Ne deprem ne seçim atmosferi… Onların soluduğu hava sanki bambaşka.

Anadolu’nun oksijen deposunda maden arama faaliyetleri hız kesmeden devam ediyor.

Kazdağlarında Kanadalı şirketin altın aramalarında kesilen ağaçlar için akıtılan gözyaşı döküldüğüyle kaldı.

Şimdi tamamen yerli ve milli bir şirketimiz bu bölgede üçüncü altın madeni için 158 bin ağaç kesmeye hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, “Madenlerimizi yeraltında bırakamayız. Kanada ve ABD nasıl çıkarılıyorsa öyle çıkaracağız” demiş.

Dünya madenlerini yağmalamaya devam eden dev şirketlere sahip bu ülkeler, kendi topraklarında istedikleri gibi davul çalıyor mu?

Kanada’da maden arazileri alınıp satılamıyor, devlet özel kişi veya şirketlere kiraya veriyor. Araziler içim mutlak koruma talep ediyor. “Üç kesiyorsan beş dikeceksin” meselesi… Amerika’da ise projenin her aşaması bittikten sonra son kararı belediye meclislerine benzer bir yapı karar veriyor, o da yetmiyor çoğu zaman referanduma gidiyor.

Biz susalım, işin uzmanı bir sivil toplum örgütü konuşsun.

Maden Jeologları Derneği’nin bir raporundan bu satırlar; “Ülkemizde maalesef çok sayıda atıl kalmış, yanlış maden yatırımları, denetimlerle durdurulmuş işletmeler, etütleri iyi yapılmadığı için verimsiz çalışan madenler ve cevher kayıpları, basit önlemlerle giderilebilecek çevre sorunları yüzünden yaşanan problemler mevcuttur. Madenci için asıl pahalı olan bunlar ve bunlara benzer durumlardır.”

Evet olan kazılan, kazıldığıyla bırakılan, dağlarımıza, ova ve yaylalarımıza oluyor.

Biz deli miyiz madenciliğe karşı çıkalım. Günümüz teknolojisiyle çevreye verilen zararı önleyen madencilik mümkün.

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği’nin Çanakkale’de, Ormanı, Tarımı, Yaşamı Yok Eden Altın Madenlerine Hayır” denilerek imza kampanyası sürüyor.

Çanakkale Lapseki’de açmayı planladığı yeni altın madeni köylerin yaşam alanı Bayramdere Barajı’na topu topu 750 metre mesafede… Madenden yaklaşık 427 bin hektar tarım alanı etkilenecek.

Kuzey Ege artık devasa bir maden sahasıdır diyerek geçelim başka bir yağma olayına…

VE SIĞLA ORMANLARI

Halkın ”Günlük ağacı” dediği sığla, 20 metreye kadar boylanabilir ve çınara benzer. Anadolu Sığlası yaygın olarak Güney Ege’de ve güya koruma altındadır.

Bir zamanlar sığlalar da Ege’nin kartallarıydı, şimdi yolunmuş tavuğa döndüler.. Çoğu kesildi portakal bahçelerine kurban gitti. Yağı da değerli, eczacılıkta kullanılıyor. Sığla orman varlığı sürekli azaldı,2 bin hektar ya var ya yok…

Dünya Mirası listesindeki sığla ormanları adeta yağma edliyor. Bunu CİMER’e gönderilen dilekçeden öğreniyoruz;

“Köyceğiz ilçe merkezi ve köylerinde satılacak alan kalmadığından olsa gerek, son dönemde müteahhitlik firmaları Köyceğiz’in gözbebeği konumundaki ‘Sığla Ormanlarına’ da göz dikmiş bulunmaktadır. Anayasa, Yasalar ve Cumhurbaşkanlığı Kararlarıyla koruma altına alınmış olmasına rağmen, ‘Özel Mülkiyet’ kavramın arkasına sığınan kişi ve/veya firmaların yanı sıra, bilinçsiz yöre halkı tarafından da Sığla Ağaçları kesilmekte/ katledilmektedir.”

Daha çok var, çevre suçları seçim havasında gümbürtüye gidiyor…Ben sadece ikisinin altını çizeyim dedim.

Cengiz ERDİL/Gazeteci

CengizERDİL/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 23 Nisan 2023

Yazarın Tüm Yazıları

Yaygın söylenişi daha çok Orta Anadolu’ya ait, ülkenin hemen her yerinde de söylenir. Geçmiş zamanın bir yerinde; yanan ormanlardan sonra atalarımızdan biri çevresini şöyle tanımlamış olabilir.” Her yer yandı, ovalar, dağlar, tepeler dımdızlak kalıverdi.”

