Hükümet Yanlısı Medyada Deprem ve Tarihi Dönüşüm Fırsatı

Seçim sonuçlarının netleşmesiyle birlikte Orban yanlısı medya organlarında tam anlamıyla bir yönetim krizi ve panik havası baş gösterdi. Yıllarca Fidesz hükümetinin resmi söylemlerini halka dikte eden devlet televizyonu (MTVA) ve iktidara bağlı özel medya kuruluşlarında üst düzey istifalar birbirini izliyor. Gazeteciler ve editörler, yeni dönemde meşruiyetlerini tamamen kaybetme korkusuyla ya görevlerinden ayrılıyor ya da içeriklerinde radikal bir ton değişikliğine gidiyor.

Medya analistleri ve sektör profesyonelleri, yaşanan bu süreci Macaristan medyasını yeniden şekillendirmek için “tarihi bir fırsat” olarak nitelendiriyor. Bugüne kadar kamu kaynaklarıyla fonlanan, muhalif isimlere karalama kampanyaları düzenleyen ve bağımsız haberciliği neredeyse tamamen yok eden bu yapıların dağılması, ana akım medyanın yeniden çoğulcu bir kimliğe kavuşması için eşi benzeri görülmemiş bir zemin hazırlıyor. Reklam gelirlerinin kesilmesi ve siyasi korumanın kalkmasıyla birlikte, Orban döneminin yapay olarak ayakta tutulan birçok medya organının tamamen kapanması bekleniyor.

Orban’ın Havuz Medyası Sistemi Nasıl Kurulmuştu?

Viktor Orban’ın 2010 yılında başlattığı ve yıllar içinde kusursuzlaştırdığı “havuz medyası” sistemi, modern demokrasilerde eşine az rastlanır bir medya tekelleşmesi örneğiydi. Bu yapının merkezinde, 2018 yılında kurulan KESMA (Orta Avrupa Basın ve Medya Vakfı) yer alıyordu. Orban’a sadık oligarklar, sahip oldukları yüzlerce gazete, televizyon kanalı, radyo ve internet sitesini “gönüllü” olarak bu vakfa devretti. Böylece tek bir merkezden yönetilen, yaklaşık 500 medya organını kapsayan devasa bir holding doğdu.

Sistem şu sacayakları üzerine kurulmuştu:

Kamu İlanları ile Fonlama: Devlet bütçesi ve kamu şirketlerinin reklam harcamaları, yalnızca hükümet yanlısı bu havuz medyasına aktarıldı. Bağımsız yayınlar ise ekonomik olarak boğulmaya çalışıldı.

Kamu Yayıncılığının Ele Geçirilmesi: Devlet televizyonu ve radyosu (MTVA), doğrudan bir parti bültenine dönüştürüldü; muhalif siyasetçilere ekranlar tamamen kapatıldı.

Yabancı ve Bağımsız Sermayenin Tasfiyesi: Bağımsız kalmakta direnen köklü medya kuruluşları (Népszabadság gazetesi veya Index.hu portali gibi) ya ekonomik baskılarla kapatıldı ya da Orban’a yakın iş insanları tarafından satın alınarak içeriden çökertildi.

Bu havuz sistemi, Orban’ın milliyetçi ve Avrupa Birliği karşıtı söylemlerini toplumun en ücra köşelerine kadar ulaştıran en güçlü siyasi silahı haline gelmişti.

Yeni Başbakan Magyar’ın Bağımsız ve Tarafsız Medya Vaatleri

Nisan 2026 seçimlerinde tarihi bir zafer elde ederek mayıs ayında başbakanlık koltuğuna oturan Péter Magyar, ülkedeki bu dejenere olmuş medya düzenini tamamen değiştireceğinin sözünü verdi. Kendisi de eski bir Fidesz dönemi bürokratı olan ve sistemin şifrelerini yakından bilen Magyar, medyanın özgürleşmesi adına şu somut vaatleri öne çıkardı:

Kamu Yayıncılığının Restorasyonu: MTVA ve devlet ajansının yönetim kadroları tamamen değiştirilecek, kurumlar siyasi partilerin değil, halkın hizmetinde tarafsız yayın yapacak.

Finansal Şeffaflık ve Adil Reklam Dağıtımı: Kamu kaynaklarının ve devlet ilanlarının sadece yandaş medyayı beslemek için kullanılmasına son verilecek. Reklam bütçeleri, tiraj ve izlenme oranları gibi objektif kriterlere göre şeffaf bir şekilde dağıtılacak.

