Ezine Ovasında süt hayvanlarının otladığı meraları yıllarca kirleten bir çimento fabrikası öykümüzün baş kahramanı.

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği’ne göre; Sabancı Holdingin Alman ortağıyla birlikte işlettiği fabrika yıllardır yarattığı tozlarla ve baca gazları ile Ezine ovasını kirletiyor. Fabrikanın etrafındaki zeytinlikler ve diğer ağaçlar kurumuş ya da hastalanmış durumda. Ayrıca üç yeraltı kuyusuyla ovanın suyunu tüketiyor. Üretiminin yarısını yurtdışına satan Fabrikaya neredeyse 20 yıldır hammadde sağlayan Bozalan Ocağı da çevre köylerini çöle çevirdi. Faaliyetine 2006’da aldığı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile devam ediyor. Fabrika şimdi şist(bir tür taş) ocağının kapasitesini 50 kat artırmayı hedefliyor.

Yerleşim yerlerine yakın ocağın yakınında zeytinlikler var. Ayrıca yedi antik yerleşim yeri bulunuyor. Bunlardan biri zaten tahrip edilmiş durumda. Taş ocakları ve fabrikanın yeraltı sularını tüketmesi nedeniyle, Çanakkale yöresinin önemli tarım alanı olan Batak Ovası ciddi anlamda su kıtlığı çekiyor. 

Dünyaca önemli Truva antik kenti ve Milli Parkı da bölgeye yakın olduğunu hatırlatalım.

BU İDDİAYA DİKKAT 

Derneğin basın bülteninde şöyle deniyor; “Köylüler sağlıklarından olsa da fabrikanın sağladığı istihdama mahkum bırakılmış durumda.  Avrupa kendi ülkelerinde kirli bir sektör olan çimento sanayiini istemeyip bizim gibi ülkelere gönderirken, Türkiye kendi tarımını bitirmeyi, doğayı tahrip etmeyi, yeraltı varlıklarını yok etmeyi, suyunu bitirmeyi, halkının sağlığını riske atmayı göze alarak Avrupa’nın ihtiyacını karşılıyor.”

Şimdi çevreciler ve yöre halkının bir bölümü(bazılar fabrikadan çok memnun!) üretim artışı meselesini mahkemeye taşıdılar, bakalım ne olacak? 

Sorun; Ezine gibi bereket diyarının yıllardır çimento tozuyla kaplanması. Bizim kapitalistler kolay yoldan para kazanmayı severler, devlet eliyle büyütüldükleri için zoru hiç sevmezler. Sosyal sorumluluk projeleri mavralarına aldanmayın. Ezine’yi bir Hollanda yapmak zordur ama gelecekteki getirisi çok fazladır; anlayana…

 
Cengiz ERDİL

Cengiz Holding, Halilağa Bakır Madeni Projesiyle ilgili dava süreci devam ederken Kaz Dağları‘nda ağaç katliamına başladı.

Yeşil Gazete’de yer alan habere göre; Kaz Dağları Kardeşliği, dava sürecinde projeye ilişkin herhangi bir faaliyet yapılmaması gerekmesine rağmen Cengiz Holding’in ormanda yol ve şantiye sahası için ağaç kesimine başladığını duyurdu.

Ekoloji aktivistleri sosyal medya platformu Twitter üzerinde yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:

“Akbelen‘de katliam sürerken Cengiz Holding Kazdağları’nı tahrip etmeye başladı. Maden projesine karşı açtığımız ilk davayı kazanmamıza ve 2. dava devam etmesine rağmen şirket ormanda yol ve şantiye sahası için ağaç katlediyor! Kazdağları’ndan Defol Cengiz.”

Halilağa Bakır Ocağı Kapasite Artışı, Cevher Zenginleştirme Tesisi ve Atık Depolama Tesisi Projesi’ne karşı ekoloji savunucuları tarafından açılan ilk dava doğanın lehine sonuçlanırken ikinci dava devam ediyor.

Ne olmuştu?

Cengiz Holding, 21 Şubat’ta Halilağa Bakır Ocağı Kapasite Artışı, Cevher Zenginleştirme Tesisi ve Atık Depolama Tesisi Projesi için ÇED raporuna rağmen aykırı bir şekilde sondaj faaliyetleri gerçekleşmişti.

Alınan bilirkişi raporu, çevre örgütlerinin lehine çıkmıştı. Yöre halkı da proje için üç ayrı su kaynağı öngörülmesi sonrası projeye yoğun bir tepki göstermişti. Ayrıca ÇED’de sondaja da izin verilmemişti. Çan Çevre Derneği’nden Ümran Aydın “Bir bölgenin suyunu komple kesmek çok büyük bir haksızlık ve asla kabul edilemeyecek bir durum” diyerek projenin bölgedeki su kaynaklarına ve vatandaşa maliyetinin boyutuna dikkat çekmişti.

