Ölüm haberinin duyulmasıyla, her önemli olayda ikiye bölünmesiyle ünlü kamuoyumuz ve sosyal medyamız, bu kez üçe ayrıldı.

Bir yanda öldüğü günün neredeyse “yas günü” ilan edilmesini isteyenler, ışıklar içinde dinlenmesini dileyenler, bu kesimin daha mütedeyyin insanları olarak mekanının cennet olması için duacı olanlar vardı.

Öbür yanda, Muazzez hanımın Ortadoğu’daki tüm tek tanrılı dinlerin Sümer mitolojisi kökeninden çıktığı yolundaki tezini hazmedemeyip kendisinden nefret edenler, İslam adına cehennemlik olduğuna karar vererek müteveffa’nın ateşinin bol olması dileğinde bulunanlar, elinden gelse o ateşi kendileri tutuşturmak isteyenler yer alıyordu.

Her iki kesimin bu konudaki yaklaşımları, genel anlamdaki birbirlerine karşı görüşlerin bir kez daha dile getirilmesi gibiydi.

Ancak…

Her iki kesimin dışında, kendisinden razı olmayan, şikayetçi olan üçüncü bir kesim vardı.

12 Mart -12 Eylül faşist askeri diktatörlük dönemlerini gördükleri işkencelerle karşılayan ve hiç hak etmedikleri halde  zindanlarla mağdur olan pek çok insanın bu konudaki düşünceleri “değişikti”.

110 yaşına kadar mücadeleden vaz geçmemiş bir görünüm arz ederek bugünkü “cumhuriyetçi-laik” kesimde gönülleri fetheden Muazzez İlmiye Çığ’ın pek de gizli olmayan, geçmişte işlenen bazı suçlara suç ortaklığı ettiği iddiaları ortaya konulmakta gecikilmedi .

Türkiye’nin 12 Mart adıyla bilinen kanlı baskı dönemine adım atıldığı 1971 yılında İstanbul Gayrettepe’de adının baş harfleri HZİ olan bir “nöropsikiyatri vakfı” kurulmuştu.

Hamide Zekeriya İtil Bakfı.

Vakıf, o dönemde 57 yaşında olan Muazzez İlmiye Çığ’ın annesinin ve babasının adını taşıyordu.

Kendisi , annesi ve babasının adını verecek kadar önemsedikleri bu vakfın yönetim kurulu başkanıydı.

Vakfın kurucularından önde geleni ise öz kardeşi Turan Itil’di.

Turan İtil, ABD’de okumuş, kariyer yapmış bir  bir psikiyatrist’ti .

Uzmanlık alanı, nöropsikiyatride psikofarmakoloji ve elektrofizyoloji idi. 

Vakfın hipotezlerini Turan İtil üretiyor bu kuruluş, CIA destekli bazı “zihin kontrol programlarına” da dahil oluyordu.

Zurnanın zırt dediği yer tam da burasıydı.

“Zihin kontrol programları” .

Yani, terörist olmakla suçlanan -çoğu siyasi tutuklu- birilerinin zihnini kontrol ederek, neden “terörist” olduklarının analizini yapma eylemi!

İsmi bile ABD’de derin devletin benzer amaçlı bir kuruluşuna benzetilen Muazzez İlmiye Çığ başkanlığındaki vakıf, özellikle 12 Eylül’den sonra çalışmalarını cezaevlerine atılmış canlı denekler üzerinde yoğunlaştırmıştı.

Profesör Turan İtil, Mamak, Metris, Erzurum gibi siyasal tutukluların yoğun olduğu cezaevlerinde vakıf adına farmakolojik deneyler yapıyor, hatta bazı tutuklular vakfa götürülerek burada üzerlerindeki deneyler sürdürülüyordu.

Denekler, çok sonraları, üzerlerindeki çalışmaların farmakoloji ile sınırlı kalmadığını, zihin kontrolü ile ilgili araştırmalara da maruz kaldıklarını belirtiyordu.

Zaten Turan İtil de  “cezaevlerindeki teröristler üzerinde yaptığı uzun araştırmalar sonucu, onların daha önce paranoid şizofren olduklarını zannederken hepsinin düpedüz aptal oldukları sonucuna vardığını” açıklıyordu.

Yani hakkındaki zihin kontrolü iddialarını doğruluyordu. 

Anlaşılan, İkinci Dünya Savaşından sonra BM tarafından “insanlığa karşı işlenmiş suç” olarak kabul edilen bu eylemi yapanların, Türkiye’de sırtlarını dayandıkları askeri cunta tarafından suçlanma gibi bir korkuları yoktu.

1980’li yıllarda, askeri dönemin ardından Nokta, Ikibin’e Doğru gibi haftalık dergilerin kapaklarında bu iddialar uçuşuyordu.

Muazzez İlmiye Çığ, kendisine bu iddialar sorulduğunda önce soran gazetecilere “nerden öğrendiniz bunları” diye sinirli biçimde soruyor, sonra, araştırma yapılırken tutukluların izninin alındığını söyleyerek bir yerde olanları doğruluyordu. 

