Diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması, tarafları askeri çıkmazın daha da derinleştiği bir noktaya sürüklerken; barış arayışları sahadaki gerçeklik karşısında henüz somut bir karşılık bulabilmiş değildir.

“Ukrayna’sız Barış Planı” olarak adlandırılan taslak plan, özellikle Avrupa’da ciddi soru işaretlerine yol açmıştır.

Ukrayna’nın egemenliği konusunda bazı ülkeler net kırmızı çizgiler çizerken, Kiev yönetiminin temkinli açıklamaları tarafların ortak bir uzlaşma zemininden hala uzak olduğunu göstermektedir.

Sızan bilgilere göre söz konusu planda öngörülen belli başlı hususlar şunlardır:

Kırım’ın statüsünün tanınması,

Rus askerlerinin kontrolündeki bölgelerin Rusya’ya bırakılması,

Ukrayna’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesi,

Ukrayna Ordusu’na sınırlamalar getirilmesi,

Seçimlerin yapılması,

Ukrayna’nın yeniden inşası.

Bu başlıklar, barışın bedeline ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da sertleşeceğine işaret etmektedir.

Savaşın; siyaset ve ekonomiyi de içine alan çok boyutlu yapısı, yalnızca bölgesel dengeleri değil, küresel güvenlik mimarisini ve ticareti doğrudan etkilemektedir.

Türkiye’nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni titizlikle uygulaması, hem tarafsızlığın korunmasını sağlamış hem de bölgesel istikrara önemli katkılar sunmuştur. 

Bu dengeli yaklaşım, Ankara’nın diplomatik manevra alanını genişletmiştir.

Karadeniz’in güvenliği, yalnızca kıyıdaş ülkeler için değil; küresel ticaretin ve tedarik zincirlerinin sürekliliği açısından da hayati öneme sahiptir.

Tahıl koridoru ve seyrüsefer güvenliği, kırılgan dengenin temel unsurları haline gelmiştir.

Ancak son dönemde Türk MEB’i ve Türk sahipli ticaret gemilerinin de dahil edildiği saldırılar, Karadeniz’in ne denli hassas bir güvenlik alanına dönüştüğünü bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Denizde seyreden ya da limanlarda bulunan gemilere yönelik bu saldırılar, gemi adamları için ciddi riskler oluşturmakta; bölge ülkelerini olduğu kadar küresel ticareti de doğrudan etkilemektedir.

Her iki taraftan gelen bu tür eylemler, yalnızca askeri bir gerilim değil; aynı zamanda savaş hukuku ve savaş ahlakı açısından da sorgulanması gereken bir tablo ortaya koymaktadır.

Son olarak Türk hava sahasına yaklaşan bir İHA’nın Türk F-16’ları tarafından düşürülmesi de dikkate alındığında, savaşın Karadeniz’e yayılma eğiliminin olasılık dahilinde olduğu görülmektedir.

Türkiye’nin atması gereken adım ise cılız söylem de bulunmak değil, her iki tarafa net bir NOTA vermesidir.

Aksi takdirde, önümüzdeki günlerde çok daha endişe verici olayların yaşanması ihtimali göz ardı edilemez.

Gelinen aşamada her iki tarafın da tükenme noktasına yaklaştığı görülmektedir.

2026 yılında savaşın büyük ölçüde sona ereceği öngörülse de sürecin; sınırlı çatışmaların yanı sıra siyasi ve ekonomik sonuçlar üretmeye devam edeceği açıktır.

ABD’nin 1NSS’yi açıkladığı bir dönemde, AB ülkelerinin Ukrayna’yı ayakta tutacak kaynakları ve gerekli endüstriyel kapasiteyi nasıl ve hangi süreklilikle yaratacağı ciddi bir soru işareti olarak ortadadır.

Bu tablo, Avrupa güvenliğinin geleceğinde Türkiye’nin oynayabileceği rolü daha da görünür kılmaktadır.

