Uluslararası Kızılhaç Federasyonu, Moğolistan’ın son yarım yüzyılın en sert kışını geçirmekte olduğunu açıkladı. Federasyonun açıklamasına göre Moğolistan’da aşırı koşullar nedeniyle 4,7 milyondan fazla hayvan öldü. Soğuk hava binlerce insanın geçimini ve gıda tedarikini tehdit ediyor.

Uluslararası Kızılhaç Federasyonu, Moğolistan’ın son 50 yılın en sert kışını geçirdiğini açıkladı.

Açıklamaya göre Moğolistan’da bu kış soğuk hava nedeniyle 4,7 milyondan fazla hayvan öldü.

Soğuk havanın binlerce insanın geçimini ve gıda tedarikini etkileyebileceği konusunda uyarıda bulundu.

BESİ HAYVANLARI GIDAYA ERİŞEMİYOR

“Dzud” olarak bilinen şiddetli hava koşulları, düşen sıcaklıklar, otlatma alanlarını kaplayan ve besi hayvanlarının gıdaya erişimini engelleyen derin kar ve buzla karakterize ediliyor.

KIŞ MOĞOLLARI YOKSULLAŞTIRDI

Moğolistan nüfusunun yaklaşık 300 bini göçebe çobanlardan oluşuyor. Bu insanlar yiyecek ve pazarda satış yapabilmek için sığır, keçi ve atlarına bağımlı.

Bölgede yaşayan ve hayatta kalmak için tamamıyla hayvanlarına bağımlı olan insanlar, sadece birkaç ay içinde yoksul hale geldiler.

7 BİNDEN FAZLA AİLE YETERSİZ BESLENİYOR

Verilere göre kasım ayından bu yana en az 2 bin 250 çoban aile, hayvanlarının yüzde 70’inden fazlasını kaybetti.

Raporda, şu anda 7 binden fazla ailenin yeterli gıdaya erişemediği belirtildi.

YÜKSEK HAZIRLIK DURUMU İLAN EDİLDİ

“Dzud” ülkenin dörtte üçünü etkiledi ancak kış devam ettikçe koşulların kötüleşmesi bekleniyor.

Bahar gelmiş olsa bile Moğolistan’da hala yerler kar ve buzla kaplı ve bu da hayvanları öldürmeye devam ediyor.

Moğol hükümeti geçen ay 15 Mayıs’a kadar sürecek bir yüksek hazırlık durumu ilan etti ve geçim kaynaklarını kaybeden insanların acılarını hafifletmek için fon çağrısında bulundu.

Moğolistan’da bu yıl ve önceki yıllarda görülen yüksek düzeyde hazırlık, koşulların aşırılığıyla başa çıkmak yeterli değil.

SAĞLIK VE EĞİTİM HİZMETLERİ AKSIYOR

Kış koşulları, çobanlar için yıkıcı bir ekonomik bedele yol açtı ve yoğun kar yağışının yol erişimini kesmesi nedeniyle başta kırsal bölgelerde yaşayanlar olmak üzere birçok Moğol’un seyahat, ticaret ve sağlık ve eğitim hizmetlerine erişiminde aksamalara neden oldu.

BU SENEKİ KIŞ NEDEN BU KADAR KÖTÜ?

Çoban aileleri genellikle mevsimlere göre hareket eder ve hayvanlarını otlatmak için yeni meralar bulmak amacıyla ülkenin geniş otlaklarını dolaşır.

Hayvanlarının kışı atlatabilmesi için yaz aylarını yem, ot ve mahsul yetiştirmek için kullanıyorlar.

Aileler Moğolistan’ın sert kışlarına alışkın olsalar da, yaz kuraklıklarını yoğun kar yağışı ve aşırı soğuk takip ettiğinde “felaket” koşulları meydana geliyor.

Sıcaklıklar -30 santigrat dereceye veya daha düşük bir seviyeye düşebilir.

49 YILIN EN SOĞUK KIŞI

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, bu yılki kar yağışı son 49 yılın en yüksek seviyesiydi ve ocak ayında zirveye ulaşarak ülkenin yüzde 90’ını kapsadı.

Moğolistan’da “Dzud” denilen bu felaket düzeyindeki hava koşulları daha sık hale geliyor.

Bu nedenle otlakların ve çobanların sürekli değişen aşırı hava koşulları arasında toparlanmaya zamanları yok.