Hukukun Üstünlüğü ve Gazeteci Güvencesi: Gazetecilere yönelik baskılar son bulacak; bağımsız araştırmacı gazeteciliğin önü açılacak ve geçmiş dönemdeki usulsüzlükleri, yolsuzlukları araştıran medya organları desteklenecek.

Magyar, ilk başbakanlık konuşmasında Macar halkına seslenerek, “Artık yalanların ve propagandanın yönettiği bir Macaristan yok; gerçeklerin, şeffaflığın ve özgür basının olduğu yeni bir sayfa açıyoruz” diyerek medyadaki temizliğin kararlılıkla süreceğini vurguladı.

Hükümet Yanlısı Medyada Deprem ve Tarihi Dönüşüm Fırsatı

Seçim sonuçlarının netleşmesiyle birlikte Orban yanlısı medya organlarında tam anlamıyla bir yönetim krizi ve panik havası baş gösterdi. Yıllarca Fidesz hükümetinin resmi söylemlerini halka dikte eden devlet televizyonu (MTVA) ve iktidara bağlı özel medya kuruluşlarında üst düzey istifalar birbirini izliyor. Gazeteciler ve editörler, yeni dönemde meşruiyetlerini tamamen kaybetme korkusuyla ya görevlerinden ayrılıyor ya da içeriklerinde radikal bir ton değişikliğine gidiyor.

Medya analistleri ve sektör profesyonelleri, yaşanan bu süreci Macaristan medyasını yeniden şekillendirmek için “tarihi bir fırsat” olarak nitelendiriyor. Bugüne kadar kamu kaynaklarıyla fonlanan, muhalif isimlere karalama kampanyaları düzenleyen ve bağımsız haberciliği neredeyse tamamen yok eden bu yapıların dağılması, ana akım medyanın yeniden çoğulcu bir kimliğe kavuşması için eşi benzeri görülmemiş bir zemin hazırlıyor. Reklam gelirlerinin kesilmesi ve siyasi korumanın kalkmasıyla birlikte, Orban döneminin yapay olarak ayakta tutulan birçok medya organının tamamen kapanması bekleniyor.

Orban’ın Havuz Medyası Sistemi Nasıl Kurulmuştu?

Viktor Orban’ın 2010 yılında başlattığı ve yıllar içinde kusursuzlaştırdığı “havuz medyası” sistemi, modern demokrasilerde eşine az rastlanır bir medya tekelleşmesi örneğiydi. Bu yapının merkezinde, 2018 yılında kurulan KESMA (Orta Avrupa Basın ve Medya Vakfı) yer alıyordu. Orban’a sadık oligarklar, sahip oldukları yüzlerce gazete, televizyon kanalı, radyo ve internet sitesini “gönüllü” olarak bu vakfa devretti. Böylece tek bir merkezden yönetilen, yaklaşık 500 medya organını kapsayan devasa bir holding doğdu.

Sistem şu sacayakları üzerine kurulmuştu:

Kamu İlanları ile Fonlama: Devlet bütçesi ve kamu şirketlerinin reklam harcamaları, yalnızca hükümet yanlısı bu havuz medyasına aktarıldı. Bağımsız yayınlar ise ekonomik olarak boğulmaya çalışıldı.

Kamu Yayıncılığının Ele Geçirilmesi: Devlet televizyonu ve radyosu (MTVA), doğrudan bir parti bültenine dönüştürüldü; muhalif siyasetçilere ekranlar tamamen kapatıldı.

Yabancı ve Bağımsız Sermayenin Tasfiyesi: Bağımsız kalmakta direnen köklü medya kuruluşları (Népszabadság gazetesi veya Index.hu portali gibi) ya ekonomik baskılarla kapatıldı ya da Orban’a yakın iş insanları tarafından satın alınarak içeriden çökertildi.

Bu havuz sistemi, Orban’ın milliyetçi ve Avrupa Birliği karşıtı söylemlerini toplumun en ücra köşelerine kadar ulaştıran en güçlü siyasi silahı haline gelmişti.

