İsrail, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan ekseninde oluşan bu blok, açıkça Türkiye’yi güneyden ve batıdan çevrelemeyi amaçlayan bir stratejinin ürünüdür. Bu tabloyu görmemek için ya saf olmak ya da görmek istememektir.

Tam da Yunanistan’ın 12 mil iddialarını yüksek sesle dillendirdiği bir dönemde, Dışişleri yerine Milli Savunma Bakanlığı’ndan gelen açıklama dikkat çekici ve mesaj netti:

“TBMM’nin 1995 kararı geçerlidir. Karasularının 12 mile çıkarılması savaş sebebidir.”

Diplomasi dili yumuşak olabilir. Ama devlet hafızası yumuşamaz.

Böylesi bir atmosferde Türk-Yunan 6. Yüksek Düzeyli İş birliği Konseyi toplandı ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis Ankara’ya geldi.

Peki ne oldu?

Geçmişin yüklerini bırakıp yeni bir sayfa mı açıyoruz? Yoksa sorunları halının altına süpürüp zamana mı oynuyoruz?

Toplantı sonrası soru alınmaması, liderlerin kontrollü basın açıklamalarıyla yetinilmesi ve detaydan kaçınılması elbette tesadüf değildi. Diplomasi bazen söylenmeyen üzerinden okunur.

Türk tarafı daha çok “bölgesel iş birliği” ve “pozitif gündem” vurgusu yaparken, Miçotakis daha stratejik başlıklara temas etti:

Lozan’a açık gönderme

Deniz yetki alanlarının uluslararası platformlara taşınması

İttifak ve sağduyu çağrısı

Güven artırıcı önlemler söylemi

Özellikle deniz yetki alanlarının uluslararası kuruluşlara götürülmesi vurgusu, Atina’nın asıl ajandasını ele veriyor. Yunanistan’ın hedefi ikili müzakere değil; konuyu uluslararasına taşıyarak Türkiye’yi baskı altına almak.

Bu yeni bir strateji değil. Yıllardır adım adım uygulanan bir politika.

Miçotakis’in Atatürk ve Venizelos’a atıfta bulunması da dikkat çekici. Peki bu tarihsel referanslar gerçek bir yüzleşme mi, yoksa diplomatik bir vitrin süsü mü?

Gerçeklerle yüzleşmek kolay değildir. Hele ki:

19. yüzyıldan Kurtuluş Savaşı’na,

1974 Kıbrıs Barış Harekatı’ndan Kardak’a,

Ege’de silahlandırılan adalardan Doğu Akdeniz’de kurulan Türkiye karşıtı enerji bloklarına kadar uzanan bir tarih varken.

Aidiyeti tartışmalı ada ve kayalıklara bayrak dikme girişimleri kim tarafından başlatıldı?

Türkiye’yi Doğu Akdeniz denkleminin dışına itme çabaları kimin eseriydi?

ABD Kongresi’nde ve BM kürsüsünde Türkiye’yi hedef alan söylemler kimden geldi?

Türkiye’nin savunma projelerine karşı yürütülen lobi faaliyetlerinin arkasında kim vardı?

Bugün “diyalog” diyenler, dün hangi hamlelerin altına imza attı?

Sorulması gereken soru bu.

Bir başka dikkat çekici başlık ise Fener Rum Patriği’nin kabulü. 

Bu zat, uluslararası literatürde “Bartholomev I of Constantinople” ifadesi kullanırken, Türkiye’nin resmi yaklaşımı bellidir. 

Bu temas, Ruhban Okulu’nun açılmasına yönelik yeni bir zemin hazırlığı mı yoksa nezaket sınırlarında bir görüşme mi? Öyleyse Fatih Kaymakamı nerede?

Bunun cevabını zaman gösterecek.

Ancak şurası net:

İttifaklar değişir.
Konjonktür değişir.
Liderler değişir.

Ama Lozan değişmez.

Lozan, Türkiye Cumhuriyeti’nin tapu senedidir. Tartışmaya açılması bir diplomatik manevra değil, stratejik bir sınamadır.

Diyalog elbette önemlidir. Sağduyu kıymetlidir.

Fakat devletler arası ilişkiler iyi niyet temennileriyle değil, güç dengeleri ve hukuki zeminle yürür.

Bugün mesele “pozitif gündem” değil; egemenliktir. Mesele “yeni başlangıç” değil; mevcut hakların korunmasıdır.

Son sözse; Türkiye, süreci yönetiyor mu? Yoksa sürece mi yönetiliyor?

İsmet HERGÜNŞEN

Lozan Antlaşması’nın 100. yıl dönümü.  Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin uluslararası hukuki temelini oluşturan antlaşmanın müzakerelerine 20 Kasım 1922’de İsviçre’nin Lozan şehrinde başlandı. 24 Temmuz 1923’e kadar geçen 8 aylık süre içerisinde çetin müzakereler sonucunda imzalandı ve Sevr Antlaşması’nın yerini aldı.

Modern tarihin en önemli hukuki metinleri arasında yer alan bu antlaşma, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu anlaşması olarak kabul ediliyor.

Lozan Heyeti Başkanı ve yeni Türk Devleti’nin Dışişleri Bakanı İsmet Paşa, Gazi Mustafa Kemal’in kendisine gönderdiği altın dolmakalemle, ayakta, biraz eğilerek, önündeki antlaşmaya imza attı.

Her Türk evladı dönüp 100 yıl öncesine baktığında, atalarının sadece cephede değil masa başında verdiği mücadeleyle de büyük gurur duyacaktır.