Savunma sanayii, askeri kapasite ve coğrafi konumu nedeniyle Türkiye, Avrupa için yalnızca bir müttefik değil; aynı zamanda vazgeçilmez bir denge unsurudur.

Avrupa’nın güvenlik mimarisinde sürdürülebilir bir yapı hedefleniyorsa, Türkiye’nin dışlandığı değil; merkeze alındığı bir strateji kaçınılmazdır. Bunun tek yolu ise AB üyeliğidir.

Son sözse; Sarkaç sallanır, sallanır, mutlaka bir noktada durur.

İsmet HERGÜNŞEN

Ukrayna istihbarat servisi SBU, Kocaeli açıklarında iki Rus tankeri vurduğunu açıkladı.

Reuters’ın haberine göre SBU’dan bir yetkili, ülkesinin Karadeniz’de Rusya’nın Batı yaptırımlarını aşarak petrol taşımada kullandığı iki “gölge filo” tankerini deniz dronlarıyla hedef aldığını duyurdu.

İsmini vermek istemeyen yetkili, operasyonun SBU ile Ukrayna Donanması tarafından ortak yürütüldüğünü belirtti.

Bu savaş, askeri dengelerin ötesinde, yeni bir güvenlik anlayışının da sınandığı bir dönüm noktasına dönüştü.

Türkiye açısından tablo, fırsatlarla risklerin iç içe geçtiği yeni bir güvenlik paradigmasının habercisiydi.

Karadeniz artık sadece bir savaş sahnesi değil; askeri teknolojilerin ilerlediği, geleceğin harp yöntemlerinin şekillendiği, stratejik rekabetin yeni merkezi haline geldi.

Savaş dördüncü yılını doldururken, manşetler hala kara ve hava operasyonlarıyla dolu. Oysa denizlerde yaşanan mücadeleler önemli sonuçlar doğurdu.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nden tahıl koridoruna, deniz mayınlarından serbest seyrüsefer tartışmalarına kadar pek çok başlık, Karadeniz’deki güvenlik denkleminin merkezine yerleşmiş durumda.

Türkiye, savaşın ilk anlarında çok tartışılan Montrö rejimini titizlikle uygulayarak hem tarafsızlığını hem de bölgesel istikrarı korumayı başardı.

Bu tutum, olası bir krizin önüne geçerken Ankara’nın diplomatik esnekliğini de güçlendirdi.

Birleşmiş Milletler öncülüğünde hayata geçirilen “Tahıl Koridoru Girişimi”, bu denge politikasının somut bir yansımasıydı. 

Kırktan fazla ülkeye ulaştırılan milyonlarca ton tahıl, küresel gıda krizinin etkilerini en azından geçici olarak hafifletti.

Ancak RF’nin çekilmesiyle süreç sekteye uğradı; Batı’nın isteksiz desteği de girişimin sürdürülebilirliğini hatta barış umutlarını suya düşürdü.

Kara ve hava cephelerinde gürültü sürerken, denizlerde sessiz ama devrim niteliğinde bir dönüşüm yaşandı. Deniz harp sahnesinde insansız sistemler de belirleyici duruma geldi.

Yapay zekâ destekli, düşük maliyetli bu araçlar, yalnızca keşif veya mayın temizleme değil, doğrudan taarruz operasyonlarında da etkin bir rol üstlenmeye başladı.

“Moskova” kruvazörünün batırılması RF’de soğuk duş etkisi yarattı.

Ardından gerçekleştirilen bir dizi İDA (İnsansız Deniz Araçları) saldırısı, Karadeniz Filosu’na ait gemilerle limanlarda uğranılan kayıpları gözler önüne sererek bu askeri dönüşümün boyutlarını tüm çıplaklığıyla ortaya koydu.

Geçtiğimiz günlerde Türkiye kıyılarına kadar yaklaşan bazı İDA’lar ise yeni bir alarm zili niteliğinde. 

Bu gelişme, yalnızca bölgesel güvenliği değil; deniz hukuku, uluslararası diplomasi ve caydırıcılık dengelerini de yakından ilgilendiriyor.

