Türkiye, yeni yerel yöneticilerini seçmek için bugün sandık başına gidiyor.

Yaklaşık 61 milyon 441 bini aşkın vatandaş oy kullanacak. Mahalli İdareler Genel Seçimleri’ne 34 siyasi partinin yanı sıra bağımsız adaylar da yarışacak.

Oy pusulaları nasıl olacak?

Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Ordu, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon ve Van’daki seçmenler, “büyükşehir belediye başkanı”, “belediye başkanı”, “belediye meclis üyeliği” ile “muhtarlık ve ihtiyar heyeti” için oy kullanacak.

Büyükşehir olmayan illerde ise “il genel meclisi üyeliği”, “belediye başkanı”, “belediye meclisi üyeliği” ve “muhtarlık ve ihtiyar heyeti” için oy verilecek. Köylerde ise “il genel meclisi üyeliği” ile “muhtarlık ve ihtiyar meclisi” için oy verilecek.

Seçmenler tüm oy pusulalarını tek zarfa koyacak.

Nasıl oy kullanılacak?

Sandık başına gelen seçmen, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını taşıyan nüfus cüzdanı, resmi dairelerce verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, evlenme cüzdanı, askerlik belgesi, sürücü belgesi, hakim ve savcılar ile yüksek yargı organı mensuplarına verilen mesleki kimlik kartı, avukat, noter ve askeri kimlik kartı gibi, “kimliğini tereddütsüz ortaya koyan” resimli, resmi nitelikteki belgelerden birini başkana verecek ve seçmen sıra numarasını söyleyecek. Bu belgelerden birini vermeyen seçmen oy kullanamayacak.

3- Cep telefonuyla kabine girilmeyecek

Cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla oy verme yerine girilmesi yasak olacak. Bu tür cihazların oy verme işlemi bittikten sonra iade edilmek üzere sandık kuruluna bırakılması gerekecek.

4- Oy pusulasına mühür dışında işaret konulmayacak

Seçmenler, birleşik oy pusulalarında tercih ettiği adaylar için ayrılan bölümden dışarı taşırmadan “TERCİH” veya “EVET” mührünü basarak oyunu kullanacak.

Oyun geçerli sayılması için “TERCİH” veya “EVET” mührü dışında oy pusulalarının herhangi bir yerine imza atılmaması, işaret konulmaması gerekecek. Zarfa oy pusulası dışında bir şey konulmayacak. Yanlış oy kullandığını düşünen ve yeni pusula isteyen seçmene yenisi verilmeyecek.

5- Oy kullandıktan sonra imza atılacak

Seçmen, zarfı sandığa attıktan sonra sandık seçmen listesinde adının bulunduğu yerin karşısına imza atacak.

Partilerin oy pusulasındaki sıralaması şöyle:

AK Parti 1, İYİ Parti 2, Sol Parti 3, Büyük Birlik Partisi 4, Memleket Partisi 5, Anavatan Partisi 6, Demokratik Sol Parti 7, Yeniden Refah Partisi 8, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) 9, Türkiye Komünist Partisi 10, Anadolu Birliği Partisi 11, Zafer Partisi 12, Halkın Kurtuluş Partisi 13, Türkiye Komünist Hareketi 14, Bağımsız Türkiye Partisi 15, Gelecek Partisi 16, Yeni Türkiye Partisi 17.

CHP 18, Emek Partisi 19, HÜDA PAR 20, Hak ve Özgürlükler Partisi 21, Ocak Partisi 22, Adalet Birlik Partisi 23, Demokrat Parti 24, Güç Birliği Partisi 25, Millet Partisi 26, Milli Yol Partisi 27, Adalet Partisi 28, Aydınlık Demokrasi Partisi 29, MHP 30, Türkiye İşçi Partisi 31, Demokrasi ve Atılım Partisi 32, Saadet Partisi 33, Vatan Partisi 34.

