Yapay zeka kod yazabilir, gerçekçi görüntüler üretebilir, insan sesine benzer metinler oluşturabilir ve hatta sınavları geçebilir ( değişen başarı derecelerine göre ) ancak günlük saatlerdeki kolların konumunu yanlış yorumlar ve takvim tarihleri ​​için gereken temel aritmetikte başarısız olur.

Araştırmacılar bu beklenmedik kusurları 2025 Uluslararası Öğrenme Temsilleri Konferansı’nda (ICLR) bir sunumda ortaya koydular

“Çoğu insan saati söyleyebilir ve takvimleri erken yaşlardan itibaren kullanabilir. Bulgularımız, yapay zekanın insanlar için oldukça temel becerileri yerine getirme becerisinde önemli bir boşluk olduğunu vurguluyor,” diyor Edinburgh Üniversitesi’nde araştırmacı olan çalışmanın baş yazarı Rohit Saxena bir açıklamada .

Yapay zeka sistemlerinin planlama, otomasyon ve yardımcı teknolojiler gibi zamana duyarlı, gerçek dünya uygulamalarına başarılı bir şekilde entegre edilmesi için bu eksikliklerin giderilmesi gerekiyor.”

Yapay zekanın zaman tutma yeteneklerini araştırmak için araştırmacılar, görsel ve metinsel bilgileri işleyebilen çeşitli çok modlu büyük dil modellerine (MLLM) özel bir saat ve takvim görselleri veri kümesi beslediler. Çalışmada kullanılan modeller arasında Meta’nın Llama 3.2-Vision, Anthropic’in Claude-3.5 Sonnet, Google’ın Gemini 2.0 ve OpenAI’nin GPT-4o’su yer alıyor.

Sonuç da modeller bir saat görüntüsünden doğru zamanı veya örnek bir tarih için haftanın gününü yarıdan fazla bir sürede belirleyemedi.

Ancak araştırmacıların, yapay zekanın şaşırtıcı derecede zayıf zaman okuma yeteneklerine dair bir açıklaması var.

Erken sistemler etiketli örneklere dayalı olarak eğitiliyordu. Saat okumak farklı bir şey gerektirir — mekansal akıl yürütme,” dedi Saxena. “Model, üst üste binen kolları algılamalı, açıları ölçmeli ve Roma rakamları veya stilize kadranlar gibi çeşitli tasarımlarda gezinmelidir. Yapay zekanın ‘bu bir saattir’ demesi, onu gerçekten okumaktan daha kolaydır.”

Tarihler de aynı derecede zordu. “Yılın 153. günü hangi gün olacak?” gibi bir meydan okuma verildiğinde, başarısızlık oranı benzer şekilde yüksekti: AI sistemleri saatleri yalnızca %38,7 ve takvimleri yalnızca %26,3 oranında doğru okuyordu.

Bu eksiklik de benzer şekilde şaşırtıcıdır çünkü aritmetik, hesaplamanın temel bir köşe taşıdır, ancak Saxena’nın açıkladığı gibi, AI farklı bir şey kullanır. “Aritmetik, geleneksel bilgisayarlar için önemsizdir, ancak büyük dil modelleri için değildir. AI, matematik algoritmaları çalıştırmaz, eğitim verilerinde gördüğü kalıplara dayanarak çıktıları tahmin eder,” dedi. Bu nedenle, aritmetik sorularını bazen doğru yanıtlasa da, muhakemesi tutarlı veya kural tabanlı değildir ve çalışmamız bu boşluğu vurgulamaktadır.”

Koordineli Evrensel Zaman’ın (UTC), Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşüyle ​​tam olarak eşleşmesini sağlamak için her yıl saatlere bir saniye daha ekleniyor.

Ancak, bilim insanları ve hükümet temsilcileri bu durumun yazılım ve telekomünikasyon sistemlerinde soruna neden olması nedeniyle, “artık saniye”yi bir kenara atmaya karar verdi.

Son 50 yılda 27 artık saniye birikirken, bu nedenle daha önce Linkedin ve Foursquare gibi dev siteler çökmüştü.

Küresel zaman işleyişinden sorumlu olan Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu (BIPM), Fransa’daki bir konferansta bir araya gelen bilim insanları ve hükümet temsilcilerinin artık saniyeleri 2035’e kadar rafa kaldırmak için oy kullandığını söyledi.

Artık yıllara benzer şekilde, tam atomik saat ile Dünya’nın daha yavaş dönüşü arasındaki farkı telafi etmek için son yarım yüzyılda saatlere periyodik olarak artık saniyeler eklendi.

