“Festetics Ailesi’nin İstanbul Albümü” başlıklı sergi 31 Ağustos’a kadar ziyaretçilerini bekliyor.

Liszt Enstitüsü Macar Kültür Merkezi, Macaristan tarihinin önde gelen ailelerinden Festeticslerin bir dönem aile arşivinde bulunan İstanbul temalı albümünde yer alan manzara fotoğrafları sergisine ev sahipliği yapıyor.

Osmanlı İmparatorluğu’nun ünlü stüdyosu Abdullah Biraderler’e ait albüm günümüzde Macaristan Milli Arşivi’nde yer alıyor. Albüm dışında sergide, Macaristan’daki başka arşivlerde bulunan İstanbul fotoğraflarından da bir seçki sunuluyor. Sergi, 31 Ağustos 2026’ya kadar ziyaretçilerini bekliyor.

Gül Baba Türbesi Miras Koruma Vakfı’nın desteğiyle gerçekleştirilen Sergi 28 Nisan Salı günü açılacak.

Sergi, Macar Kültür Merkezi’nin Kağıthane İmrahor Caddesindeki merkezinde ziyaret edilebilecek.

Constantinople (İstanbul) adlı albüm, neredeyse tüm Avrupa kraliyet ailesiyle akraba olan Mary Hamilton (1850-1922) sayesinde Festeticslerin eline geçtiği düşünülüyor.

Albüm,daha sonra aile mirasından Macaristan Ulusal Arşivleri’nin mülkiyetine geçti.

Bugün nadide bir eser niteliği taşıyan albüm, aile arşiviyle birlikte Macaristan Milli Arşivi’nde korunuyor.

Abdullah Frères (Abdullah Biraderler) Kimdir?

1820 yılında doğan Viçen Abdullahyan, 1856 yılında İstanbul Beyazıt’ta bir fotoğrafçının yanında işe başladı. 1858’de Venedik’teki eğitiminden dönen Kevork ile birlikte üç kardeş bu fotoğraf dükkanını almaya karar verdi. 

Bu dükkana Abdullah Frères (Abdullah Biraderler) adını verdiler.

Osmanlı’da fotoğrafçılık sanatının kurucuları olan Viçen, Hovsep ve Kevork kardeşlerin hikayeleri, ‘Abdullah Frères’ (Abdullah Biraderler) ismini verdikleri bir fotoğrafçı dükkanıyla başladı. İstanbul Beyazıt’taki fotoğraf dükkanlarıyla kısa sürede herkes tarafından tanındı. Ünleri padişahların kulağına gitti. Öyle ki Sultan Abdülaziz, Abdullah Biraderler’in çektiği fotoğrafı çok beğendi ve resmi fotoğraf olarak tanınmasını emretti.

Padişah bununla da sınırlı kalmadı ve Abdullah Biraderler’i ‘Ressamı Hazreti Şehriyari’ unvanıyla ödüllendirdi.

Artık Saray Fotoğrafçısı olan Abdullah Biraderler’in padişah tuğrasını kullanmalarına izin verildi. Sultan Abdülaziz ve Sultan Abdülhamid’in fotoğrafçıları oldu. 

Abdullah Biraderler mesleklerini icra ettikleri süre boyunca dünyanın önde gelen isimlerinin de fotoğrafını çekti.

Viçen Abdullahyan 1902 yılında, Hovsep Abdullahyan 1908 yılında, Kevork Abdullahyan ise 1918 yılında yaşamını yitirdi.

Albüm (Sağa Kaydır)

19. yüzyılın sonunda, 20. yüzyılın başında birçok Macar mimar Doğuya, Balkanlar, Orta Doğu ve Asya’nın çeşitli bölgelerine seyahat etti ve orada gördükleri mimariden ilham aldı. Bazıları yurtdışına çıkmamış olsa da egzotik uzak bölgelerin mimarisi hakkında bilgi veren mevcut kaynakları taramışlardı. Bazıları ise, Avrupalı meslektaşları gibi seyahate çıktı ve Asya’daki deneyimlerini çizim, yazı veya fotoğraflarla ölümsüzleştirdi. Fakat Macarların başka, kendine özgü motivasyonları da vardı. Bu dönemde, milliyetçiliğin güçlenmesi sonucunda onlar da kökenlerini, akrabalarını aradılar ve çoğu Osmanlı İmparatorluğu veya Türkiye topraklarında ya da Orta Asya’da aradıkları cevabı buldular. 20. yüzyılın başlarında mimaride, Macar form dilinin yaratılması ihtiyacı karakteristikti ve bu nedenle birçok Macar mimar Asya’nın yakın ya da uzak bölgelerinin motiflerini kullandı. Tüm bunlar bu dönemde bir arada mevcuttu ve dönemin Macar mimari dilini etkiledi.

