Bilim insanları, yeryüzünde bir şeyin konumunun, sabit bir konumu işaretleyen coğrafi Kuzey Kutbu’nun aksine Dünya’nın manyetik alanına göre belirlendiğini, bu manyetik alanın ise sürekli yer değiştirdiğini belirtti.

Manyetik kutbun yeni konumunu belirleyen bilim insanları arasında yer alan İngiliz Jeoloji Araştırma  Merkezinden jeofizikçi ve jeomanyetizma araştırmacısı Dr. William Brown, “Büyük hava yolları, yeni modeli yüklemek için tüm uçak filolarındaki navigasyon yazılımlarını yenileyecek. NATO’daki orduların da her türlü ekipmanın çok sayıda karmaşık navigasyon sistemindeki yazılımları güncellemesi gerekecek.” ifadelerini kullandı.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresinde (NOAA) kıdemli bir araştırma bilimcisi olan Dr. Arnaud Chulliat, bilim insanlarının, son güncellemeyle önceki modelin manyetik kuzeyin 2025 yılına kadar nerede olacağına ilişkin öngörülerinin doğruluğunu teyit ettiğini bildirdi.

Son yıllarda, manyetik kuzeyin hareketinin hızında “dramatik” değişimler olduğunu belirten bilim insanları, bu fenomenin ardındaki temel nedenin açıklanamadığını kaydediyor.

Manyetik kutup kaymasının tespiti ve etkileri

Bilim insanları, Dünya’daki yaşamın 100 milyon yıldan fazla bir süredir çok sayıda manyetik tersine dönüşe şahit olduğunu ancak bunun modern teknoloji mevcutken hiç yaşanmadığını dile getiriyor.

Uçaklar ve gemiler tarafından kullanılanlar da dahil olmak üzere küresel konumlandırma sistemleri, Dünya Manyetik Modeli’ni (WMM) kullanarak manyetik kuzeyi buluyor.

İngiliz Jeolojik Araştırma Merkezi ve NOAA tarafından geliştirilen bu model, manyetik kuzeyin belirlenmiş konumunu not ediyor ve geçmiş birkaç yılın yörüngesine dayanarak gelecekteki kaymayı tahmin ediyor.

Manyetik kuzey kutbun, İngiliz kaşif Sir James Clark Ross tarafından 1831’de Kuzey Kanada’da, gerçek Kuzey Kutbu’nun yaklaşık 1610 kilometre güneyinde keşfedildiği ve her yıl doğuya doğru ilerleyerek Sibirya’ya yaklaştığı biliniyor.

Rusya Sibirya’da bir yolcu uçağı pist yerine havaalanının yanındaki donmuş nehre iniş yaptı.

Olay Sibirya’da Yakutistan bölgesindeki Zyranka kentinde meydana geldi. Polar Havayolları adlı kuruluşa ait Sovyet döneminden kalma Ukrayna yapımı Antonov 24 uçağının pilotları hava aracını havaalanı pisti diye havaalanına kıyısı bulunan ve oldukça da geniş olan Kolyma nehrine indirdi. Uçakta 30 yolcu bulunuyordu. Nehir, hava sıcaklığının -80leri bulduğu bölgede donmuş olduğundan “yanlışlık” dışında bir sorun çıkmadı. 1959-1979 yılları arasında üretilen An 24 tipi uçakların dolu ağırlığı 21 tona ulaşabiliyor.

Sibirya Ulaşım Savcılığı olayın pilotaj hatasından kaynaklandığını bildirdi.

“Bilim adamları, yedi eski  permafrost  örneğinden, on binlerce yıldır buzda donmuş, uykuda duran daha önce hiç görülmemiş 13 virüsü belgelemeyi başardılar.”

Virüsler, tür olarak  şunlar:

– Pandoravirüs
– Cedrat virüsü
– Megavirüs
– Pacman virüsü
– Pithovirüs

Bir grup bilim insanı, Sibirya’da eriyen permafrostların altında yatan virüslerden bazılarını yeniden canlandırdı. Virüslerden birinin yaklaşık 50.000 yaşında olduğu düşünülüyor. Bu  diğer organizmaları enfekte etme yeteneğine sahip, donmuş bir virüs için rekor bir yaş.

 Virüslerden birinin yaklaşık 50.000 yaşında olduğu düşünülüyor. Bu  diğer organizmaları enfekte etme yeteneğine sahip bir durumda olan donmuş bir virüs için rekor bir yaş sayılıyor.

Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi‘nden mikrobiyolog Jean-Marie Alempic liderliğindeki ekip, canlandırılan virüslerin potansiyel olarak halk sağlığı için önemli bir tehdit oluşturduğunu ve bulaşıcı ajanların risk oranını değerlendirmek için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini söylüyor.

“Kuzey Yarımküre’nin dörtte biri, permafrost olarak adlandırılan kalıcı olarak donmuş toprakla kaplıdır” diyen araştırmacılar  makalelerinde,  “Küresel ısınma nedeniyle, geri dönüşümsüz bir şekilde eriyen permafrost, bir milyon yıla kadar donmuş organik maddeyi serbest bırakıyor, bunların çoğu karbondioksit ve metan olarak ayrışıyor ve sera etkisini daha da artırıyor” diye yazıyor.

