İsveçli araştırmacılar, ticari olarak kullanılabilecek kadar yoğun enerjiye sahip karbon fiber kompozitten bir batarya üretmeyi başardı.

Bataryayı geliştiren araştırmacılar ürünlerinin birçok sektörde kullanılabileceğini söylüyor.

Araba, uçak, gemi ve bilgisayarlar bunların başında geliyor.

Karbon fiberden üretilen güçlü ve oldukça hafif bu yeni batarya, uçakların elektrikle çalışmalarının önünü açabilir.

İsveç’teki Chalmers Teknoloji Üniversitesi’nden araştırmacılar, ürünlerinin yük taşımalarında kullanılabilecek kadar sağlam olduğunu vurguluyor.

“Dünyanın en güçlü bataryası” olarak tanıtılan bu ürün, hafifliği ve buna tezat oluşturacak şekilde sağlamlığı ile bir aracın menzilini artırabilir.

Yakın zamanda Advanced Materials dergisinde bir makale de yazan Chalmers Teknoloji Üniversitesi’nden bilim insanı Richa Chaudhary, “Ticari olarak kullanılabilecek, karbon fiber kompozitten yapılmış, alüminyum kadar sert bir batarya yarattık,” diyor.

Pili geliştiren ekip, ürünlerinin çok farklı sektörlerde kullanılabileceğini düşünüyor. Prof. Leif Asp, “Kredi kartı inceliğinde cep telefonları ya da yarı ağırlığında dizüstü bilgisayarların” geliştirdikleriyle bataryayla mümkün olabileceğini söylüyor.

Asp, çalışmalarının otomotiv ve havacılık endüstrisinden de yoğun ilgi gördüğünü vurguluyor. Elektrikle çalışan uçakların önündeki en büyük zorluklarından biri, bataryalardaki güç kaynağının enerji yoğunluğunu dengelemek.

Ortalama bir batarya, jet yakıtından 40 kat daha ağır – ayrıca daha fazla yer kaplıyor. Yeterli enerjiyi sağlayabilecek hafif bir batarya, araca entegre edilebilir ve birçok sorunu çözebilir.

Ancak eleştirmenler, bunun bataryaların yapının ayrılmaz bir parçası haline gelmesi nedeniyle ileride yapılacak yenilenmelerin son derece zorlaştığını belirtiyor.

Chalmers Teknoloji Üniversitesi’ndeki ekip, elektrikli araçların çalıştırılması için gereken enerji miktarını da azaltabileceklerini iddia ediyor.

Prof. Asp, “Elektrikli araçlar üzerinde yaptığımız çalışmalar, rekabetçi bataryalarla bugün olduğundan %70 daha uzun süre hareket edebileceklerini gösteriyor,” dedi.

İlk araştırma sonuçlarını 2018 yılında yayınlayan ekip büyük ilgi gördü.

2021’de, bir lityum-iyon bataryanın kapasitesinin yaklaşık %20’si kadar olan 24 watt-saat enerji yoğunluğuna sahip bir batarya ile ilk büyük atılımlarını yaptılar.

Son versiyon, kilogram başına 30 watt-saat enerji yoğunluğuna ulaşıyor ve bu, çoğu batarya ile aynı standartlara tam olarak ulaşmasa da bazı avantajlara sahip.

Prof. Asp ayrıca, “Çok işlevli özellikler açısından, yeni bataryamız selefinden iki kat daha iyi ve aslında dünya çapında şimdiye kadar yapılmış en iyi batarya,” ifadelerini kullandı.

İsveçli rock ve metal müziği grubu Opeth, 13-14 Ağustos’ta İstanbul’da.

Otuz yılı aşkın bir süredir yayınladıkları her albümle progresif müziğe farklı pencereler açan Opeth, blues, caz, folk ve klasik müzik türlerine ustaca dokunuşlar yaparak müzik tarihinin en önemli gruplarından biri olmayı başardı

“Morningrise”, “Still Life”, “Blackwater Park”, “Deliverance” ve “Damnation” gibi albümleri dünya çapında geniş yankı uyandıran grup, 2019’da yayımlanan “In Cauda Venenum” albümüyle de büyük beğeni topladı.

Bu albümle Avrupa turnesine çıkan Opeth, beş yıl aradan sonra Türkiye’deki hayranlarıyla yeniden buluşacak.