“Doğu’dan Evrensele, Macar Mimarların Dönüşen Arayışları” başlıklı sergi Macaristan Mimarlık Müzesi tarafından hazırlanırken, Macaristan Sanat Akademisi’nin desteği, Liszt Enstitüsü İstanbul Macar Kültür Merkezi’nin koordinatörlüğü ve Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi’nin ev sahipliğinde gerçekleşiyor. Serginin açılışına Macaristan Sanat Akademisi Başkan Yardımcısı Zoltán Rátóti, Macaristan İstanbul Başkonsolosu László Keller, Macaristan Mimarlık Müzesi Direktörü Dr. Kornél Almássy’nin katılımı bekleniyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında, James Cameron sergisini İstanbul’daki Sinema Müzesi’nde açtı. 

Sergi ne alaka derseniz, Cameron aynı zamanda bir ressam ve grafiker…Cameron’a ayrıca Futürist yani gelecekçi bir çizer hatta yaratıcı diyebiliriz.   

“James Cameron’ın Sanatı” başlıklı sergiyi özellikle gençlerin görmesinde yarar var.

Cameron bilimkurgu serüvenine başladığını şöyle ifade etmiş; 

 “Kanada’da küçük bir kasabada büyürken saatlerimi hayali dünyalar, uzaylı yaratıklar ve geleceğin makinelerini çizmeye harcardım. Sinemayla ise daha sonra tanıştım; her şey kalem, kurşun kalem ve boyalarla başladı.”

Sinema eleştirmenlerinin ‘dahi’  sınıfına soktuğu yönetmenlerden olan Cameron, gençliğinde önce bilimkurgu filmlerinin afişlerini ve tanıtımlarını hazırlamış. Sinema endüstrisinin teknik kadrolarında görev almış. Yani çekirdekten sinemacı…

Bu sergide yönetmenin ünlü film karakterlerini nasıl yarattığını öğreniyoruz. Terminatör ve Avatar kahramanlarının beyaz perdeye yansımadan önce, yönetmenin karalama defterlerinde nasıl hayat bulduğunu görüyoruz.

Cameron’un bilim kurgu filmlerini izleyen dünya çocukları arasında dâhiler de vardı şüphesiz. İşte bu çocuklar yıllar sonra robotların yaratıcısı oldular. Cameron farkında mıydı bilinmez ama yeni bir çağın başlangıcına katkısı yadsınamaz. 

Elbette Cameron’u bile şaşırtan, hayal gücü sınırlarını aşanlar vardır; bizde de uzay macerasından etkilenenlerin sayısı az değildir.  Mesela; kerameti kendinden menkul güya bir din görevlisi şöyle demiş… “Uzaylılar binlerce ışık yılı ötedeki galaksiden gece yarısı kalkıp kapıma geldiler ve Kabe’nin yerini sordular!”

Gençlerden birisi sosyal medyada hemen  “Ben senin değil, binlerce ışık yılı öteden gelip, Kabe’yi bulamayan o uzaylıların… “diye yazmış.  İşte ben buna şapka çıkartırım…

Cengiz ERDİL

İkinci Türden Yakınlaşmalar” sergisi, insan ile hayvan arasındaki sınırları, iletişimi ve ortak duygulanımı yeniden düşünmeye davet ediyor.
Bu sergi, doğayı bir “öteki” olarak görmek yerine, onunla kurduğumuz teması, bakışı ve etkileşimi sanat aracılığıyla sorguluyor. “İkinci tür” olarak adlandırdığımız hayvanlar,
burada bir konu değil, bir özne olarak karşımıza çıkıyor; gözlem nesnesi olmaktan çıkıp bize bakan, bizi dinleyen, bizi dönüştüren varlıklar haline geliyor.
Resimler, türler arası empatiyi, sessiz diyalogları ve paylaşılan dünyayı görünür kılmayı amaçlıyor. Sanatçılar, insan merkezli bakışı kırarak hayvanların varoluşunu bir
karşılaşma alanı olarak ele alıyor. Her eser, izleyiciyi “yakınlaşma” eylemine davet ediyor: bir bakışa, bir solunuma, bir sessiz anlaşmaya…
“İkinci Türden Yakınlaşmalar”, yalnızca hayvanlara değil, onlarla birlikte yaşamaya, hissetmeye ve anlamaya dair bir çağrı niteliğinde.

Sergide şu sanatçıların eserleri yer alacak:

AHMET KOLBURAN

ALİ RIZA KANAÇ 

BETÜL DURA 

ÇAĞRI CENGİZOĞLU 

ESMA TAŞDEMİR

GÜLÜZAR YURTTADUR

HANDE PAMUK CANLI 

INGA ŠIMONYTE DENİZ

VLADIMIR TOPAL 

ZEHRA BAŞARAN

“İkinci Türden Yakınlaşmalar” isimli sergi, Beyoğlu Gala Galeri’de 27 Kasım’a kadar gezilebilecek.

“Tanıklık Olarak Çizgi
Sanatım, salt estetikten çok bir tavırdır. Figüratif, doğrudan ve politiktir; anlatmaktan çok gösterir, sembolize etmekten çok işaret eder. Amacım soyut imgelerin peşine düşmek değil, gerçekliğe tanıklık etmektir.Kullandığım çizgisel dil, mağara duvarlarından antik Roma sokaklarına uzanan kadim bir hafızadan beslenir. Siyah-beyaz kontrastlarla bu dili bugüne taşımaya çalışırım.Sade biçim ve teknik tercihim, hâkim elit estetik anlayışın gösterişine kasıtlı bir mesafedir. Çalışmalarımda kişisel nüanslardan çok kolektif bir belleğin sesi vardır. Bu yüzden işlerim yalnızca bir “koleksiyon nesnesi” değil, aynı zamanda bir tanıklık ve direniş aracıdır.”