Seçmenler, nerede ve hangi sandıkta oy kullanacağını, YSK’nin internet sitesinden, e-Devlet kapısından, YSK’nin Seçmen Sorgulama Mobil Uygulamasından veya 444 9 975 numaralı YSK Çağrı Merkezi’nden kontrol edebilecek. Seçmenin nerede oy kullanacağını gösteren seçmen bilgi kağıdının getirilmesi zorunlu olmayacak.

Türkiye bugün sandık başına gidiyor.

Cumhurbaşkanı ve Milletvekili Genel Seçimleri için 64 milyon 113 bin 941 seçmen oy kullanacak.

Seçimlerle birlikte 13’üncü Cumhurbaşkanı ve Meclis’e girecek 600 milletvekili belli olacak.

Yüksek Seçim Kurulu  açıklamasına göre 64 milyon 113 bin 941 seçmen, 190 bin 736 sandıkta oy kullanacak. Seçmenlerin yüzde 49,40’ını erkek seçmenler oluşturmaktadır.

YSK’nın açıkladığı verilere göre 4 milyon 904 bin 672 ilk kez oy kullanacak.

Öte yandan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci tura kalması halinde 47 bin 523 seçmen daha ilk kez oy kullanacak.

Cumhurbaşkanı Seçimi ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi için yurt dışındaki temsilciliklerde 1 milyon 387 bin 945, gümrüklerde 100 bin 897 olmak üzere toplam 1 milyon 488 bin 842 kişi oy kullandı. Yurt dışı temsilciliklerde oy kullanma sayısı 2018 seçimindeki oy sayısını geride bıraktı.

Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı olanlardan 2018 seçimleri için 1 milyon 358 bin 584 kişi sandık başına gitmişti.

Oy verme işlemi 08.00-17.00 saatleri arasında olacak.

Seçmenler, Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri için iki adet oy pusulası ile oy verme işlemini gerçekleştirecek.

Oy verme mahalline giden seçmenler, sandık kurulu başkanına kimliğini ibraz ederek oy zarfı ve pusulası ile “Evet” ya da “Tercih” mührünü alarak kapalı oy verme kabinine girecek.

Seçmen, oy vermek istediği parti/aday için belirlenen alana mührünü basacak.

Ardından oy pusulalarını kapalı zarfa koyarak sandığa atacak.

Bu işlemlerin ardından seçmenlerin imza atma zorunluluğunu yerine getirmeleri gerekecek.

Cumhurbaşkanı adayları için hazırlanan oy pusulasında birinci sırada Recep Tayyip Erdoğan, ikinci sırada Muharrem İnce, üçüncü sırada Kemal Kılıçdaroğlu, dördüncü sırada ise Sinan Oğan yer alıyor.

Cumhurbaşkanı adaylarından Muharrem İnce önceki gün yaptığı açıklamayla adaylıktan çekildiğini açıklamıştı.

Oy pusulasında adaylıktan çekildiğini açıklayan İnce’de yer alacak.

İnce’ye verilecek oylar geçerli olacak ve seçilse bile mazbatasını alamayacak.

24 PARTİ KATILACAK

Seçime 24 siyasi parti ile Türkiye genelinde 151 bağımsız milletvekili adayı girecek. Milletvekilliği Genel Seçimi için hazırlanan ve 100 cm ölçüsündeki oy pusulasında, partilerin sıralaması şöyle:

Millet Partisi

Hak ve Özgürlükler Partisi

Türkiye Komünist Partisi

Türkiye Komünist Hareketi

Sol Parti

Genç Parti

Memleket Partisi

Büyük Birlik Partisi

AKP

Yeniden Refah Partisi

MHP

Yeşil ve Sol Parti

Türkiye İşçi Partisi

Adalet Birlik Partisi

Anavatan Partisi

Yenilik Partisi

Halkın Kurtuluş Partisi

Milli Yol Partisi

Vatan Partisi

Güç Birliği Partisi

CHP

İYİ Parti

Adalet Partisi

Zafer Partisi

Seçimde dört ittifak yarışacak.