Yeni Başbakan Magyar’ın Bağımsız ve Tarafsız Medya Vaatleri

Nisan 2026 seçimlerinde tarihi bir zafer elde ederek mayıs ayında başbakanlık koltuğuna oturan Péter Magyar, ülkedeki bu dejenere olmuş medya düzenini tamamen değiştireceğinin sözünü verdi. Kendisi de eski bir Fidesz dönemi bürokratı olan ve sistemin şifrelerini yakından bilen Magyar, medyanın özgürleşmesi adına şu somut vaatleri öne çıkardı:

Kamu Yayıncılığının Restorasyonu: MTVA ve devlet ajansının yönetim kadroları tamamen değiştirilecek, kurumlar siyasi partilerin değil, halkın hizmetinde tarafsız yayın yapacak.

Finansal Şeffaflık ve Adil Reklam Dağıtımı: Kamu kaynaklarının ve devlet ilanlarının sadece yandaş medyayı beslemek için kullanılmasına son verilecek. Reklam bütçeleri, tiraj ve izlenme oranları gibi objektif kriterlere göre şeffaf bir şekilde dağıtılacak.

Hukukun Üstünlüğü ve Gazeteci Güvencesi: Gazetecilere yönelik baskılar son bulacak; bağımsız araştırmacı gazeteciliğin önü açılacak ve geçmiş dönemdeki usulsüzlükleri, yolsuzlukları araştıran medya organları desteklenecek.

Magyar, ilk başbakanlık konuşmasında Macar halkına seslenerek, “Artık yalanların ve propagandanın yönettiği bir Macaristan yok; gerçeklerin, şeffaflığın ve özgür basının olduğu yeni bir sayfa açıyoruz” diyerek medyadaki temizliğin kararlılıkla süreceğini vurguladı.

Uluslar Ligi Grup 3’ten gelen Macaristan sadece Bosna Hersek’i deplasmanda yenebilmişti.

İlk maç: 20 Mart 2025 (İç saha)
Rövanş: 23 Mart 2025 (Deplasman)

Beşiktaş-Maccabi Tel Aviv maçı Macaristan’ın Debrecen şehrinde seyircisiz oynanacak.

Kulübün açıklaması şöyle:

“Beşiktaş – Maccabi Tel Aviv UEFA Avrupa Ligi müsabakasının kulübümüzün UEFA ve UEFA’ya bağlı ülke federasyonları ve yerel makamlar ile yaptığı görüşmeler neticesinde ev sahipliği yapmayı kabul eden tek ülke olan Macaristan’ın Debrecen kentinde oynanmasına karar verilmiştir. Beşiktaş – Maccabi Tel Aviv maçının seyircili olarak oynanması hususunda Macaristan yerel makamları ile anlaşmaya varılmış olsa da Macaristan yerel yetkilileri, Ajax-Maccabi Tel Aviv maçında yaşanan olayları gerekçe göstererek bugün müsabakanın seyircisiz olarak oynanmasına karar vermiştir. Beşiktaş – Maccabi Tel Aviv UEFA Avrupa Ligi müsabakası, 28 Kasım 2024 tarihinde Macaristan Debrecen Nagyerdei Stadyumu’nda taraftarlara kapalı olarak oynanacaktır. Herhangi bir mağduriyet yaşanmaması adına taraftarlarımızdan söz konusu müsabaka ile ilgili olarak seyahat programı yapmamalarını önemle rica ederiz. Saygılarımızla, Beşiktaş JK”

Osmanlı’nın II. Belgrad Kuşatması’nı konu alan yeni bir dizi geliyor: Rise of the Raven

Macaristan Ulusal Film Enstitüsü ve Beta Film tarafından finanse edilen dizinin yapımcılığını Serendipity Point Films, Twin Media, HG Media, MR Film ve Beta Film üstlendi.

Kuşatmayı Macarların açısından anlatan “Rise of the Raven” adlı dizi, Avrupa’nın en büyük dizi prodüksiyonlarından birisi olarak tanıtılıyor.

Macarlar adına kuşatmayı yöneten ve Osmanlı’nın başarısız olmasında büyük rolü olan Komutan Janos Hunyadi’yi (Gellért L. Kádár) merkezine koyan dizinin sezonu 10 bölümden oluşuyor.

Murathan Muslu (Sultan II. Murad) ve Ulaşcan Kutlu (Sultan II. Mehmed) dizide padişahları canlandırıyor. Ayrıca Serkan Çolak (Halil Paşa), Gábor Nagypál (Vlad), Kaan Abdullah (Sultan Murad’ın tercümanı), Vivien Rujder, László Mátray, Franciska Töröcsik, Balázs Csémy, Ernõ Fekete ve Balázs Medveczky gibi isimler de kadroda yer alıyor.

