‘Avaz’ kitabının yazarı şairi Altun Çiçek ile şiiri, şiirin toplumu ya da bireyi değiştirme gücünü, modern ve klasik şiir kavramlarını konuştuk. İyi okumalar. 

Yazarken belirli bir ritüeliniz ya da şiirin size geldiği belirli anlar var mı? Şiirlerinizi en çok hangi duygusal ya da zihinsel durumda yazıyorsunuz?

Her hangi bir ritüelim yok. Şiir yazmanın bir zamanı var mı emin değilim. Genellikle yoğun bir duygunun peşi sıra yazıyorum. Güçlü bir uyarana ihtiyacım oluyor. Bazen dinlediğim türküde geçen bir dize, bazen bir koku, aklıma gelen bir anı yazmama vesile oluyor. Yazarken bir melodi mutlaka bana eşlik ediyor. Şiir ve müziğin birlikteliğini seviyorum.

Şiirlerinizde bireysel kimlik ve toplumsal ilişkiler arasında nasıl bir bağ kuruyorsunuz? Okuyucunun bu bağlamda hangi mesajları almasını istersiniz?

Bu coğrafyada çoğunlukla benzer şeyleri deneyimliyoruz. Bireysel hisler toplumsal meselelere dönüşebiliyor. Şiire dönüşen duygular okura ulaşınca benzer duyguları tetikliyor. Benim bakıp gördüğüm yerden, seslendiğimi duyup içselleştirebiliyorlarsa o noktada aslında birbirimize hiçte uzak olmadığımızı anlıyoruz. Birbirimize benziyoruz ortak duyguları paylaşıyoruz. Bence şiir bu anlamda taşıyıcı görevi görüyor.

Kitabınızın adı “Avaz.” Kısa bir süre öncede ikinci baskısını yaptı. Kitabınıza  ‘Avaz’ adını koymanın özel bir anlamı var mı? Bu isim şiirlerinizin ruhunu nasıl yansıtıyor?

Şiir bende avaz halinde oluşuyor. Duyulmasını, görünmesini ve anlaşılmasını istediğim her duygu dizeye dönüşmeden önce avaz avaz yankılanıyor belleğimde. Bu yankı bazen kulakları sağır edecek kadar gür çıkıyor bazense sessiz bir ağıt gibi içime akıyor. Okur bu gelgiti hissediyorsa doğru bir aktarım yapmışım demektir.

Dil ve imgeler şiirlerinizde nasıl bir yer tutuyor? Şiirlerinizde dilin sınırlarını zorlama ya da ona yeni anlamlar katma çabası hissediliyor mu? 

Hissettiğim şeyleri imgelemeyi seviyorum. Duyguları en yalın haliyle şiire aktarmak dili daha gerçekçi ve samimi kılıyor bana göre. Dilin sınırlarını zorladığım noktada eğer okur yoruluyorsa ve anlam karmaşası oluşuyorsa doğru bir aktarım yapmamışım demektir. 

 Şiir yazma sürecinizi bir terapi ya da kendini iyileştirme yöntemi olarak görüyor musunuz? Şiirlerinizin sizin için böyle bir işlevi var mı?  Bu sorudan hareketle sizi tanıyabilir miyiz? Altun Çiçek kendini en iyi nasıl ifade eder? Nelerden hoşlanır? Nelerden uzak durmayı tercih eder?

Şiir hissettiğim yoğun ve ağır gelen duygulardan arınma halidir benim için. Yazmadığım sürece yükmüş gibi geliyor, bir girdabın içinde savruluyorum. Yazabiliyorsam içinde bulunduğum girdap duruluyor. Yazmadığım zamanlarda ruhumda ki dalgalanma dengesiz bir hal alıyor. Şiir beni dengede tutuyor.

Kendimi kötü ya da eksik hissettiğim anda kaçıp sığındığım yer şiir. Bir nevi iyileşme hali, yazarsam iyileşip yenileniyorum. Bu bağlamda kendimi en iyi ifade edebildiğim yer şiir ve edebiyat. Folklorun hayatımda büyük bir yeri var. Türküler, halk dansları ve halk edebiyatı ilgilendiğim ve kendimi ait hissettiğim yer. Özüm ve bağlarım orada. Samimi olmayan her şeyden uzak dururum. Ailem, dostlarım ve kitaplarım hayatımın tamamını kaplar. Sevdiklerimle zaman geçirmek önceliğimdir. Bu anlamda sevgi çok kıymetlidir benim için. 

Kendi şiir dilinizi nasıl tanımlarsınız? Türk şiir geleneği içinde kendinizi nasıl konumlandırıyorsunuz?