Siyasi partilerin seçim ittifakı yapmalarına imkan tanıyan düzenleme gereği, bir önceki seçimde olduğu gibi bu seçimde de bazı siyasi partiler ittifak halinde seçime girecek.

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), Büyük Birlik Partisi (BBP) ve Yeniden Refah Partisi’nin “Cumhur İttifakı” adıyla seçime girecel. İttifaka mensup 4 parti kendi logosuyla seçime girecek. Ancak Cumhur İttifakı’na destek veren HÜDA PAR, seçime AKP’listelerinden gireceğini açıkladı.

Millet İttifakı”nı oluşturan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti, Saadet Partisi, Gelecek Partisi, Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi) ve Demokrat Parti’nin seçime ittifak şeklinde girecek

Yeşil Sol Parti, Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Emek Partisi de (EMEP) “Emek ve Özgürlük İttifakı” adı altında seçime giriyor.

“Emek ve Özgürlük İttifakı” içinde yer alan ve Anayasa Mahkemesinde açılan kapatılması istemli davada süreç devam eden HDP de Yeşil Sol Parti listelerinden seçime gireceğini açıkladı.

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ ile Adalet Partisi Genel Başkanı Vecdet Öz’ün imzalarını taşıyan ve “Ata” adı altında seçime girecek.

Seçmenler, iki oy pusulasını da tek zarfa koyarak seçimini yapacak. Oy pusulasına ‘TERCİH’ veya ‘EVET’ mührü dışında imza ve işaret yapılmayacak, zarfa pusulalar dışında bir şey konulmayacak. Aksi halde oy geçersiz sayılacak.

Ayrıca, ‘EVET’ ya da ‘TERCİH’ mührü basılmayan, birden fazla ittifaka, aynı ittifakta yer almayan parti veya adaya mühür basılması halinde de yine oylar geçersiz sayılacak. Cep telefonu ve kamera gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla oy verme kabinine girilmesi yasak olacak.

Seçmenin oy kullanma işlemini gerçekleştireceği 6 adım şöyle:

1- Sandığa gitmeden önce nerede oy kullanacağınızı öğrenin, oy kullanma saatlerine dikkat edin:

Vatandaşlar ilk olarak nerede ve hangi sandıkta oy kullanacağını öğrenecek. Bu bilgileri içeren seçmen bilgi kağıdı eline ulaşmayanlar, YSK’nın internet sitesinden, e-Devlet kapısından veya Seçmen Sorgulama mobil uygulamasından oy kullanacağı yer ve sandık numarasını öğrenebilecek. Seçmen bilgi kağıdının getirilmesi zorunlu olmayacak.

Tüm yurtta oy verme saatleri 08.00-17.00 olarak uygulanacak. Oy vermenin bitiş saati geldiği halde sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen seçmenler varsa, sandık kurulu başkanı seçmenleri saydıktan ve kimliklerini aldıktan sonra sırayla oylarını kullanmalarına izin verecek. Saat 17.00’den sonra gelen seçmen oy kullanamayacak.

2- Üzerinde T.C. kimlik numarası olan kimlik belgenizi unutmayın:

Sandık başına gelen seçmen, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını taşıyan nüfus cüzdanı, resmi dairelerce verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, evlenme cüzdanı, askerlik belgesi, sürücü belgesi, hakim ve savcılar ile yüksek yargı organı mensuplarına verilen mesleki kimlik kartı, avukat, noter ve askeri kimlik kartı gibi, “kimliğini tereddütsüz ortaya koyan” resimli, resmi nitelikteki belgelerden birini başkana verecek ve seçmen sıra numarasını söyleyecek. Bu belgelerden birini vermeyen seçmen oy kullanamayacak.

3- Cep telefonuyla kabine girmeyin:

Cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla oy verme yerine girilmesi yasak olacak. Bu tür cihazların oy verme işlemi bittikten sonra iade edilmek üzere sandık kuruluna bırakılması gerekecek.