BM Kalkınma Programı’na (UNDP) göre Moğolistan, iklim krizinden en çok etkilenen ülkelerden biri ve ortalama hava sıcaklıkları son 70 yılda 2,1 santigrat derece arttı.

BM kuruluşlarına göre insan kaynaklı iklim değişikliği, ülkenin dört farklı mevsimini bozarak tekrarlayan yaz kuraklıklarının ve ardından gelen sert kışların artmasına yol açtı.

Bomba siklonları” olarak adlandırılan, kasırga gücüne erişerek bomba etkisi yaratan ani kar fırtınaları Kuzey Amerika’yı vurdu.

ABD ve Kanada’nın neredeyse tamamında etkili olan dondurucu soğuklar en az 15 kişinin ölümüne yol açarken ABD’de birçok kıyı bölgesinde yerleşimler sular altında kaldı.

Şiddetli rüzgarın yol açtığı dev dalgalar kıyı şeridindeki yaşam alanlarını kullanılamaz hale getirdi.

Ulusal Hava Durumu İdaresi’nden yapılan açıklamada, Kuzey Kutbu’ndan gelerek ABD ve Kanada’nın neredeyse tamamında etkisini gösteren dondurucu rüzgarların hafta sonu boyunca devam edeceği kaydedildi.

Hava durumu uzmanları, bölgenin on yıllar sonra en soğuk Noel’in yaşanacağına dikkat çekiyor.

Birçok yerde karla kaplanan yollarda büyük kaos yaşandı, araçlar birbirine girdi. Kurtarma ekipleri yolları açmak ve kara saplanan araçları çıkarmak için büyük mücadele verdi.

Yetkililer, bazı bölgelerde bu hafta sonuna kadar sıcaklığın -40 ila -56 dereceye kadar düşmesinin mümkün olduğunu ve bu şiddetteki fırtınanın 5 dakikada donmaya neden olabileceği uyarıda bulundu.

Çok sayıda evde elektrikler kesilirken, yılın en yoğun seyahat dönemlerinden biri olan Noel öncesinde binlerce uçuş iptal edildi.

Özellikle Kuzey Kutbu’na yakın kuzey bölgelerde hafta sonu sıcaklıkların daha da düşeceğine dikkat çekiliyor. Birçok bölgede de olağanüstü hal ilan edildi.

Noel arifesinde 8 binden fazla uçuş iptal olurken, ülke çapında en az 1.5 milyon ABD’li elektriksiz kaldı. 12 eyalette acil durum ilan edilirken çarşambadan beri en az 15 kişi kış koşulları yüzünden yaşamını yitirdi. Bazı bölgelerde sıcaklıklar eksi 48 santigrat dereceye kadar düştü

İstanbul’da dün başlayan kar yağışının etkisi artmaya başladı.

Beşiktaş’ta kar yağışı hızlandı, Barbaros Bulvarı’nı bir anda kar kapladı.

Sürücüler hızlarını düşürüp, yavaş ilerledi. Sürücüler zaman zaman kayma tehlikesi ile karşı karşıya kalsa da kar küreme araçları bulvarda çalışma yaptı, trafik tekrar normale döndü.

Beykoz’da da kar yağışı nedeniyle araçlar ilerlemekte zorluk çekti, kazalar meydana geldi.

Kentte yer yer kar yağışına yer yer yoğun gök gürültüsü eşlik ediyor.

Kar yüzünden okullar tatil edildi.

Motokurye, motosiklet, elektrikli scooter yasaklandı.

Aynı İstanbul’da kar-güneş-kar döngüsü.
Aynı İstanbul’da aniden masmavi gökyüzü.
Aynı Kentte o meşhur ve geleneksel söylem: “Güneş, Kar Topluyor Kar”

Peki, Güneşin açmasıyla kar toplaması arasında bir ilişki var mı?

Değişik açıklamalar var.
Belki de akla en yatkın olanı şu:

“Yağışının olduğu zamanlarda güneşin açmasıyla genellikle erime gerçekleşir. Erimeyle birlikte kar suları buharlaşmaya başlar. Buharlaşan su yükselir, yükseldikçe yoğunlaşarak soğur ve meteorolojik şartların elverişli olması halinde tekrar yağış şeklinde yeryüzüne düşer. Halk arasında bu tür yağışlı sistemlerde genellikle güneş de gözüktüğü için güneş kar topluyor ifadesi kullanılır.”