Sözlüğe baktım; çırılçıplak ve yapayalnız anlamları da var. Ancak kel bir adama da “Başın dımdızlak kalmış” diyebilirsiniz; canım Türkçem böyledir.

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakan Yardımcısı Şeref Kalaycı da çok gerçekçi, ayakları yere basan bir “dımdızlak” açıklaması yapmış. Kalaycı, Kanadalı Alamos firmasının Kaz Dağları’nda beş yılda kademe kademe keseceği ağacı bir anda kesip doğayı ‘dımdızlak’ bıraktığını söylemiş.

Ve bir itirafı var Kalaycı’nın… Maden arama ve çıkarma sırasında bozulan doğanın yeniden eski haline döndürülmesini sağlayacak şekilde, yasalarda yeterince zorlayıcı ve bağlayıcı hüküm bulunmadığını açıklamış.

Kalaycı, sadece dünyanın orman zengini Kanada’daki uygulamalara baksaydı; doğanın nasıl korunacağı konusunda bir fikri olabilirdi.

Dımdızlak açıklaması yapan Kalaycı yine de maden şirketlerini fazla kalaylamamış(!) ”Madenler ihtiyacımız var” demiş.

Halbuki; şunu söyleyebilirdi. “Madenlere ihtiyacımız var ama çevreyi aşırı tahrip etmeden maden çıkarmak mümkün. Tahrip olan alanların da günümüzde yeniden doğaya kazandırılması mümkün.”

Ancak son yıllarda maden ve taş ocaklarının görülmemiş yağmasıyla karşı karşıya Anadolu toprakları.

Plansız, vizyonsuz ve aşırı kar hırsıyla dağlar, ovalar yok ediliyor, ‘dımdızlak’ kalıveriyor. Yağma edilen yerler o kadar talihsiz ki; yüzyıllar geçse eski vasfına dönmeleri mümkün değil.

Kazdağları’ndan Munzur’a, Ordu’dan Antalya’ya kadar birçok bölge maden şirketlerinin tehdidi altında. Atık havuzları modern teknolojiye uygun değil, adeta soykırım çukurlarına dönüşmüş durumda. Taş çıkarmak adına dağlar yok ediliyor, siyanür nehirlere sızıyor, bereketli ovalar yok olup gidiyor.

KANADALI ŞİRKETİN ARAMA RUHSATLARI

Bakan Yardımcısı Kalaycı’nın şikayet ettiği Kanadalı Alamos Gold şirketi Kazdağları’nda siyanürle altın arama faaliyeti sırasında binlerce ağacı Orman Müdürlüğü ekiplerine kestirdi.

TEMA Vakfı tarafından yapılan araştırmada, kesilen ağaç sayısının ÇED raporunda belirtilenin yaklaşık dört katıydı. Şirketin Ağı Dağı ve Çamyurt ile birlikte toplam üç bölgede arama ruhsatı bulunuyor. Bu üç alanın toplamı 3 bin 500 hektar… 15 farklı çalışma alanında toplam 10.514 hektar alanda keşif lisansı olan Alamos Altın şirketi, buna ek olarak ihalelerde 5.171 hektar daha imtiyaz hakkı satın aldı. Alamos gitmedi, yerinde duruyor.

VE DİĞER ÖRNEKLER

Kazdağlarında altının yanı sıra şimdi de uranyum arama çalışmaları sürüyor. Şimdi önünüze bir Anadolu haritası serin; Ordu’dan başlayıp Erzincan’a, oradan Munzur Vadisi’ne inin. Alt üst edilen dağları ovaları, dereleri görün. Sonra Batı’da İzmir’den başlayın Antalya’ya kadar kıyı şeridindeki dağlardaki ruhsatlı ruhsatsız taş ocaklarını bir bir sayın… İçeride Akhisar, Kütahya, İznik Gölü’nden başlayın, yukarı Karadeniz’e çıkın Artvin ve Rize’ye uzanın.. Nereler dımdızlak kalmış veya kalacak bir görün…

Cengiz ERDİL/Gazeteci

CengizERDİL/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 12 Ekim 2022

Yazarın Tüm Yazıları

Maden mi? Doğa mı? Toplum sanki bir seçim yapmak zorundaymış gibi şimdi bu soruyu karşımıza dikiyorlar. Paracıların, rantçıların, komisyoncuların, madeni yeraltında bırakmayalımcıların sloganı bu… Onlar zahmet etmesin; biz çeşitlendirelim…Tarım ve hayvancılığı başa koyalım; doğa, ormanlar diyelim, tarih diyelim, mitoloji diyelim, Homeros’un, Herodot’un, Aristo’nun mekanı diyelim.. Sonra da buraya Kazdağları levhası asalım. Burası Anadolu’nun en önemli oksijen deposu sayılır.

