Bilim insanları, Çernobil Yasak Bölgesi’nde (CEZ) yaşayan 116 sokak köpeğinden kan örnekleri topladı ve çevredeki diğer köpeklerden genetik olarak farklı iki farklı popülasyon buldu .

Bu, onların bu toksik ortama uzun süreli maruz kalmaya dayanacak şekilde adapte olduklarını ve bu çorak arazide gelişmeye devam etmelerinin nedenini açıklayabilir.

Köpeklerin genetik süper güçlerini nasıl geliştirdiklerini anlamak, yalnızca köpeklerde değil aynı zamanda insanlarda da çok sayıda çevresel tehlikenin bulunduğu son derece toksik bir ortamda yaşamanın sağlık üzerindeki etkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.

Çernonil’de yaşayan 900 dolayında sahil köpeği olduğu; bir çoğunun Çernobil sakinlerinin toplu tahliyesi sonrasında geride bırakılan evcil hayvanların torunları olduğu tahmin ediliyor .

Columbia Üniversitesi’nde çevre sağlığı bilimcisi olan Norman J. Kleiman, bu zorlu ortamda yaşamanın köpeklerin genetiğini nasıl etkilediğini araştırmak üzere bir araştırma ekibine liderlik etti. Zira yaşam alanlarını kirleten veya yok eden felaketler, yaban hayatını olumsuz çevresel değişikliklere uyum sağlamaya zorlayabilir.

Kendisi ve meslektaşları, Çernobil Nükleer Santrali civarında ve 16 kilometre uzaklıktaki Çernobil Şehri’nde insancıl bir şekilde yakalanan 116 ‘yarı vahşi’ köpekten kan örnekleri topladı.

Daha sonra kan örnekleri DNA çıkarımı ve analizi için ABD’ye götürüldü ve köpeklerin benzersiz genetik yapısı ortaya çıkarıldı.

Kleiman yaptığı açıklamada , “Bir şekilde, iki küçük köpek popülasyonu o son derece zehirli ortamda hayatta kalmayı başardı” dedi . 

‘Bu köpeklerdeki popülasyon dinamiklerini sınıflandırmanın yanı sıra… kronik olarak birden fazla çevresel tehlikeye maruz kalmanın bu popülasyonları nasıl etkilemiş olabileceğini anlamak için ilk adımları attık.’ 

Kendisi ve meslektaşları bulgularını Mart 2023’te  Canine Medicine and Genetics dergisinde yayınladılar .

Bu arada, bir grup bilim insanı, bu toksik ortamda yaşayan mutant kurtların kansere yol açan radyasyona karşı benzersiz bir şekilde dayanıklı olduğunu gösteren bulgular sundu. 

Daha sonra, Çernobil yakınlarında yaşayan mutant siyah derili Doğu ağaç kurbağalarını inceleyen bilim insanları, bu canlıların mutant olmayan yeşil ağaç kurbağaları kadar uzun yaşadıklarını keşfettiler.

Bu, yasak bölgenin tekrar insan yaşamına uygun hale gelebileceği anlamına gelebilir.

Mutasyuna uğramış Delta varyantı Endonezya, Jakarta’daki bir hastada keşfedildi.

Yeni varyant, 113 farklı mutasyona sahip ve bunlardan 37’si virüsün insanlara tutunmak için kullandığı kısım olan başak proteinini etkiliyor.

Yeni suş, karşılaştırmalı olarak yaklaşık 50 mutasyona sahip olan Omicron varyantı ile “en aşırı varyant” olarak etiketlendi.

Temmuz ayı başlarında küresel bir Covid veri tabanına sunulmadan önce bir kronik enfeksiyon vakasından kaynaklandığına inanılıyor.

Kronik enfeksiyonlar tipik olarak, kronik hastalıkları olan veya kanser tedavisi gören kişiler gibi sağlığı zaten tehlikede olan kişilerde ortaya çıkıyor.

Yeni bir salgın tehdidi mümkün olsa da, doktorlar paniğe kapılmak için bir neden olmadığına ve daha fazla karantinayı tetikleme olasılığının çok düşük olduğuna inanıyor.