Üzerlerinde deney yapılan tutuklular ise bu sözlerin yalan olduğunu , kendilerinden izin alınmadığını söylüyordu.

Zaten, demir parmaklıklar arkasına atılmış, işkence görmüş, kendilerini hiçbir şekilde güvende hissetmeyen insanlardan , onları tutuklayanların aldığı iznin geçerliliği olamazdı.

Bu arada, Turan Itil’in vakıf adına  yaptığı çalışmaların sol ve sağ tutuklular üzerinde sürdürüldüğü de ortaya çıkıyordu.

Kendisi, örneğin sağcıların geri zekalı, solcuların paranoid olduklarına ilişkin bir “araştırma sonucunu” paylaşmaktan da çekinmiyordu.

Sonuçta, iki kardeşin vakfı , Türkiye tarihinin en karanlık sayfalarından birini oluşturuyordu.

Üstelik onca suç duyurusuna, yakınmaya, açıklamaya, dergi gazete haberlerine karşılık cezasız kalmış suçlamalar varken.

Vakfın yönetim kurulu başkanı sıfatını taşıyan ve her şeyden haberdar olduğunu “ama izin alınmıştı” diyerek belirten Muazzez İlmiye Çığ, 110 yaşında pek çok saygı ve sevgi mesajıyla hayata veda etti.

Bunca “saygı ve sevginin” altında, belki de bunca uzun yaşanmışlığın, görmüş geçirmişliğin, yaşın getirdiği pamuk nine sevimliliğinin bilinç altı etkileri vardır.

Bir “hak etmiştir” düşüncesi ise bana epey sıkıntılı geliyor doğrusu.

Coşkun KARTAL

Sümerolog, bilim insanı, tarihçi Muazzez İlmiye Çığ 20 Haziran 1914 yılında Bursa’da dünyaya geldi.

Kurtuluş Savaşı yıllarında ailesi Çorum’a yerleşen Çığ, ilkokula burada başladı fakat o beşinci sınıfa geçtiğinde aile tekrar Bursa’ya döndü. Bizim Mektep adlı özel bir okulda Fransızca ve keman dersleri aldı. 1926 yılında Kız Muallim Mektebi’ne girdi. 1931 yılında mezun olan Çığ, babası gibi öğretmenlik yapmaya başladı ve Eskişehir’e tayin oldu.

Atatürk’ün isteği ile 1935‘te Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sümeroloji bölümüne girdi. 1940 yılında mezun olan Çığ, İstanbul Arkeoloji Müzesi‘ne tayin edildi. Burada, dünya için çok büyük önem taşıyan bir işe imza attı ve Sümer, Akad ve Hitit dillerinde yazışan çivi yazılı belgeler arşivini oluşturdu ve katalog haline getirdi. Philadelphia Üniversitesi Müzesi Tabletler Bölümü Başkanı Prof. Kramer ile yaptığı çalışmalar ile Sümer edebiyatına yeni konular kazandırıldı, eksik olanlar tamamlandı.

1940 yılında aynı okulda okuduğu Kemal Çığ ile evlendi. Aynı yıl ilk kızı Yülmen, 1947‘de ise ikinci kızı Esin dünyaya geldi.

1960 yılında Heidelberg Üniversitesi‘nden aldığı davet üzerine 6 ay burada araştırma yaptı. 1965 yılında Roma‘da sergilenen Hitit sergisine başkanlık ederek sergiyi Londra’ya götürdü. Kısa bir süre kaldığı Londra’da da çalışmalarını sürdürdü.

1972 yılında Arkeoloji bölümünden emekliye ayrıldı ama çalışmalarına ve araştırmalarına devam etti. 1988 yılında Philadelphia Asuroloji kongresine katılan çığ, Prof. Dr. S. N. Kramer’in History Begins at Sumer(Tarih Sümerle Başlar) adlı kitabını çevirdi.
Muazzez İlmiye Çığ 2000 yılında Fahri Doktor ünvanına değer görüldü.

Sümer ve Hitit kültürlerinin en önemli araştırmacılarından olan Muazzez İlmiye Çığ, on üç kitap ve birçok bilimsel makale yazdı.

ESERLERİ

Kur’an İncil ve Tevrat’ın Sümer’deki Kökeni (1995), Sümerli Ludingirra- Zaman Tüneliyle Yolculuk (1996), İbrahim Peygamber – Sümer Yazılarına ve Arkeolojik Buluntulara Göre (1997), İnanna’nın Aşkı / Sümer’de İnanç ve Kutsal Evlenme (1998), Zaman Tüneliyle Sümer’e Yolculuk (1998), Hititler ve Hattuşa / İştar’ın Kaleminden(2000), Gılgameş / Tarihte İlk Kral Kahraman (2000), Ortadoğu Uygarlık Mirası (2002), Ortadoğu Uygarlık Mirası 2 (2003), Sümer Hayvan Masalları (2003), Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği (2004), Vatandaşlık Tepkilerim (2004), Atatürk Düşünüyor (2005), Sümerlilerde Tufan / Tufan’da Türkler (2008)