Tam olarak 48.500 yıllık amip virüsü, şu anda ön baskıda olan çalışmada özetlenen 13 örnekten biri ve bunlardan dokuzunun on binlerce yaşında olduğu düşünülüyor. Araştırmacılar, her birinin genomları açısından bilinen diğer tüm virüslerden farklı olduğunu tespit etti.

Rekor yaştaki virüs bir gölün altında bulundu. Diğer virüslerin bazıları ise mamut yünü ve bir Sibirya kurdunun bağırsaklarında bulundu ve hepsi de permafrostun altına gömülmüştü. Canlı tek hücreli amip kültürlerini kullanan ekip, virüslerin hala bulaşıcı patojen olma potansiyeline sahip olduğunu kanıtladı.

Çalışmayı yapan ekip, daha önce 30.000 yıllık bir virüsü de keşfedip canlandırmıştı. Yeni bulunan örnek gibi o da ışık mikroskopu kullanılarak görülebilecek kadar büyük bir pandoravirüstü.

San Francisco‘daki Kalifornia Üniversitesi‘nden Virolog Eric Delwart, bu dev virüslerin, permafrostun altında neyin saklı olduğunu keşfetmek için sadece bir başlangıç ​​olduğunu söyledi. New Scientist’e  konuşan bilim insanı, “Eğer araştırmacılar gerçekten de antik permafrost’tan canlı virüsleri izole ediyorlarsa, daha küçük, daha basit memeli virüslerinin de çağlar boyunca donmuş halde bulunması muhtemeldir” dedi .

Öte yandan Dünya ısınırken sadece antik virüsler değil, çok sayıda bakteri de çevreye salınıyor. Ancak elimizdeki antibiyotikler göz önüne alındığında, daha az tehdit edici oldukları söylenebilir.  Yine de SARS-COV-2’de olduğu gibi yeni bir virüs, özellikle Kuzey Kutbu daha kalabalık hale geldikçe halk sağlığı için çok daha büyük sorunlara yol açabilir.

Dünyanın en soğuk köyü diye bilinen, Sibirya’daki Oymyakon yakınlarında zombi yangın tespit edildi.

Şu anda sıcaklıkların eksi 60 derecede seyrettiği köyde kış yangını veya zombi yangını diye bilinen alevler kar tabakasının altında içten içe yanmayı sürdürüyor.

Bu yangınlar tabakanın altındaki donmuş topraktan salınan metan gazıyla besleniyor. Kar tabakasının aralandığı bölgelerde ise yüzeyden saptanabiliyor

Fotoğrafçı Semen Sivtsev, yüzeye çıkmayı başaran alevleri görüntüleyerek Instagram hesabından paylaştı. Görüntülerde kar yığınlarının altından kesintisiz duman bulutlarının yükseldiği anlaşılıyor.

Siberian Times’a konuşan Semen, “Bunları Oymyakon’dan pek uzak olmayan, Khara Tümül köyünün de yakınlarındaki otlaklarda çektim” dedi:

Bu noktalar yaz aylarında orman yangınlarının başladığı bölgedeydi.

Yetkililer zombi alevlerini yüzeydeyken ufak çaplı oldukları için söndürmeyi başarıyor. Ancak karın altında varlığını sürdüren alevler, karların erimesi ve şiddetli yağmurlar sayesinde söndüğünde bölgede göller oluşabiliyor.

Uzmanlara göre zombi yangınları, Kanada’nın kuzeyi, Alaska ve Rusya gibi aşırı soğuk bölgelerde iklim değişikliği nedeniyle meydana gelen nadir bir durum.

Bunlar aslında bahar ve yaz aylarında rekor kıran sıcaklıklardan kaynaklanıyor. Zira Sibirya’da bu yıl hava sıcaklığı, 38 derecelik rekor seviyeye ulaşmıştı.

Sıcaklıklar artmaya devam ettikçe yıl boyunca donma noktasının altında kalan toprak katmanları da eriyerek buza hapsolmuş gazları salmaya başlıyor.

Bunun sonucunda ilkbahar ve yaz aylarında çıkan orman yangınları, gaz salımı sayesinde tüm kış buzun altında devam edebiliyor.

Fotoğrafçı Sivtsev, “Oymyakon’a yakın Mundullakh bölgesinde bu tür bir zombi ateşinin birkaç yıl boyunca yanmayı sürdürdüğü bir olay biliyorum” ifadelerini kullandı.

Oymyakon civarındaki zombi alevlerin görüntüleri, Avrupa Birliği’nin Copernicus Atmosfer İzleme Hizmeti’nin önemli bir açıklamasının ardından geldi.

Açıklamada orman yangınlarının 2021’de 1,76 milyar ton karbon saldığı ve Sibirya’nın en şiddetli yaz yangınlarına sahne olduğu ifade edilmişti.

Oymyakon’da resmi olarak kaydedilen en düşük sıcaklık 1933’te eksi 67,7 olmuştu. Yerel halk ise Ozak 1924’te sıcaklıkların eksi 71 dereceye düştüğünü söylüyor