Reuters’ın sahadan ve resmi kaynaklardan aktardığı bilgilere göre, bu hamle başkent Kiev ile Washington arasındaki gerilimin en üst seviyeye çıktığı bir dönemde gerçekleşti. 

Ukrayna ordusunun uzun menzilli taarruz ve tedarik drone’ları için kritik önem taşıyan Starlink sistemlerinde yaşanan bu kısıtlamalar, Rusya’nın enerji altyapısına yönelik stratejik operasyonlarını büyük ölçüde çıkmaza soktu.

İstihbarat Tehditleri ve Uluslararası Tepkiler

Öte yandan, ABD yönetiminin Kiev’i rafineri saldırılarını askıya almaya zorlamak amacıyla füze saldırısı erken uyarı istihbaratını kesmekle tehdit ettiği rapor edildi. SpaceX’in askeri kapasiteleri kısıtlama ihtimaline en sert tepki ise Ukrayna adına Starlink aboneliklerinin finansmanını sağlayan Polonya’dan geldi. Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski sosyal medya üzerinden Elon Musk’a hitaben “Avrupalı müşterileriniz olarak sizi izliyoruz” diyerek tepkisini dile getirdi. Rus füzelerinin elektrik santrallerini hedef aldığı ve Moskova-Washington hattındaki anlaşmaların Kiev’in savunma hatlarını zayıflattığı bu kritik dönemde, Ukrayna hem sahada hem de diplomatik masada benzeri görülmemiş bir yalnızlık ve baskıyla karşı karşıya kalmakta.

“Trump Motorin İçin Ukraynayı Sattı”

ABD Başkanı Donald Trump, artan iç siyasi baskılar ve tırmanan akaryakıt maliyetleri karşısında, Rusya’dan dizel yakıtı tedarik edilmesine yönelik tartışmalı bir karar aldı. Washington yönetiminin bu hamlesi, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği insansız hava aracı saldırılarını durdurması için Kiev’e uyguladığı baskının bir parçası olarak devreye sokuldu. ABD’nin bu kararı, uluslararası hukukçular ve milletvekilleri tarafından Rusya’ya yaptırımların delinmesi olarak değerlendirilirken, Ukrayna cephesinde kış şartları yaklaşırken derin bir hayal kırıklığı yarattı.

Geçmişten Bugüne ABD-Rusya İlişkilerinde Trump Dönemi Çalkantıları

Ukrayna savaşının seyri boyunca Donald Trump yönetimi, Moskova ile Washington arasındaki diplomatik ve ekonomik dengelerde keskin zikzaklar çizmişti. Geçmişte Trump döneminde uygulanan bazı sert yaptırımlar ve doğrudan askeri yardım tehditleri iki süper güç arasındaki rekabeti tırmandırmışken; son dönemde enerji ticareti ve petrol akışı ekseninde şekillenen pragmatik uzlaşı arayışları, geleneksel ABD müttefiki olan Kiev yönetimini dışarıda bırakan bir pazarlık ortamını beraberinde getirmişti. Bu süreçte Beyaz Saray, Rusya ile enerji denkleminde yumuşama sinyalleri verirken, Ukrayna üzerindeki baskı katlanarak artmıştı.

Gelişmiş Ülkelerde De Tepki Büyüdü

Motorin fiyatlarındaki sıçrama yalnızca ithalata bağımlı ekonomileri değil, ABD ve Avrupa’daki tüketicileri de vurdu. ABD’de motorinin galon fiyatı eylülde 6,52 dolarla rekor kırdı; yükselen ulaşım, ısınma ve market maliyetleri halkın tepkisini artırırken Trump yönetimi de ara seçimler öncesinde yoğun baskı altında kaldı. Bunun üzerine G-7 ülkelerinin temsilcileri acilen video konferansla Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron başkanlığında bir araya gelerek söz konusu kararı aldılar. Kararı da Macron açıkladı.

İlk Yirmi Günde Motorin Öne Çıkacak

G-7 açıklamasına göre Uluslararası Enerji Ajansı eşgüdümündeki salım hemen başlayacak ve dört aya yayılacak. Motorinin önemli bir bölümü ilk 20 günde piyasaya verilecek; üyeler ve ortak ülkeler rafinerileri mümkün olan en yüksek kapasitede çalıştıracak, enerji ve petrol ürünlerinin ortaklar arasındaki ticaretini sınırlamayacak.

Motorin Neden Daha Sert Zamlandı

Motorin, akaryakıtlar içinde en fazla tüketilen ürün. Kamyonlar, otobüsler, tarım makineleri, iş makineleri, gemiler ve bazı ısıtma sistemleri motorine bağımlı. Fiyat yükselse bile motorin tüketimi kısa vadede kolayca düşmez.  Savaşın lojistiği aksatması, Avrupa’nın üretim açığını ithalatla kapatması, ABD’nin ağustosta Avrupa Birliği motorin ithalatının yaklaşık yarısını karşılaması ve kamyon taşımacılığı ile ısınmadan gelen güçlü talep, motorini benzin gibi diğer yakıtlardan daha kırılgan hale getirdi. Bu nedenle stratejik ham petrolün serbest bırakılması da pompaya hemen ekstra motorin olarak yansımıyor.

Fiyatlar Nasıl Alıp Başını Gitmişti

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla enerji fiyatları tırmanmaya başlamıştı. Uluslararası Enerji Ajansı Üyeleri martta 400 milyon varillik rezerv salımını onaylamış, ancak arz sıkıntısını yalnızca kısmen hafifletebilmişti. İran savaşı sekizinci ayına girerken Brent petrol 100 doların üzerinde kalmış, yılbaşından bu yana yüzde 60’tan fazla yükselmişti. Rusya-Ukrayna savaşının temmuzda yeniden şiddetlenmesi de motorin arzındaki baskıyı ağırlaştırmıştı.