24 Temmuz 1923 Lozan Barış Antlaşması…

Mustafa Kemal’in Anadolu’da başlattığı İstiklal Harbi neticesinde, İtilaf Devletleri temsilcilerinin emrivakilerine boyun eğmeyen Türk Heyeti’nin, askeri zaferi diplomatik başarıya dönüştürmesidir.

Bu antlaşma sayesindedir ki; bağımsızlığımızı kazandık.

Bu antlaşma sayesindedir ki; adli, iktisadi, mali kapitülasyonlara son verdik.

Bu antlaşma sayesindedir ki; egemenlik tek kişiden alındı ve halka mal edildi.

Bu antlaşmayı politik nedenlerle değersizleştirmek ve İstiklal Harbi’nin muzaffer komutanlarından İsmet İnönü’nün mücadelesine gölge düşürmek büyük bir yanılgıdır.

Bu antlaşma ulusumuza sadece güven aşılamamış, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin bağımsız bir devlet olarak hak ve hukukunun teslim edildiği ve medeni dünya içinde yer almasını kesinleştiren bir belgedir.

Her daim hatırlanmalıdır ki, Lozan Barış Antlaşması kuvvetli bir muhalefetin olduğu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde oy birliği ile kabul edilmiştir.

Ya Lozan Barış Antlaşması olmasaydı…

Türk topraklarında işgalci devletlerin bayrakları dalgalanıyor, askerleri dolaşıyor, camilerin mahyalarında ilgili devletlerin kral, kraliçe ve imparatorlarına methiye düzüyor olacaktık.

Sadece Karadeniz’e çıkışı olan, Ankara ve çevresine mahkum edilen Türkün belki soyu sopu kurutulamayacaktı ama sahibi olduğumuz bu topraklarda ancak ve ancak köle olarak yaşayabilecektik.

Yüz karası olan Mondros Mütarekesi ve Sevr antlaşmasına imza atanları anımsayacaktık.

  Mondros Mütarekesi                                         Sevr antlaşması 

Keşke Yunan galip gelseydi. Ne hilafet yıkılırdı. Ne şeriat yıkılırdı. Ne medreseler lağvedilirdi. Hiçbiri olmazdı diyenlerin hezeyanlarını dinleyecektik.

Ve ayrılmaz parçası 20 Temmuz 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi…

  Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Fi tarihinden beri Rusya’nın, günümüzde ise ABD/NATO’nun meylettiği Türk Boğazları.

Komşu bölgelerdeki çetrefilli sorunlara rağmen görece olarak istikrarını koruyorsa, Türkiye’nin sözleşmenin lafzına ve ruhuna hareket etmesidir.

Ya Montrö Boğazlar Sözleşmesi olmasaydı…

İnsanlık tarihinde askerden çok sivil kayıpların olduğu en ölümcül küresel savaş olan İkinci Dünya Savaşı’na girebilecektik.

Uluslararası Boğazlar Komisyonunun bir tasarımı olan bayrak Türk Boğazlarında dalgalanacaktı.

Askeri gemilerin geçişine kendi menfaatleri doğrultusunda karar verileceğinden, Karadeniz ve kıyıdaş ülkelerin güvenliğinden söz etmek mümkün olmayacaktı.

Olanca şiddetiyle devam eden Ukrayna Savaşı’na NATO/ABD’nin müdahalesi söz konusu olacağından ülkemizin savaşın merkezinde olması kaçınılmaz olacaktı.

Tarihi gerçeklerin saptırılmasından yardım uman bazı kesimler, her iki antlaşmaya gölge düşürmeye çalışmaktadırlar.

Bilimsellikten uzak, hamaset içeren ve ulusal çıkarlarımıza aykırı yapılan tartışmalar, anlamsız olduğu kadar ülkemiz üzerinde yeni oyunlar kurgulanmasına çanak tutmaktadır.

Kerameti menkul çevrelerin son hamlesi de hiçbir bilgi, belge ve kaynağı olmadan Lozan Barış Antlaşması’nı yargıya taşımalarıdır.

Öte yandan Trablusgarp Savaşı ardından, Osmanlı Devleti ile İtalyan Krallığı arasında Lozan şehrinin Uşi (Ouchy) semtinde 1912 yılında imzalanan Uşi Antlaşmasıyla Lozan Barış Antlaşması’nın karıştırılması da yadırganacak bir durumdur.

Pervasızlığın son kertesi de…

Türk Boğazları yerine Bosphorus ve Dardanelles adlarının NATO planlarına sokulma gayretleri.

Sözüm ona bölgesel planlarındaki karışıklığı gidermek içinmiş!..

Güler misin ağlar mısın?

100. yılımızın son günlerine birkaç ay kala din, kimlik ve cinsiyet üzerinden politika yapıcılara da en güzel cevap, emperyalizmin kalesi ABD’den…

Her şeyin tepe taklak gittiği bu günlerde dünya voleybolunda zirve keyfi yaşattıkları için şampiyon Türk Kadın Milli Voleybol Takımına yürekten alkışlar ve kocaman teşekkürler…

Son sözse; “Yazdığı tarih ile ezilen dünyanın her daim aradığı umut ışığı Mustafa Kemal Atatürk’ün gölgesi bile bu topraklara yeter.”

İsmet HERGÜNŞEN

İsmetHERGÜNŞEN/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 24 Temmuz 2023

Yazarın Tüm Yazıları