Görsel tasarımlarını Travis Smith’in yaptığı “In Cauda Venenum” albümü, yoğun müzikal anlatımı ve esprili bölümleriyle dikkat çekiyor. Albüm, İsveççe ve İngilizce sözlü versiyonlarıyla çıtayı bir seviye daha yükseltiyor.

Opeth, 13 ve 14 Ağustos’ta Zorlu PSM – Turkcell Sahnesi’nde seyirciyle buluşacak.

Bilgisayar, laboratuvarda yetiştirilen ve birbirleriyle bilgi alışverişinde bulunan beyin hücresi kümeleri olan 16 organoidden oluşuyor.

İsveçli bilim insanları, insan beyin dokusundan yapılan dünyanın ilk ‘yaşayan bilgisayarını’ ürettiler. Normal bir bilgisayar çipi gibi bilgi alışverişinde bulunan “yaşayan bilgisayar”ın dünyadaki enerji krizlerini çözebileceği öngörülüyor.

İsveçli bilim insanları, insan beyin dokusundan yapılmış dünyanın ilk yaşayan bilgisayarını ürettiler.

Laboratuvar ortamında yetiştirilen 16 beyin hücresi kümesinden oluşan hücreler birbirleri arasında bilgi iletişimi sağlıyor.

Geleneksel bir bilgisayar çipine çok benzer şekilde çalışan yeni bilgisayar, nöronlar aracılığıyla sinyal gönderip alan devreler gibi hareket ediyor.

Ancak yeni teknolojiyi özel kılan şey, daha az enerji kullanması, çünkü yaşayan nöronlar, mevcut dijital işlemcilere oranla milyonlarca kat daha az enerji kullanıyorlar.

Bilim insanları, beynimizin 10 ila 20 watt arasında enerji harcamasını gerektiren görevlerin, günümüz bilgisayarlarında 21 megavat enerji kullandığını ortaya çıkardı. Bu da insan beyninden bin kat daha fazla enerji harcadıklarını gösteriyor.

Dopamin ile eğitiliyor

Yaklaşık 0,5 mm çapında ve 10 bin canlı nörondan oluşan mini beyinler, dopamin dozlarıyla eğitiliyor. Görevleri doğru bir şekilde yerine getirdiklerinde ödül olarak bir kimyasal akışı alıyorlar.

Bilim insanları, dopamin salınımını taklit etmek için ışığa maruz bırakarak belirli bölgelerini uyarıyor. Organoidler, sekiz elektrotla çevrili ve aktiviteyi ölçebiliyorlar.

Teknoloji için dönüm noktası

Bu atılımın Biyoloji ve teknoloji arasındaki çizgileri bulanıklaştırarak bilgi işlem ve sinir biliminde yeni olasılıkların önünü açıyor.

Etik hususlar çok olmakla birlikte, yaşayan bilgisayar teknoloji alanında önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.

Neyin mümkün olduğuna dair algılarımıza meydan okuyan bu teknoloji yapay zekanın geleceği ve insanlığın teknolojiyle ilişkisi hakkında derin soruları gündeme getiriyor.

İsveç’te mezolitik döneme ait bir kazı yerinde 9,700 öncesine tarihlenen sakızlar bulundu.

Goteborg kenti yakınlarındaki kazıda sakızları bir grup kızlı erkekli gencin çiğnediği saptandı. Sakızlar, temelde huş ağacı reçinesiydi. Huş ağacı reçinesiyle dolu kabukların yakılmasıyla elde edilen katrandan sakız elde edilmişti.

Reçineden elde edilen sakızlar çok daha önceden taş aletlerin yapımında yapıştırıcı olarak kullanılıyordu. Daha sonraları özellikle çocuklar ve gençler, reçine sakızlarını eğlence amaçlı da çiğnemeye başlamışlardı.

Son buluntular üzerinde yapılan analizlerde avcı toplayıcı gençlerin ne yedikleri de belirlendi. Menülerinde alabalık, geyik eti ve fındık vardı.

Mezolitik dönem kazılarında özellikle Avrupa’da reçineden yapılmış sakızlar bulunması zaman zaman rastlanan bir durum. Bir süre önce Baltık Denizi’ndeki bir adada 5,700 öncesine tarihlenen yine huş ağacı reçinesinden yapılma sakız bulunmuştu.

Antik sakızlar, tükürük kalıntıları içerdikleri için ayrıntılı DNA araştırmasına da imkan tanıyor. Sakızı çiğneyenlerin yaşları, cinsiyetleri, tipleri ve varsa hastalıkları da saptanabiliyor.