Piyasalar Karara İlk Tepkiyi Verdi

Rezerv planının haberiyle ABD motorin vadeli işlemleri yüzde 4’ten fazla gerilerken Avrupa motorin kontratları ton başına 100 doların üzerinde düştü. Dört aya eşit yayılması halinde günlük yaklaşık 830 bin varile denk gelecek paketin gerçek etkisini ise motorinin ne hızla piyasaya çıkacağı, rafineri kapasitesi, lojistik ve serbest bırakılan ham petrolün niteliği belirleyecek. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un başkanlık ettiği video konferansta varılan uzlaşma, Avrupa Birliği’nin ABD’nin olası ihracat yasağına itiraz ettiği kriz görüşmelerinin ardından geldi; Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de vatandaşların uygun fiyatlı enerjiye ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Türkiye’de Motorine İndirim Baskısı

G-7’nin özellikle ilk 20 güne yığılacak motorin rezervi salımı, uluslararası motorin fiyatını ve Akdeniz ürün piyasasındaki primi aşağı çekerek Türkiye’de pompa fiyatlarına indirim yönünde yansıyabilir. Nitekim sektör kaynakları 3 Ekim’den itibaren motorinde litre başına 2,22 liralık indirim beklerken, fiyatın İstanbul’da 94,98 liraya, Ankara’da 96,08 liraya ve İzmir’de 96,38 liraya gerilemesi öngörülüyor. Ancak Türkiye’de akaryakıt fiyatı yalnızca ham petrole göre değil, CIF Akdeniz ürün fiyatı ile dolar/TL kurunun yanı sıra ÖTV, KDV, dağıtım ve bayi payları üzerinden oluştuğu için küresel rezerv hamlesinin etkisi bire bir ve kalıcı olmayabilir; kurdaki yükseliş ya da İran savaşı kaynaklı yeni bir arz ve navlun şoku indirimi sınırlayabilir veya kısa sürede geri alabilir. 

Sektör kaynakları zammın yalnızca gaz yağı ürünlerine yansıtılacağını ifade etti.

Motorin grubunda fiyat değişikliği olmayacağı açıklandı.

Motorin İstanbul’un Avrupa Yakası’nda 54 lira 53 kuruşa, Anadolu Yakası’nda 54 lira 39 kuruşa, Ankara’da 55 lira 54 kuruşa, İzmir’de 55 lira 87 kuruşa depolara dolduruluyor.

1 lira 38 kuruşluk indirim sonrası motorin İstanbul’un Avrupa Yakası’nda 53 lira 15 kuruşa, Anadolu Yakası’nda 53 lira 01 kuruşa, Ankara’da 54 lira 16 kuruşa, İzmir’de 54 lira 49 kuruşa satılacak.

29 Haziran Cumartesi (yarın) geçerli olacak şekilde motorinin litre fiyatında 1,14 TL artış bekleniyor.

Benzin fiyatlarında ise şimdilik bir değişiklik öngörülmüyor.

Güncel akaryakıt pompa fiyatlarına göre;

İstanbul’da motorin litre fiyatı 39.62 liradan satılıyor. Benzinin litresi ise ortalama 33.64 satılıyor.

Ankara’da benzin litre fiyatı: 34.17 TL

Ankara’da motorin litre fiyatı: 37.90 TL

İzmir’de benzin litre fiyatı: 34.27 TL

İzmir’de motorin litre fiyatı: 38.05 TL

Motorine, 1,50 TL’ zam gelecek.

Zam, 13 Eylül Çarşamba saat 00.01’den itibaren geçerli olacak.

Zamlı tarife ile motorinin litre fiyatı İstanbul’un Avrupa yakasında 37,86 TL’den 39,36 TL’ye çıkacak.

Motorin İstanbul’un Anadolu yakasında 39,42 TL’den, Ankara’da 39,95 TL’den ve İzmir’de 40,16 TL’den satılacak.

Salı gününden geçerli olmak üzere motorin fiyatları 1,07 TL daha artıyor.

Artış sonrası motorin fiyatları ortalama olarak İstanbul’da 36,37 TL, Ankara’da 36,87 TL ve İzmir’de ise 36,99 TL’den satılacak.

Bu gece motorine 1 lira 45 kuruşluk zam beklendiği belirtildi

İstanbul’da motorin litre fiyatı 33,87 liradan satılıyor.

Beklenen zam pompaya yansırsa motorinin litresi 35 lira 32 kuruşa çıkacak.

Benzin fiyatlarına salı gününden (29 Temmuz) geçerli olmak üzere 2 lira zam bekleniyor.

Böylece benzin ve motorin grubunda pazar gününden itibaren geçerli olacak şekilde 6 lira fiyat artışı meydana geldi.

Benzin fiyatlarına 25 Temmuz Salı gününden itibaren 2 lira zam geliyor. Motorinde ise herhangi bir fiyat değişikliği beklenmiyor.

Güncel benzin ve motorin fiyatları şöyle:

İstanbul Anadolu Yakası

Benzin fiyatı: 33.99 TL

Motorin fiyatı: 33.86 TL

İstanbul Avrupa Yakası

Benzin fiyatı: 34.03 TL

Motorin fiyatı: 33.92 TL

Ankara

Benzin fiyatı: 34.55 TL

Motorin fiyatı: 34.42 TL

İzmir

Benzin fiyatı: 34.56 TL

Motorin fiyatı: 34.54 TL