Türkiye, Romanya ve Bulgaristan’la birlikte imzaladığı “Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu Mutabakatı (MCM Black Sea)” ile bu tür tehditlere karşı ortak bir güvenlik çerçevesi oluşturmuştu. Ancak İDA’ların yükselişi, mevcut tedbirlerin yeterliliğini sorgulatıyor.

Karadeniz’in güvenliği, yalnızca kıyıdaş ülkelerin değil, küresel ticaretin ve tedarik zincirlerinin sürekliliği açısından da hayati önemde. 

Bu nedenle Montrö çerçevesinde sürdürülen dengeli siyaset kararlılıkla korunmalı; Blackseafor (Karadeniz İş Birliği Görev Grubu) yeniden aktive edilerek çok taraflı güvenlik anlayışı güncellenmelidir. 

Olasılıktır ki; Gambot Diplomasisi barışa giden yolun yeni bir adımı olabilecektir.

Sonuç olarak, denizler sadece bir coğrafya değil; teknolojik rekabetin, diplomatik satrancın ve stratejik sabrın sahnesidir.

Son sözse; Yeni dönemde en büyük güç, doğru analiz yapabilmekte gizli. Zira isabetli kararlar, ancak gerçekleri doğru okumaktan doğar.

İsmet HERGÜNŞEN

Karadeniz’de oksijen azalmasıyla ilgili uyarıda bulunan Yer bilimci Prof. Dr. Celal Şengör, “Karadeniz’in olacağı gibi sonunda bu gazlar püskürmeye başlıyor. Karadeniz sonunda patlayacak” dedi.

Yer bilimci Prof. Dr. Celal Şengör,  Karadeniz’de oksijen azalmasıyla ilgili uyarıda bulundu.

Şengör, “Karadeniz’in olacağı gibi sonunda bu gazlar püskürmeye başlıyor. Karadeniz sonunda patlayacak. Basbayağı. Çünkü içerisinde gazlar var. Bu gazlar giderek artıyor. Bunlar gazoz gibi yüzeye çıkacak sonunda Karadeniz’in 60 km çevresinde yaşayan oksijen soluyan hiçbir canlı kalmayacak” dedi.

Bu senaryonun herkes tarafından bilindiğini ifade eden Şengör, “Herkes biliyor. Yani biliyor tabii yani bunu biraz mürekkep yalamış coğrafya okumuş herkes bilir” dedi.

YouTube’da Kafa TV’nin konuğu olan Şengör, “Karadeniz ne zaman patlayacak?” sorusuna, “Geçen 100 yıldan beri 200 küsür metreden 180 metreye falan indi. Oksijenli kısım giderek azalıyor. ‘Ne zaman patlar?’ onu bilmiyorum. Ben onu incelemedim. Birkaç yüzyıl sonra patlayabilir” yanıtını verdi.

Rusya Savunma Bakanlığı, Karadeniz’in kuzeybatısında tespit edilen mayın nedeniyle denizcilerin uyarıldığını bildirdi.

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Karadeniz’in kuzeybatı bölgesinde Ukrayna’ya ait deniz mayınının kontrolsüz bir şekilde hareket ederken tespit edildiği belirtildi.

Söz konusu gelişme nedeniyle bölgedeki denizcilere uyarı verildiği kaydedilen açıklamada, “Rusya Karadeniz Filo Komutanlığı, Karadeniz’in kuzeybatısındaki bir güzergahta mayın tehlikesi bulunduğuna dair denizcilere uyarıda bulundu.” denildi.

Açıklamada, “Tespit edilen mayın, Ukrayna donanması tarafından 2022 yılının başlarında Karadeniz kıyısında yapılan mayınlama çalışmaları sırasında kullanılmıştı.” ifadesine yer verildi.