Balázs Lengyel’in showrunner olarak görev aldığı ve bir bölümünü yönettiği Rise of the Raven’ın  yönetmenleri arasında Avusturya’nın önde gelen yönetmenlerinden Oscar adayı ve Emmy ödüllü Robert Dornhelm’in yanı sıra Macar yönetmenler Orsi Nagypal ve Attila Szasz da yer alıyor. Dizinin senaryosunu ise Lengyel, George Mihalka, Balazs Lovas, Zsófia Ruttkay, Attila Veres ve dizinin dayandığı Rise of the Raven roman serisini yazan Ban Mor kaleme aldı.

Macaristan Ulusal Film Enstitüsü ve Beta Film tarafından finanse edilen dizinin yapımcılığını Serendipity Point Films, Twin Media, HG Media, MR Film ve Beta Film üstlendi. Diziyi, yapımcıların arasında yer alan Macaristan’ın TV2 Network kanalı ile Avusturya’nın kamu yayıncısı ORF yayınlayacak.

Avrupa Parlamentosu (AP) Macaristan’ın yönetim şeklini “seçimli otokrasi” olarak tanımlayarak, ülkenin, AB’nin değerlerini sistemik olarak tehdit ettiğine ve “artık demokratik olarak yönetilmediğine” karar verdi.

Söz konusu karar tasarısı bugün AP Genel Kurulunda 433 lehte, 123 aleyhte ve 28 çekimser oyla kabul edildi.

Ülkedeki seçim sisteminin işleyişinden yargı bağımsızlığına kadar birçok konuda endişenin aktarıldığı kararda, “Macaristan’da durum, birkaç yıldır yeterince ele alınmıyor. Birçok endişe devam ediyor. Bu esnada AB’nin imajı, etkinliği ve güvenilirliğini olumsuz etkileyen birçok yeni konu da ortaya çıktı.” denildi.

Kararda ayrıca, “Konseyde Rusya’ya karşı kısıtlayıcı tedbirlerin engellenmesinin AB için bir güvenlik sorunu oluşturduğu” da belirtildi.

AP’den karara ilişkin yapılan yazılı açıklamada, “akademik özgürlük, din özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü, LGBTIQ hakları da dahil olmak üzere eşit muamele hakkı, azınlıkların yanı sıra göçmenlerin, sığınmacıların ve mültecilerin haklarının da” sorunlu olduğu ifade edildi.

Açıklamada, milletvekili Gwendoline Delbos-Corfield’ın “Bu raporun sonuçları açık ve geri alınamaz. Macaristan artık demokratik değil. Macaristan’da hukukun üstünlüğünün gerilediği endişe verici oran göz önüne alındığında, Parlamentonun bu tutumu benimsemesi her zamankinden daha acildi.” değerlendirmesine yer verildi.

AP’nin kararı bağlayıcılık taşımıyor. AP bu yolla, AB Konseyine “Macaristan’ın, Birliğin üzerine kurulduğu değerleri ciddi şekilde ihlal etme riskinin açık olduğunu kabul etmesi” çağrısında bulunuyor.

Macaristan, anayasal ve seçim sisteminin işleyişi, hukukun üstünlüğü, yargının bağımsızlığı, yolsuzluk ve medyanın kısıtlanması konularında bir süredir AB tarafından eleştiriliyor.

AB Komisyonu da 15 Temmuz’da Macaristan’a basın özgürlüğü ihlali ve cinsel ayrımcılık gerekçesiyle AB Adalet Divanında dava açmıştı.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, yeni hükümetin kurulmasının hemen ardından Ukrayna-Rusya Savaşı nedeniyle gece yarısından itibaren Macaristan’da OHAL ilan etti.

Macaristan’da 3 Nisan’da yapılan genel seçimi üst üste dördüncü kez kazanan Başbakan Viktor Orban, yeni hükümetin kurulmasının hemen ardından Ukrayna-Rusya Savaşı nedeniyle gece yarısından itibaren Macaristan’da OHAL ilan etti.
Orban sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Macaristan hükümetinin komşu ülke Ukrayna’daki savaşın meydana getirdiği zorluklara daha hızlı yanıt verebilmek için acil durum yetkilerini üstleneceğini ifade etti.