Warwick Üniversitesi’nden virolog Profesör Lawrence Young, yeni türün başkalarına bulaşıp bulaşmayacağının net olmadığını çünkü Omicron türleri gibi halihazırda dolaşımda olan varyantları yenmesi gerekeceğini söyledi.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan da sosyal medya hesabından BA.2 varyantı ile ilgili uyarılarda bulundu.

İngiltere ve Danimarka’dan örnek veren Ceyhan, Türkiye’nin henüz BA.2 varyantının etkisini yaşamaya başlamadığını belirtti.

Prof. Dr. Ceyhan, şunları söyledi:

* Omicronun yeni varyantı BA2, omicrona göre özellikle çocuklarda ve yaşlılarda daha ağır seyrediyor.

* İngiltere’de BA2 sonucu çocuklarda hastane yatışları omicrona göre 2 kat daha fazla. Danimarka’da 6 haftadır yüksek ölüm devam ediyor.

* Biz henüz BA2 etkisini yaşamaya başlamadık. Umarım bizi sevmez. Yoksa sınır güvenliği, yurtiçi tedbirler, aşı sistemini oluşturmak aylar alır.

* COVID’den bıktık ve yorulduk. Ama o bizden bıktı mı, emin değilim.

Omicronun küçük kardeşi olarak bilinen BA.2, ilk olarak 2021 yılının Aralık ayının sonunda Hindistan ve Güney Afrika’da tespit edildi.

En az 43 ülkede görülen BA.2 varyantının 20’den fazla mutasyona uğradığı ve bunların yarısının da başak proteininde olduğuna dikkat çekildi.

Prof. Dr. Taşova: ‘Virüs, mutasyon geçiriyor ve 3.doz aşı gerekli’

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yeşim Taşova, aşı karşıtı kişilere seslenerek, “Aşı karşıtlığı yaparak en yakın arkadaşlarını kaybeden doktorlar var. İnsanlar bunları görmeli. Aşı olmayıp ölenler daha fazla” dedi.

Korona virüs salgınıyla mücadele devam ediyor. Virüs yeni varyantlar oluştururken virüse karşı en etkili silah olan aşıda ise Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 18 yaş ve üstü nüfusta bir doz aşı uygulananların oranı da yüzde 90’ın üzerine çıktı. En az iki doz aşı olanların oranı yüzde 80’i geçti.

Ancak bazı ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de aşı karşıtlığı devam ediyor. Sosyal medyada aşı karşıtlığı yapan vatandaşlar, birçok insanında aklını karıştırıyor. Virüsün mutasyona uğraması nedeniyle 3.doz aşı yaptırılması uzmanlar tarafından öngörülüyor.

“3.doz aşı gerekli”

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yeşim Taşova, İhlas Haber Ajansı’na açıklamalarda bulundu. Taşova, “2 doz aşı olduktan sonra belli bir dönem geçince antikor seviyesinin düştüğünü gösteren çalışmalar var. Tabi ki bu daha ileri dönemlerde daha da açıklanacak ancak antikor seviyesi düştüğü için 3.doz aşının olması gerekiyor. Özellikle Sinovac aşısı olanlarda bu daha önemli. Biontech tarafından da açıklandı 3.doz aşının olup bağışıklığın güçlendirilmesi gerektiği. Her varyant aşıdan kaçmak için bir yol bulmaya çalışabilir. O nedenle vücutta virüs girdiği zaman çoğalmasını engellemek için antikor oluşturmak gerekir bu da aşıyla olur” diye konuştu.

“Şuan bir salgın yaşıyoruz”

Aşı karşıtı kişilere de seslenen Taşova, “Ölen insanlara bakmalarını isterim. Aşı oldu öldü deniyor ama karşılaştırıldığı zaman aşı olmayıp ölenler daha fazla. İnsanların kafaları karışıyor. Şuan bir salgın yaşıyoruz. Salgın demek afet demektir. Afetten kurtulmanın yolu da yüzyıllar boyunca aşı olmuştur. Aşı olunmadığı dönemde dünyada nelere yol açıldığını görüyoruz. Aşı karşıtlığı yaparak en yakın arkadaşlarını kaybeden doktorlar var. İnsanlar bunları görmeli” ifadelerini kullandı.