4- Oy pusulasına mühür dışında işaret koymayın:

Seçmenler, birleşik oy pusulalarında tercih ettiği cumhurbaşkanı adayı, siyasi parti, ittifak veya bağımsız aday için ayrılan bölümden dışarı taşırmadan “TERCİH” veya “EVET” mührünü basarak oyunu kullanacak. Oyun geçerli sayılması için “TERCİH” veya “EVET” mührü dışında oy pusulalarının herhangi bir yerine imza atılmaması, işaret konulmaması gerekecek. Zarfa pusulalar dışında bir şey konulmayacak. Yanlış oy kullandığını düşünen ve yeni pusula isteyen seçmene yenisi verilmeyecek.

5 – Pusulaları tek zarfa koyun:

Seçmene, cumhurbaşkanı seçimi ve milletvekili genel seçimi için iki ayrı oy pusulası verilecek. Tüm oy pusulaları tek zarfa konulacak.

6- Oy kullandıktan sonra imza atmayı unutmayın:

Seçmen, zarfı sandığa attıktan sonra sandık seçmen listesinde adının bulunduğu yerin karşısına imza atacak.

SANDIK KURULUNUN GÖREVLERİ

Öte yandan, seçim sabahı, sandık kurulu başkanı, memur üye ve son seçimde en çok oyu almış 5 siyasi parti temsilcisinden oluşan sandık kurulu, saat 07.00’de oy verme yerinde bir araya gelecek.

Sandık kurulu ilk olarak ant metnini okuyacak ve başkan tarafından oy sandığı mühürlenecek. Daha sonra oy zarfları sayılacak, oy pusulalarının bulunduğu paketler açılacak ve zarflar ile oy pusulalarının arka yüzlerine mühür basılacak.

Hazırlıklar 07.00-08.00 saatlerinde tamamlanacak, oy verme işlemi 08.00’de başlayacak ve saat 17.00’ye kadar sürecek. Saat 17.00 itibarıyla sırada bekleyenler varsa, bu kişiler sandık kurulu başkanınca sayılıp oy vermeleri sağlanacak.

Sandık kurulu görevlisi, seçmenin kimliğini alarak sandık seçmen listesinde ismini bulacak ve kontrollerini yaptıktan sonra Cumhurbaşkanı Seçimi birleşik oy pusulası ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi birleşik oy pusulası ile zarf ve mührü vererek kabinde oyunu kullanmasını isteyecek.

Sandık Kurulu Başkanı, kullanılan oyun geçersiz sayılmaması için, zarfın içine başka bir materyal atılmaması, pusulaların ve zarfın üzerine işaret konulmaması yönünde seçmeni uyaracak ve ikinci bir oy pusulası verilmeyeceğini belirtecek.

Görme engelli seçmenler, bu seçimde ilk kez YSK tarafından oy pusulalarına uygun olarak hazırlanan şablon ile oylarını kullanabilecek. Talep etmeleri halinde ise oy pusulası sandık kurulu başkanı, akrabalarından biri, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımıyla şablona yerleştirilmek suretiyle oylarını kullanabilecek.

İLK ÖNCE CUMHURBAŞKANLIĞI OYLARI SAYILACAK

Engelliler, felçliler, elleri eksik olanlar veya bu gibi bedeni engelleri açıkça belli olanlar o seçim çevresi seçmeni olan ve o sırada sandık çevresinde bulunan akrabalarından birinin, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilecek. Bir seçmen birden fazla engelliye yardım edemeyecek.

Sandık kurulu başkan veya üyeleri, engelli seçmenlere yardım etmek amacıyla oy verme kabinine giremeyecek, oy kullanma sırasında yardım edemeyecek.

Sandıklar kapandıktan sonra oy sayımına geçilecek. İlk önce cumhurbaşkanı seçimi oyları, ardından milletvekili seçimi oyları sandık kurulunun siyasi parti temsilcisi üyeleriyle beraber sayılacak.

Sonuçların tutanağa bağlanmasının ardından, sandık kurulu başkanınca kurayla iki siyasi partili üye belirlenecek ve oylar ilçe seçim kuruluna götürülecek.