“Dünya bir ekonomik krizin eşiğinde” ifadelerini kullanan Orban, Macaristan’ın Ukrayna’daki savaşın dışında kalması ve “ailelerin mali güvenliğini koruması” gerektiğini aktardı. Orban, hükümetin acil durum kapsamındaki ilk önlemlerini yarın açıklayacağını belirtti.

Genç Demokratlar Birliği (Fidesz) Partisi’nin lideri Orban, 3 Nisan’daki genel seçimlerde parlamentoda 3’te 2 çoğunluğu kazanmıştı. Orban, 12 yıllık görev süresi boyunca yetkilerini kademeli olarak artırırken, Avrupa Birliği (AB) ve insan hakları grupları tarafından sık sık eleştiriliyor.

Avrupa Güreş Şampiyonası’nda kadınlarda 50 kiloda Evi Demirhan Yavuz ve 76 kiloda Yasemin Adar Yiğit adını finale yazdırdı.

55 kiloda güreşen Bediha Gün ise yarı finalde kaybetti. Gün böylece yarın bronz madalya mücadelesine çıkacak.

Macaristan’ın Budapeşte şehrinde gerçekleştirilen 2022 Avrupa Güreş Şampiyonası’nın üçüncü günü akşam seansı kadınların mücadelesiyle devam etti.
50 kiloda Evin Demirhan Yavuz, yarı finalde karşılaştığı Rumen Emilia Alina’yı 8-5 mağlup ederek finale yükseldi.

Evin, yarın finalde Bulgar Miglena Georgieva Selishka ile karşılaşacak.

55 kiloda Bediha Gün ise yarı final mücadelesinde Ukraynalı Oleksandra Khomenets’e tuşla yenildi.

Gün, yarın bronz madalya mücadelesinde Moldovalı Mariana Dragutan ile karşı karşıya gelecek.

76 kiloda yarı final mücadelesinde Yasemin Adar Yiğit de Macar rakibi Barnadett Nagy’i henüz 2 dakika dolmadan tuşla mağlup ederek adını finale yazdırdı. Yasemin, yarın finalde Estonyalı Epp Maee ile karşılaşacak.

Macaristan Ulusal Meclisi’nde yapılan oylamada 137 oy alan Katalin Novak, 5 yıllığına cumhurbaşkanı seçildi.

Macaristan’da 199 sandalyeli Meclis’te 195 milletvekilinin katıldığı ve 188 geçerli oy kullanılan oylamada, hükümetteki Fidesz-KDNP’nin adayı, eski Aile Bakanı Katalin Novak, oyların 137’sini alarak cumhurbaşkanı seçildi.

Muhalefet partilerinin ortak adayı Peter Rona ise 51 oy aldı.

Ülkede seçilen ilk kadın cumhurbaşkanı olan Novak, iki dönem cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Janos Ader’den koltuğu 10 Mayıs’ta devralacak.

Macaristan’da 3 Nisan’da gerçekleştirilecek olan parlamento seçimlerinde, şaka amaçlı kurulan ve Facebook’ta oldukça popüler olan İki Kuyruklu Köpek Partisi, mevcut Başbakan Orban’a rakip olarak iki köpeği çıkardı.

Facebook’ta geniş bir kitle kazanan İki Kuyruklu Köpek Partisi (MKKP), bulldog cinsi Huba ve labrador cinsi Rado’yu aday gösterdi.

Partinin seçim sloganı ‘Ayağa kalk ve bana oy ver’. adaylarının vaadi ise ‘daha adil bir dünya.’ Anketlere göre parti, yüzde 4’lük bir oy oranına erişebilir. 2006 yılında bedava bira, ölümsüzlük ve Mars’ta Macar restoranı gibi uçuk hedeflerle kurulan partinin kuruluş gayesi, ‘şaka.’

2019 yerel seçimlerinde parti, başkent Budapeşte’nin dört ilçesinde meclis üyeliği için yarışmıştı. Ayrıca parti, yerel seçimlerde Ferencváros ve Szombathely’de bir dizi belediye başkanı adayını desteklemişti. Seçimden sonra, yeni seçilen Ferencváros Belediye Başkanı Krisztina Baranyi, MKKP üyesi Zsuzsanna Döme’yi belediye başkan yardımcısı olarak atamıştı.

Partinin ana faaliyeti ‘sokak sanatı’ olarak öne çıkıyor. Ülkedeki kentlerin çeşitli sokaklarında, MKKP üyeleri tarafından yapılmış graffitilere rastlamak mümkün.

Kaynak : hanlire.com