriz farklı boyuta verildi.

Öncelikle ABD ordusunun bir parçası olan ulusal muhafızlar, doğrudan Teksas Valisi’nden emir alıyor ama tabi ki Başkan’ın emrinde hareket etmesi gerekiyor. Emir-komuta federal yönetime devredilmediği için kontrol Vali’de.

İkinci olarak da kriz patlat verince, Teksas’ın Cumhuriyetçi vekili Slaton, Demokrat Başkan Biden’e karşı bir yasa teklif etti. “Teksas eyaletinin ABD’den bağımsızlık olasılığını araştırmak için bir referandum düzenleyebilecek” yasa tasarısını teklif eden Slaton, dünyada “Teksas bağımsız mı oluyor?” konusunu gündeme getirdi. ABD’de anayasal olarak eyaletlerin tek taraflı bağımsızlık ilan etme yetkisi yok. Yani bağımsızlık muhabbeti dayanaksız. Olay bu. Ama Texas konusunda tarihi temel atalım.

Teksas, Meksika’dan ayrılarak 2 Mart 1836’da bağımsızlığını ilan etti, fakat ABD, Teksas Cumhuriyeti’ni 1837’de tanıdı. Yaklaşık 10 yıl sonra Teksas’ın ABD’ye katılması, ABD ile Meksika arasında savaşa neden oldu. Savaş’ı kazanan ABD ile Meksika arasında yapılan anlaşma kapsamında ABD’ye bağlanan Texas, zenginlerin büyük imtiyazlar elde ettiği yeni bir döneme girdi. Seçimleri kazanan Lincoln’ün “köleliğin kaldırılması” vaadi üzerine güneyde Texas öncülüğündeki 7 eyalet Amerikan Konfedere Devletleri’ni kurarak bağımsızlık ilan etti. İşte 1961’de başlayan ve toplamda 11 eyalet ile Amerikan İç Savaşı’nın güneyli “konfederasyon” tarafını oluşturan bölge, dört yıl kuzey eyaletleriyle savaştı. Sonunda savaşı Kuzey eyaletleri kazandı ve 1865’te kölelik kaldırıldı.

ABD’deki sağcıların en güçlü olduğu eyalet olan Teksas, sembol eyalet olarak gününüze kadar varlığını korudu.

Stratejik Ortak

http://tinyurl.com/235bozpq

BAY DNO

2015’ten bu yana sosyal medyada dış politika, tarih ve güvenliğe dair başlıkları; kısa ve anlaşılır bir dille yazıyor

STRATEJİK ORTAK ÖZEL / RÖPORTAJ 
Emekli Koramiral Can Erenoğlu

Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde gerçekleşen 7.7 ve 7.5 büyüklüğündeki depremler Türkiye’yi derinden etkiledi. Bu tür depremlerin yaşanmasının ardından oluşan can kayıplarının ardında nelerin olduğunu ve bu kayıpların önlenmesi için nelerin yapılması gerektiğini eski Sahil Gğvenlik ve Güney Deniz Saha Komutanı Emekli Koramiral Can Erenoğlu, Stratejik Ortak’tan Caner Çiftçi’ye değerlendirdi.

“SESİMİ DUYAN VAR MI?’YI BİR KEZ DAHA YAŞIYORUZ”

Can Erenoğlu sözlerine şu şekilde başladı: “Türkiye’ye geçmiş olsun. Üzüntüm çok büyük. Depremlerde hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, ailelerine, yakınlarına ve Milletimize baş sağlığı, yaralılarımıza acil şifa diliyorum.

Türk Milleti Gölcük depremindeki gibi “Sesimi duyan var mı?” durumunu bir kez daha yaşıyor.”

SÖZÜN BİTTİĞİ YERDEYİZ

Can Erenoğlu, can ve mal kaybının sebebinin farklı olduğunu belirterek, “Unutmayalım can ve mal kaybına neden olan deprem değil, ilime ve mühendislik ilkelerine uyulmadan yapılmış binalardır. Japonya’da 9-10 şiddetindeki depreme dayanıklı binalar yapılırken biz maalesef yeterli dersi almadık. Sözün bittiği yerdeyiz” dedi.

BİNALARIMIZA DEPREME DAYANIKLILIK TESTİ YAPTIRMALIYIZ

Sayın Erenoğlu bazı konulardaki eksiklerimize de değindi ve bu konu hakkında; “Türkiye için en önemli tehditlerin ve risklerin başında deprem gelmektedir.