Alper Yahya’nın Beyoğlu Guga Contemporary’deki sergisi, 13 Kasım’a dek açık kalacak.

Sovyetler’in dağılmasıyla otobüs duraklarının inşası sona ermiş; ancak duraklar hâlâ işlevini koruyor.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) döneminden kalan ve çoğu 1960’larda ve 70’lerde inşa edilen otobüs duraklarını konu alan çalışma, sıradan görünen yapıların nasıl birer kamusal hafıza nesnesine dönüştüğünü gösteriyor.

Fotoğraflar, geçmişin mimari ideallerinden çok, bugünün sessiz tanıklığına odaklanıyor.

Herwig yalnızca otobüs duraklarını fotoğraflamıyor, bu yapıların mekânlarla ilişkisini de inceliyor. Durakların çoğu, yerel ustaların ve isimsiz mimarların elinden çıkmış yapılar; anonim üretimin içindeki özgün yaratıcılığı görünür kılıyor. Otobüs durakları burada işlevinden çok daha fazlası olarak izleniyor. Her otobüs durağı, o bölgeye ait özellikler taşıyor: Özbekistan mozaikleri, Ermenistan’ın taş mimarisi, Kırgızistan’ın yurt biçimli durakları, Ukrayna’nın seramik süslemeleri… Bazı duraklar sade geometrik yapılardan oluşurken, bazıları heykelsi ve deneysel biçimlere sahip; Herwig’e göre bu çeşitlilik, mimarinin dönemin ideolojisiyle kurduğu ilişkiyi de gösteriyor.

Film, yalnızca yapıların fotoğraflarını değil, onların bugüne ulaşan sessiz hikâyelerini de anlatıyor. Bu çalışma ve belgesel, aynı zamanda “Bir kent nasıl korunur?” rehberi görevi görüyor. Yıkılmaya terk edilen bir otobüs durağı bile, bir dönemin kültürel üretimini, estetik anlayışını ve kamusal aidiyet hissini taşıyor. Her durağın ardında yerel hafızanın izleri var.

Anma kapsamında ‘Üç Fidan: Deniz, Yusuf, Hüseyin’ başlıklı sergi 20 Mayıs’a kadar CKM’nin 4. kattaki fuaye alanında ziyarete açıldı.

Sergi, 68 kuşağının mücadelesine dair belge ve fotoğrafları içeriyor.

Kadıköy Belediyesi Genel Sanat Yönetmeni Ömür Kurt, sergide Deniz Gezmiş Vakfı’nın özel arşivinden fotoğraflar, belgeler ve yazıların yer aldığını belirtti.

Karanlıkta Akan Bir Yıldız: Mustafa Kemal Atatürk” sergisi, adını Nâzım Hikmet’in Kuvâyi Milliye Destanı’ndan alıyor.

Sergide, Mustafa Kemal Atatürk’e ait daha önce kamuoyuna sunulmamış 150 fotoğraf, kişisel eşyalar, döneme ait belgeler, yazışmalar, telgraflar, basın yayın örnekleri ve çeşitli objeler yer alıyor.

Ziyaretçiler, sergide Atatürk’ün imzaladığı fotoğraflar, yerli ve yabancı fotoğrafçılar tarafından çekilmiş kareler ile dönemin atmosferine tanıklık edebiliyor. 

Ayrıca, Zübeyde Hanım’a ait bir mektup, dikkat çeken belgeler arasında yer alıyor ve döneme dair duygusal bir bağ kurmayı mümkün kılıyor.

Sergi, 1909’dan başlayarak  Çanakkale Savaşları, Osmanlı’nın çöküş süreci, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in kuruluşuna kadar uzanan tarihsel kesiti görsel belgeler eşliğinde sunuyor. Ziyaretçiler, farklı dönemlere ait detaylı içeriklerle Türkiye tarihinin dönüm noktalarına dair bir perspektif edinebiliyor.

Sergi 6 Temmuz’a kadar açık kalacak.

Sanatçı, büyülü ikonografinin odağına otacılıkta kullanılan bitkileri, çiçekleri ve onların hayali benzerlerini yerleştiriyor.

Eski uygarlıkların mitlerinden ve gündelik yaşamdan alıntıladığı imgeleri kendine özgü motifler ile birbirine bağlayan Kıran; düş ve bilinçaltı dünyasının kapılarını izleyiciye açıyor.

Hasan Kıran’ın sergisi, Gümüşsuyu Brieflyart Galeri’de yarın (04 Mart Salı) izleyici ile buluşuyor.

Sencer Gülün

1981 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (MSÜ) Grafik Sanatlar Bölümü’nden üstün başarı ödülü ile mezun oldu.

2013 yılında IMOGA’da baskı resim çalışmaları yaptı.