Uğraştıkları yer Kuzey Ege işte böyle bir yerdir. Altın madeni için dağları delik deşik ettiler, sonra hiçbir şey olmamış gibi çekip gittiler. Biraz zaman geçti, Çanakkale Boğaz Köprüsü’nün getirisine göz diktiler, belediye meclislerindeki tüm partilerin desteğiyle imar planları üzerinde oynuyorlar.

Şimdi bir de uranyum madeni arama faaliyeti ortaya çıktı. Bölgede zeytincilik yapan çevreci dostumuz Cem Tüzün’den bir mektup var.

Cem Tüzün şöyle yazmış;

Arıklı köyü Kazdağları güney yamacında. Kuzey Ege’de Edremit Körfezi kıyılarından muhteşem bir vadi içinden geçerek köye birkaç dakika içinde ulaşabilirsiniz. Köyden Kazdağları’na doğru çınar ve karaçam ormanı içinden tırmanışı sürdürürseniz, önce Çanakkale İzmir otoyoluna ve ardından Ayvacık barajına varırsınız.

Daha üst kotlarda Tahtacı Türkmenlerinin rengarenk köyleri. Tırmandıkça sizi insan eliyle bozulan coğrafyalardan koruyan masal kahramanları gibi Göknar ağaçları karşılar.

Kış aylarında bu bölgeden toplanan mantarları market raflarında, ya da yeni türeyen alışveriş sitelerinde bulmanız olanaksızdır.

Ceylanlar, tilkiler, yaban hayvanları hiç duymadığınız kuş sesleri sizi kuşatmıştır artık. Ancak, siz onları severseniz görünürler.

Bu yörede MTA’ya nükleer santrallerde yakıt olarak kullanılacak uranyum ve toryum potansiyelini araştırma görevi verildi. Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreçleri bypass edildi.

Cem’in mektubu böyle… Bir grup çevre gönüllüsü ve yöredeki üretici köylülerle sondaja karşı çıkıyor davalar açıyorlar.

Sadece Arıklı köyü değil, söz konusu alanda onlarca köy daha var. Üstelik önemli bir antik kentin kalıntıları da burada…

BU İLK ARAMA DEĞİL

Bölgede bu ilk uranyum araması değil. MTA 40 yıl içinde üç sondaj daha yapmış, uranyum bulamamış.. Bu dördüncü sondaj çalışması. Yeni bulgu varsa her halde devlet sırrına giriyor!

MTA’nın Türkiye’deki uranyum ve toryum madenleriyle ilgili raporunda şunlar yazılı; “ Ülkemizde kurulacak nükleer enerji santrallerinin hammadde ihtiyaçlarının bir kısmının yurtiçinden karşılanabilmesi için, MTA Genel Müdürlüğü tarafından uranyum aramalarına önem verilmiş, yeni uranyum kaynaklarının ortaya konulmasına yönelik olarak arama ve araştırma projeleri uygulamaya konulmuştur. Ülkemizde 12.614 ton uranyum (U₃O₈) ve 380.000 ton toryum (ThO₂) (Eskişehir-Sivrihisar-Kızılcaören) görünür rezervi bulunmaktadır. 2017 yılı içerisinde Nevşehir, Aydın illeri ile Trakya bölgesinde nükleer enerji hammaddelerinin aranmasına yönelik çalışmalar devam etmekte olup, olumlu veriler elde edilen sahalarda radyoaktif hammadde aramalarına yönelik 2017 yılında 10.000 m radyoaktif hammadde arama sondajının yapılması planlanmış ve Nevşehir ilinde 13.368 m sondaj çalışması gerçekleştirilmiştir.”

Görüldüğü gibi Kazdağları’ndaki sondajlarla ilgili bir bilgi yok… Demek ki sonradan karar verdiler. Uzmanlara göre, doğada zaten tek başına bulunması zor olan uranyum tıpkı altın gibi diğer elementlere tutunuyor. “ Buradaki uranyum devede kulak olacak” diyorlar.

Maden her yerde çıkabilir ancak bunun bir maliyet hesabı var, Kuzey Ege’nin tarım potansiyeli üstelik de bu kadar tarihi değeri varken, bu çabaya değer mi?

Artık bir düşün; Kazdağları’nın yakasından..

Cengiz ERDİL/Gazeteci

CengizERDİL/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 31 Temmuz 2022

Yazarın Tüm Yazıları