Yalın ve samimi bir dil. Yormayan anlatmak istediği meseleyi en yalın ve çarpıcı haliyle anlatan özgün bir dil diyebilirim. Lirik şiirler yazıyorum ama kendimi konumlandırmak istediğim bir yer yok. Bu bana biraz sınır çizmek gibi geliyor. Çizilmiş bir sınırı ihlal etmektense istediğim yerde özgürce dolaşmayı tercih ederim. Şiir duygunun en özgür yaşandığı yerdir çünkü.

“Avaz” adlı kitabınızda, her okuyucu farklı anlamlar çıkarabilir mi? Şiirlerinizde okuyucunun kendi anlamını yaratmasına açık kapı bırakıyor musunuz? 

Yaşadığım bir duyguyu şiire dönüştürdüğümde bu bana özgü oluyor. Ama okur şiiri okuduğunda onun hissettiği duyguyla şekilleniyor. Bu onun şiire ne anlam yüklediğiyle alakalı. Ortak payda aynı sadece hissedilen duygu farklılaşıyor.

Modern şiir ve klasik şiir arasında nasıl bir ilişki görüyorsunuz? Sizce günümüz şiiri hangi yönleriyle daha farklı ya da evrensel?

Şiirin kendi türleri içerisinde bir bağ ve ilişkisi hep vardı. Şiirde diğer her şey gibi yaşanılan çağa göre değişiklik gösteriyor. Bence değişmeli de. Sadece bu değişiklik klasik şiiri değersizleştirmeden yapılmalı. Günümüz şiiri bana göre daha deneysel normlarda. Daha eleştirel, daha keskin ve bir derdi olan şiirler. Hızlı değişen bir gündem ve bu gündemin etkisinde yaşanılan bir hayat var. Böyle olunca da şiir sadece romantik olmaktan çıkıyor. Düzene ve dünyaya karşı çıkan şiirler yazılıyor ve hesap soruyor.

Sizce şiir, toplumu ya da bireyi değiştirebilir mi? Şiir yazmanın toplumsal bir sorumluluğu olduğuna inanıyor musunuz?

Edebiyatın ve sanatın tüm türleri bireyi ve toplumu değiştirecek gücü içinde barındırıyor. Üretken bir toplumda yozlaşma daha az olur. Çünkü üretip okuyan birey değişir ve gelişir. Birey değişir ve gelişirse bununla doğru orantıda toplum da gelişir. Toplumsal sorumluluktan ziyade şiir bireye yalnız olmadığını hissettirir. Aşkta, acıda, mutlukta, umutta, sevgide hatta öfkede benzer duygularla birlikte göğüs gerdiğimizi ve çabaladığımızı hissettirir. 

Röportajlarımın klasik sorusudur. Size de sormak istiyorum. Elinizde sihirli bir değnek olsaydı ne yapmak isterdiniz? 

Tüm çocukların eşit hak ve özgürlükler içinde, savaşsız bir dünyada yaşamasını sağlardım. Çünkü tek umudum çocuklar…

Bugün Dünya Şiir Günü… Bugün bir şair yargılandı; Ahmet Telli…

Ahmet Telli hakkında, yaptığı bir konuşma ve okuduğu şiirler gerekçesiyle açılan davanın ikinci duruşması görüldü.

Savcı, Telli’nin 8 yıla kadar hapsini istedi.

Şair Ahmet Telli hakkında 2017 yılında katıldığı bir basın açıklamasında yaptığı konuşma ve okuduğu şiir gerekçesiyle Terörle Mücadele Kanunu (TMK) MK 7/2. maddesi uyarınca “terör örgütü propagandası yapmak” suçlamasıyla açılan davanın ikinci duruşması bugün Dünya Şiir Günü’nde, Ankara 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yapıldı.

Anka’nın haberine göre, duruşmada Telli, bilirkişi raporuna göre adına açılan 408 Twitter hesabı olduğunu belirten mahkeme başkanına, “Bu hesapların hiçbiri bana ait değil” yanıtını vererek, savunmasına ekleyecek bir şey olmadığını söyledi.

Mütalaasını açıklayan savcı, Telli’nin “terör örgütü propagandası yaptığı” gerekçesiyle 8 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılmasını talep etti.

Telli’nin avukatı Umut Vedat Acar, esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma yapmak üzere süre istedi. Süre talebini kabul eden mahkeme, duruşmayı 4 Temmuz’a erteledi.

Gazete Duvar’ın haberine göre, Fransa ve Türkiye’de yaşayan Yağan’ın memleketi Dersim’de defnedilmesi bekleniyor.

Emirali Yağan, 1958 Dersim doğumlu. Ankara Eğitim Enstitüsü ve Paris 8 Üniversitesi Modern Yazın Bölümü’nü bitirdi. 1980 askerî darbe yıllarında siyasal nedenlerle hapis yattı. Mamak’ta kaleme aldığı ilk şiirlerini Urmiye Mavisi adıyla 1989’da kitaplaştırdı.