Bölge halkının açtığı dava sonucunda 6 Aralık’ta Çanakkale 1’inci İdare Mahkemesi kararı iptal etmiş, şirket ise proje için yeniden başvurmuştu. Bakanlık iptal edilen proje için 14 Mart tarihinde yeniden ‘ÇED olumlu’ kararı vermişti.

Mayıs 2023’te Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, Cengiz Holding’in Kazdağları’ndaki Halilağa Bakır Madeni Projesi için 2009/7 sayılı genelge doğrultusunda ikinci kez verilen “ÇED Olumlu Raporu”na karşı dava açmıştı.

Dünyamız yani mavi gezegen için amazon ormanları neyse okyanus resifleri yani mercan denizi de odur. Bu iki doğal alan biterse, bilin ki; dünyanın sonu yakındır. O derece önemli. Mercan resifler büyük tehdit altında. Ağarıyor yani beyazlaşıyor… Bu duruma mercan resifleri “ağlıyor” demek lazım.

Dünyanın en büyük resifleri yeni kıta Avustralya’da. Güney Amerika’nın amazon ormanları dünyanın akciğeri diyoruz ya Avustralya resifleri de soluk borusu olur herhalde. Bilen bilir; mercanlar canlıdır… Uzaya çıkan astronotların gördüğü tek canlı türü işte bu Avusturalya mercan resifleridir.

Resiflerin ihtişamını ve sağladığı faydayı şu örnekle açalım;

Avustralya resiflerinde 10 yıl önce büyük bir deniz çayır alanı keşfedildi.

İsviçre büyüklüğündeki deniz çayırı muazzam miktarda karbon çekiyor… 274 milyon ton karbon tuttuğu tahmin ediliyor. Bu miktar trafikteki 200 milyon aracın yıllık emisyon yani kirletici gaz miktarına eşit.

Avustralya kıyılarındaki büyük resif 40 yıldır dünya mirası listesinde…

Ancak mirası falan dinleyen yok…

RESİFLER NEDEN YOK OLUYOR?

Resif hem küresel ısınma hem de endüstriyel balıkçılık nedeniyle bazı bölümleri yok oldu bile.

Resifteki mercanların neredeyse yüzde 90’ı tahrip olmuş durumda… Resifler, birbirinden ayrı 2 bin 900 resif ve 900 adadan oluşuyor. 344 bin 400 kilometre alanı ile dünyanın en büyük resif sistemi iki bin balık türünü barındırıyor.

Bilim insanları, büyük resifin son yedi yılda dördüncü defa ağardığını yani beyazlaştığını belirtiyor.

Ağarma denen doğal olay şöyle gelişiyor; resifte su sıcaklığındaki değişikliğe duyarlı mikroskopik algler var.  Yükselen okyanus suyu sıcaklığı alglerin ürettiği kimyasalları toksine dönüştürüyor. mercanlar, zehirlenmiş algleri tükürdüğü için deniz beyaz renge dönüyor.

Resifteki iklim değişikliğini izleyen bilim insanları resifin hayatta kalmasının on yıl içinde emisyon kesintilerine bağlı olduğunu belirtiyor ve ekliyorlar; “sera etkisi yaratan gazların salınımın azaltmalıyız. Mercan resiflerinin hayatta kalması buna bağlı.2020’li yıllarda gaz salınımı hızlı bir şekilde azaltmamız gerekiyor. Ancak Avustralya hükümeti bu konuda fazla bir çalışma yapmıyor”

SEÇİM KAMPANYASINDA VAADLER ARASINDA

Resiflerdeki bozulma Avustralya siyasetinin de aslında ilk gündem maddelerinden.

Bu ülkede 21 Mayıs’ta seçimler vardı. Seçim kampanyalarında resiflerin korunması için yapacaklarının vaadinde de bulundular.

Başbakan Scott Morrison’ın Liberal Partisi, Avustralya’nın emisyonlarını 2030 yılına kadar yüzde 28 ‘in altına düşürmeyi hedefliyor. Muhalefetteki İşçi Partisi, on yılın sonuna kadar emisyonları %43 oranında azaltma sözü verdi.

Siyasette emisyon azaltmak için açık artırma var yani…

İşçi Partisi’nin seçimleri az bir oy farkıyla kazandığını burada belirtelim.

Mercan resifleri, milyonlarca insanın geçim kaynağı balıklar ve diğer deniz canlıları için yaşam alanı olmasının yanı sıra büyük dalgalara, fırtınalara ve sellere karşı set çekerek kıyıların korunmasına katkıda bulunuyor.

Bize bakalım; bizde de yüzlerce çevre sorunu var… Kazdağları, Karadeniz vadilerinin korunması, tarım alanlarında betonlaşmanın önünü geçilmesi… say sat bitmez.

Satırbaşlarını inkar etmemek lazım ama partilerin projelerinde doğru dürüst çevre korunması programı göremiyoruz.

Darısı bizim başımıza diyelim.

Cengiz ERDİL/Gazeteci

CengizERDİL/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 5 Haziran 2022

Yazarın Tüm Yazıları