Meteoroloji, Batı ve Doğu Karadeniz’in iç kesimlerinin yükseklerinde karla karışık yağmur ve kar yağışı uyarısı yaptı.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre, ülkemiz genelinin parçalı ve çok bulutlu, Orta Akdeniz’in iç kesimleri, Doğu Akdeniz, İç Anadolu’ nun doğusu, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Edirne, Tekirdağ, Ankara’nın kuzey ve doğusu, Çankırı ve Kırıkkale çevrelerinin yerel olmak üzere aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı, Batı ve Doğu Karadeniz’in iç kesimlerinin yükseklerinin karla karışık yağmur ve kar yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

Yağışların Bayburt, Elazığ, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Batman ve Siirt çevreleri ile Mardin’in doğusunda yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

Yağışların Bayburt, Elazığ, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Batman ve Siirt çevreleri ile Mardin’ in doğusunda yer yer kuvvetli olması beklendiğinden ulaşımda aksamalar, sel, su baskını gibi olumsuzluklara karşı tedbirli ve dikkatli olunması gerekmektedir.

Yağışların bugün İç Anadolu’da, yarın ise Marmara, Trakya ve Karadeniz bölgelerinde etkili olacağı ifade ediliyor..

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından aralarında İzmir ve Antalya’nın da bulunduğu 11 il için sarı kodlu uyarı yapıldı.

Yetkililer, ani sel, su baskını, yıldırım ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması konusunda uyardı..

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre: Ülkemizin kuzey, iç ve batı kesimlerinin parçalı ve yer yer çok bulutlu, İç Ege, Akdeniz’in iç kesimleri, İstanbul, Kocaeli, Balıkesir, Osmaniye, Trabzon, Rize, Artvin, Kars, Ardahan ve Iğdır çevreleri ile Adana ve Erzurum’un kuzey, Hatay’ın kıyı, K. Maraş’ın batı, Ordu ve Giresun’un iç kesimlerinin yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların; Manisa , Uşak , Afyonkarahisar , Denizli , Isparta ve Burdur çevreleri ile Kütahya’nın güney,İzmir, Aydın, Muğla ve Antalya’nın iç kesimlerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

Rüzgârın, Marmara ile Kuzey Ege kıyılarında kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli (30-60 km/saat) esmesi beklendiğinden yaşanabilecek olumsuzluklara karşı tedbirli ve dikkatli olunması gerekmektedir.

İzmir ve Antalya’nın da bulunduğu 11 il için sarı kodlu uyarı: Marmara yarın yağmurlu…

Yağışların bugün İç Anadolu’da, yarın ise Marmara, Trakya ve Karadeniz bölgelerinde etkili olacağı ifade ediliyor..

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından aralarında İzmir ve Antalya’nın da bulunduğu 11 il için sarı kodlu uyarı yapıldı.

Yetkililer, ani sel, su baskını, yıldırım ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması konusunda uyardı..

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre: Ülkemizin kuzey, iç ve batı kesimlerinin parçalı ve yer yer çok bulutlu, İç Ege, Akdeniz’in iç kesimleri, İstanbul, Kocaeli, Balıkesir, Osmaniye, Trabzon, Rize, Artvin, Kars, Ardahan ve Iğdır çevreleri ile Adana ve Erzurum’un kuzey, Hatay’ın kıyı, K. Maraş’ın batı, Ordu ve Giresun’un iç kesimlerinin yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların; Manisa , Uşak , Afyonkarahisar , Denizli , Isparta ve Burdur çevreleri ile Kütahya’nın güney,İzmir, Aydın, Muğla ve Antalya’nın iç kesimlerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor..

Rüzgârın, Marmara ile Kuzey Ege kıyılarında kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli (30-60 km/saat) esmesi beklendiğinden yaşanabilecek olumsuzluklara karşı tedbirli ve dikkatli olunması gerekmektedir.

MSB: “Kefken açıklarında tespit edilen Mayın benzeri cisim Deniz Karakol uçağımız tarafından Mayın olarak teşhis edilmiştir. Bölge emniyete alınmıştır. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı SAS timleri tarafından Mayına müdahale edilmektedir.”