Diğer şiir kitapları: Şarkılar Ülkesi (Cahit Sıtkı Tarancı Şiir Ödülü 1990), Gitmek Bir Uzun Öykü (1995), Evvel Zaman Şiirleri (2003), Sahra, Sanrı ve Sara –Aylak Dizeler– (2007), Ve Denizi Kar Tuttu (şiir albümü, 2002). Silva Gabudikyan’ın Şarkıların Şarkısı adlı eserini Raffi Hermonn’la birlikte Ermeniceden Türkçeye çevirdi (2002). Cemal Taş’ın derlediği Abdullah Gündüz’ün Vasiya Mı –Fecir, Alacakaranlık ve Ömrüm– (2006) ve yine Cemal Taş’ın derlediği Dağların Kayıp Anahtarı-Dersim 1938 Anlatıları’nı Kırmançkîden Türkçeye çevirdi (2010).

Dersim Tertelesi’ni konu alan “Qelema Sure/Kırmızı Kalem” (2009) ve devamı niteliğindeki “Kara Vagon” (2011) belgesellerine metin yazarlığı yaptı.

Piya Yayın Kolektifi’nin kurucuları ve süreli yayınlarının editörleri arasında yer aldı. Şiirleri farklı müzisyenlerce bestelenip seslendirildi, değişik dillere çevrildi, yerli-yabancı antoloji, dergi ve gazetelerde farklı türde eserleriyle yer aldı. Son kitabı Her Yerden Hiçbir Yere adlı kitabı geçtiğimiz günlerde yayımlandı.

Ölüm haberini şair Gökhan Arslan Twitter’dan duyurdu :

“Ölüm bir kez yola çıktı mı önüne kim gelirse alıp götürüyor. Şirinizin en az sözcükle en çok şey anlatan şairi Sina Akyol’u da kaybettik. Hepimizin başı sağ olsun” duyurdu.

Sina Akyol, 1950’de Ankara’da doğdu. Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksekokulu’nu bitirdi. TRT’de program yapımcısı olarak çalıştı. Şiirleri Adam Sanat, Dost, Varlık, Yazko Edebiyat gibi dergilerde yayınlandı.

Bolat’ın, koronavirüs nedeniyle 66 yaşında hayatını kaybettiği bildirildi.

Yitik Ülke Yayınları’nın Twitter hesabından yapılan açıklamada, “Sevgili şair dostumuz, ağabeyimiz Salih Bolat’ımızı yitirdik. Ailesinin, dostlarının, sevenlerinin, hepimizin başı sağ olsun… Ruhu şad olsun…” denildi

Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nin Sosyal Politika Bölümü’nü bitirdi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü’nde yüksek lisans ve doktora programlarını tamamladı. Ankara Üniversitesi, İletişim Fakültesi’nden emekli olan Bolat, Beykent Üniversitesi, Sinema-TV bölümünde öğretim üyeliği yapmaya başladı.

Edebiyat yaşamına Yeni Adana gazetesinin kültür sanat sayfasında öyküler yazarak başlayan Salih Bolat, 1975 yılında Adana’da arkadaşlarıyla birlikte Koza adlı dergiyi çıkardı. İlk şiirini bu dergide yayımlamasının ardından 1977-1980 yılları arasında, Ankara’da yayımlanan Yapıt dergisinin ve Halk Evleri Genel Merkezi’nin yazı kurulu üyeliğinde bulundu. 1982-1983 yıllarında, yine Ankara’da yayımlanan Petek dergisinin yazı kurulu üyeliğinde bulundu. 1984-1986 yıllarında, Yarın dergisinin çalışmalarına katıldı. 1995 yılında ise Cem Savran ile Promete dergisini kurdu.

1980 yılı başlarından itibaren Yeni Olgu, Oluşum, Edebiyat 81, Türkiye Yazıları, Süreç, Yeni Düşün, Varlık, Gösteri, Düşler, Şiir-lik, Edebiyat ve Eleştiri, Defter, E, Kaçak Yayın gibi dergilerde şiirler ve yazılar yayımladı. 1995-1997 yıllarında Siyah Beyaz gazetesinde, “Duygusal Düşünceler” adlı köşede yazdı. Bu yazılarından seçtiklerinin de yer aldığı yazılarını, daha sonraki yıllarda aynı adla bir kitapta topladı.

1996 yılında, Radyo C’de “Şiir Penceresi” adlı programı yapımcı ve sunucu olarak yürüttü. Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü’nün ve Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülü’nün seçici kurul üyeliklerinde de bulunan Bolat, Edebiyatçılar Derneği’nin ve Türkiye Yazarlar Sendikası’nın Yönetim Kurulu üyeliğinde de görev aldı.