Deprem öncesi kişisel tedbirleri önemsemiyor, erteliyor ve kısa sürede almıyoruz. Bir kaç metrekare daha büyük evimiz olsun diye kentsel dönüşüme direniyoruz, binalarımızın depreme dayanıklılık testini yaptırmıyoruz ve binaları yapanların çoğu yaptıkları binalarda oturmuyor. Deprem öncesi şahsen almamız gereken ve bilinen tüm tedbirleri almanın yanı sıra naçizane önerim oturduğumuz binaların depreme dayanıklılık testlerini yaptırmalıyız” dedi.

DEPREME DAYANIKLI YENİ BİNALAR YAPILMALI

İlave önerilerde de bulunan Erenoğlu, “Binalarımız yapılırken 1999 depremi sonrası yönetmeliklere göre yapıldı gibi söylemlerin ötesinde bilimsel bir işlem yapılmalı ve oturanlar depreme dayanıklılık testi sonuçlarını içeren belge ile bilgilendirilmeli. Ayrıca bir deprem durumunda barınma yerleri de önceden belirlenerek toplanma yerleri gibi e-devlette yayınlanmalı.

İmar aflarından kesinlikle vazgeçilmeli.

Özellikle hastanelerimiz ve huzur evleri ile bakım evleri vb. için depreme dayanıklı yeni binalar yapılmalı.

AFAD önerilerini dikkate alarak mutlaka acil durum malzemeleri listesi yapmalıyız. Canlı kurtulma olasılığı da dikkate alınarak, kayıpları en aza indirmek için imkanı olanlar kendilerini, aile bireylerini ve evleri ile eşyalarını sigorta ettirmeli. Oturduğumuz ev/daire/sitenin deprem, yangın ve sel gibi olağanüstü durumlara ilişkin bir Acil Durum Planı var mı? Olması gerekiyor mu? Bunları araştırmamız ve yöneticileri uyarmamızda yarar var”

İHA VE DRONELAR AKTİF KULLANILMALI

Erenoğlu insansız platformların önemine değinerek, “Gölcük depreminde ve bugünkü depremde olduğu gibi halen de yaşanan deprem bölgelerine ulaşım güçlüklerinin aşılması için insansız hava araçları ve dronelar ile yardım ihtiyaç malzemelerinin sahiplerine ulaştırılması planlanmalıdır.

En önemlisi de doğal afetleri doğal karşılama anlayışını terk etmeliyiz” dedi.

DENİZ KUVVETLERİ’NE BÜYÜK YÜK DÜŞÜYOR

Can Erenoğlu, afetlerde Deniz Kuvvetlerinin de önemine değinerek, “Gölcük depreminden en önemli dersi alarak deprem planlamaları yapan, deprem malzemesi konteynerleri dahil çoğu binasını 20. Deniz Kuvvetleri Komutanı merhum Oramiral Özden Örnek’in öncülüğünde Kuvvete ait binaları yenileyen, olabilecek ciddi depremlere dayanıklı hale getiren Deniz Kuvvetleri Komutanlığı daha önce yaptığı gibi deprem bölgelerine ihtiyaç malzemelerini denizden ulaştırmalıdır.

Mümkünse TCG ANADOLU Amfibi Hücum Gemisi dahil Çıkarma Gemilerimizi hastane hizmetleri ve barınma yeri ihtiyaçlarını karşılamak üzere derhal İskenderun’a göndermeli. Giderken iş makineleri, enkaz kaldırma malzemeleri ve Harp/Sahra hastanesi tesisi için malzeme de götürmelidir. Belki de bunlar yapılıyordur. Yapılıyorsa moral açısından açıklanmalıdır. Örneğin İskenderun ve Hatay’da hastaneler yıkıldığından yaralıların gemilerle başka illere taşınmasına başlanması ve bunun açıklanması doğru bir uygulama olmuştur. Ayrıca Askeri hastaneler farklı ortamlarda görev yaptıklarından dolayı her Kuvvet için ayrı ayrı olacak şekilde ve yeni binalar yapılarak açılmalıdır.” dedi.

UMARIM DERS ALANLAR OLUR

Cümlelerinin sonuna doğru; “17 Ağustos 1999 Gölcük depreminde resmî rakamlara göre 17.000 insan vefat etmişti. Oradaki binalardan birini yapan müteahhit binada 16’lık demir yerine 8’lik demir kullandığı için tutuklanmasına rağmen kısa süre sonra salıverilmişti. Kontrolörler hakkında ise işlem yapılmamıştı. Umarım bu kez ders alanlar olur” diye de ekledi.

Alıntı:
Stratejik Ortak

https://tinyurl.com/2k95aezm