Atomlardaki elektronlar belirli enerji seviyelerinde bulunuyor ve enerji soğurarak ya da enerji yayarak bu seviyeler arasında geçiş yapıyor. Atom saatleri, frekans standardı olarak atomlar tarafından yayılan fotonların frekanslarını kullanan saatlere deniliyor ve bu saatler günümüzün en hassas zaman ölçme aletlerini oluşturuyor. Atomik saatlerin 3 milyon yılda 1 saniye hata yapmalarının ihtimali ise sadece yüzde 22,522…

Ancak, artık saniyelerin çoğu insanlar için fark edilmezken, uydu navigasyonu, yazılım, telekomünikasyon, ticaret ve hatta uzay yolculuğu gibi kesin ve kesintisiz zaman akışı gerektiren sistemlerde sorunlara neden oldu.

Bununla birlikte, 1972 yılından bu yana tüm dünyada standart olarak kabul edilen Eşgüdümlü Evrensel Zaman (UTC), ortalama her 21 ayda bir ayarlanıyor. Uygulamanın yürürlüğe girdiği 50 yıllık süre boyunca  27 artık saniye eklendi.

Diğer taraftan, Dünya’nın dönüşünün yavaşlamasıyla oluşan bu artık saniyenin UTC’ye eklenmesi, bu sistemi kullanan altyapı için bugüne kadar bazı ciddi sorunlara yol açtı. Örneğin Cloudflare, 2017 yılında tam gece yarısında yaşadığı devasa DNS kesintisinin nedenini artık saniye olarak açıkladı. 2012 yılında ise Reddit, LinkedIn ve Foursquare gibi dev siteler bu nedenle çöktü.

Dünyanın saatlerini ayarladığı uluslararası kabul görmüş standart olan Eşgüdümlü Evrensel Zaman’dan  (UTC) sorumlu olan Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu’nun (BIPM)  59 üye ülkesi ve diğer taraflar, Paris’in batısındaki Versailles Sarayı’nda yaklaşık dört yılda bir düzenlenen Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı’nda 2035 yılına kadar artık saniye eklemeyi durdurma kararı aldı.

BIPM’nin zaman departmanı başkanı Patrizia Tavella, “tarihi kararın” “halihazırda düzensiz artık saniyelerin neden olduğu kesintiler olmadan saniyelerin sürekli akışına” izin vereceğini söyledi.

Tavella, “Değişiklik 2035’te veya öncesinde etkili olacak. Rusya karara karşı oy kullandı ve artık saniyelerin atılmasını 2040’a kadar ertelemek istediğini bildirdi. Diğer ülkeler 2025 veya 2030 gibi daha hızlı bir zaman çerçevesi çağrısında bulundu. Bu nedenle 2035 yılınsa uzlaştık” dedi.

Diğer taraftan Tavella, ABD ve  Fransa’nın değişime öncülük eden ülkeler arasında yer aldığını vurgulayarak, “UTC ile Dünya’nın dönüşü arasındaki bağlantının kaybolmadı. Halk için hiçbir şey değişmeyecek” dedi.

Artık saniye, Eşgüdümlü Evrensel Zaman’a (UTC) göre tek bir saniyenin ayarlanması ile meydana geliyor. Bilim insanlarının bildirdiğine göre, atomik saatler tarafından ölçülen inanılmaz derecede hassas Uluslararası Atom Saati (TAI) ile Dünya’nın dönüşüne bağlı kesin olmayan gözlemlenen Güneş Zamanı (UT1) arasında fark bulunuyor.

Bu iki kavramının birbiri ile eşleştirilmesi durumunda artık saniye ortaya çıkıyor. Greenwich Ortalama Saati (GMT) ile uyumlu UTC zaman standardı, astronomi de dahil olmak üzere küresel zaman işleyişi için yaygın olarak kullanılıyor. Araştırmacılar, birkaç yılda bir eklenen artık saniye olmasaydı, UTC’n,n Dünya’nın dönüş hızıyla aynı hizada olmayacağını söylüyor.

TFF, 2 Nisan’da başlayacak olan Ramazan ayı nedeniyle maçların başlama saatlerinde değişikliğe gidildi.

Türkiye Futbol Federasyonu, daha önce ilan edilmiş olan 30-35. hafta müsabaka programlarını yeniden düzenledi.

TFF’den yapılan açıklamada, 2 Nisan’da başlayacak Ramazan ayı boyunca akşam maçlarının başlama saatleri 20.30 olarak belirlendiği belirtildi.