Karadeniz’de yaşanan mayın tehlikesi yüzünden bazı kıyılarda balık avı yasaklanmıştı.

Balıkçılar ava çıkamıyor ve balık tezgahları boş kaldı.

Bu durum balık fiyatlarının 20 – 25 TL arasında artmasına yol açtı.

Hamsinin kilosu 60, istavrit 70 , mezgit , levrek ve çupra ise 140 TL’den satılıyor.

Bir aydır İstanbul, Zonguldak ve Sinop‘ta 80’i aşkın yunus ölü olarak karaya vurmuştu.

Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü, yunus balıklarının boğularak öldüğünü tespit ettiklerini söyledi.

Buna göre, sebep balıkçı etkileşimleri; yani bir memeli olan yunus balıklarının yüzeye çıkıp nefes almasını engelleyen balıkçı ağları veya diğer tehditler.

Fakülte, açıklamasında şunları kaydetti:

“Sonuçta iki taraf da balık avlamaya çalışıyor. Dolayısıyla bir etkileşim çıkıyor ortaya ancak sayı biraz yüksek. Neden bu hayvanlar bu kadar bu bölgede yoğunlaştı, bunların nedenini de araştıracağız. Çünkü bu kadar kısa zamanda bu kadar yüksek ölüm olmamıştı.”

Yeşil Gazete’nin haberine göre, İstanbul’da Eyüpsultan semtinde yunusların karaya vurmasının ardından Türkiye Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) da bir açıklama paylaştı.

Açıklamada, son ayda Türkiye’nin özellikle Batı Karadeniz kıyılarında tırtak türü yunusların ölümlerinde olağandışı artış görüldüğü belirtilerek, yunusların tesadüfi ağa yakalanarak balıkçılık etkileşimi sonucu öldüğünün belirlendiğini açıklandı.

Vakıf, şubat ayının son haftası itibariyle Karaya Vuran Deniz Memelileri İletişim Ağı‘na gelen ihbarlarla ölen yunusların sayısının 80’i aştığını belirtti.

TÜDAV, ölümlerin görüldüğü sahillerin batıdan doğuya; Ormanlı, Akpınar, Ağaçlı, Kısırkaya, Kilyos, Rumeli Feneri, İstanbul Boğazı, Kilyos, Sahilköy, Alacalı, Şile, Karasu, Zonguldak ve Sinop; yani Türkiye’nin Batı Karadeniz sahilleri olduğunu vurguladı.

Ölüm vakalarının artmasına dair araştırmanın halen sürdüğü belirtilen açıklamada şu bilgiler verildi:

“Uzmanlarımızın ulaşabildiği tırtak bireylerinin bilimsel incelemesi sonucunda ölüm sebeplerinin balıkçılık etkileşimine bağlı olarak ağda boğulma olduğu belirlenmiştir. Geçmiş yıllara kıyasla yılın bu döneminde neden bölgede yoğunlaştıkları ve dolayısıyla tesadüfi ağa yakalanma vakalarının neden bu kadar artığı ise henüz net değildir.

İklim etkisi, olağandışı gemi trafiği, balık göçleri ve/veya kuzeydeki yoğun sualtı/suüstü askeri faaliyetlerden dolayı tırtakların güneye güvenli kıyılara inmiş olabileceği incelenmektedir.

“Açık deniz türü olan tırtakların tesadüfi ağa yakalanma vakalarının genellikle görüldüğü balıkçılık yöntemleri, küçük pelajik balıkların avlanmasını hedefleyen gırgır ve ortasu trolüdür.”

Vakıf, av yasaklarının başlayacağı 15 Nisan’a kadar koruma altındaki tırtaklarla etkileşimin azaltılması için tüm balıkçıların azami dikkat ve özeni göstermelerini isteyerek, özellikle gırgır balıkçılığında ağda yunus olduğu fark edildiği zaman yunusların ağdan çıkarılması gerektiğini belirtti.