Baltık adasında bulunan sakızdaki tükürüğün DNA analiziyle gencin temsili resmi de çizilmiş kıza Lola adı verilmişti.

NATO’ya İsveç’in katılımına ilişkin protokolün onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi

TBMM Dışişleri Komisyonu, NATO’ya İsveç Krallığı’nın katılımına ilişkin Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”ni gündemine aldı. Toplantıda, uluslararası anlaşmaların uygun bulunmasına dair 10 kanun teklifi görüşüldü. Gündemin 10. sırasında, İsveç’in NATO’ya katılım protokolünün onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi yer aldı. Görüşmeler sonucunda teklif komisyon tarafından kabul edildi.

16 Kasım’da TBMM Dışişleri Komisyonu’nda görüşmelerine başlanan teklifin müzakereleri ertelenmişti.

Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı, İsveç karşısında Avrupa Şampiyonası’nın ilk maçına çıktı.

Filenin Sultanları maçı 3-0 kazanarak turnuvaya iyi başladı.

Avrupa Şampiyonası’ndaki ilk maçına çıkan Türkiye Kadın Milli Voleybol Takımı ilk seti 25-22 aldı. İkinci sete üstünlükle başlayan Türkiye yine İsveç’e fırsat vermedi ve seti 25-18’lik skor ile kazanmayı başardı.

Son set mücadelesine 2-0 üstünlükle başlayan Filenin Sultanları maçın en büyük farkını atarak İsveç’i son setlerde aldığı 25-13’lük skor ile mağlup etmeyi başardı.

Filenin Sultanları’nın zafer ile döndüğü maça damgasını vuran isim Melissa Vargas oldu. 23 yaşındaki genç voleybolcu İsveç karşısındaki ilk sette kullandığı servis ile rekor kırdı. Vargas’ın kullandığı 112 km/h hızdaki servis atışı ‘kadınlarda en hızlı servis’ rekorunu kırdı.

İzmir’de İsveç Fahri Konsolosluğu’na saldırı gerçekleştirildi. Silahlı saldırıda konsolosluk çalışanı Türk kadın ağır yaralandı.

Saldırganın zihinsel engelli Z.Ö. olduğu belirtidi

Eurovision 2024 İsveç’in Malmö kentinde

Eurovision 2023’ün kazananı İsveç, gelecek yılki yarışmanın 11 Mayıs’ta Malmö kentinde yapılacağını duyurdu.

Bu yıl İngiltere’nin Liverpool kentinde düzenlenen yarışmayı, İsveç adına yarışan Loreen ‘Tattoo’ isimli şarkısıyla kazanmıştı.

Eurovision’un yürütücü süpervizörü Martin Österdahl, Avrupa Yayıncılar Birliği (EBU) olarak İsveç’in üçüncü büyük şehrinin yarışmaya yeniden ev sahipliği yapacak olmasından  ‘heyecan duyduklarını’ belirterek Malmö’nün yarışmanın tarihinde özel bir yere sahip olduğunu aktardı: “1992 yılında ve ardından da 2013’te Loreen’ın ilk zaferinin ardından yarışmaya başarılı bir şekilde ev sahipliği yaptı.”

İsveç, yarışmaya toplamda yedinci kez ev sahipliği yapıyor.

Tarih devletlerin duraklama ya da ilerlemelerinin, liderlerin düşünsel yapısının büyük ya da küçüklüğü ile orantılı olduğunu göstermiştir.

Vladimir Putin’in hamlesine jeopolitik açıdan bakılırsa, bu yüzyılın kuşkusuz en belirleyici unsurlarından biri Ukrayna Savaşı olacaktır.

Savaşın olumsuz sonuçlanma beklentisi ya da öngörüsü içinde bulunan bölge ülkelerini, RF (Rusya Federasyonu)’nin yakın bir gelecekte Baltık Denizi ve İskandinavya’ya yönelebileceği konusunda kuşkulandırmıştır.

Nitekim; “aktif tarafsızlık politikası” sürdüren Finlandiya ve İsveç vakit geçirmeksizin Kuzey Atlantik İttifakı (NATO) üyeliğine başvurdu.

Türkiye’nin ulusal güvenlik mülahazaları nedeniyle karşı duruşu da uluslararası toplumun beklemediği başka bir durumdu.

Her iki ülkenin NATO üyeliğine karşı çıkılmasının haklı ve ana nedeni PKK/KCK-PYD/YPG’ye vermiş olduğu desteklerdir.

Türkiye; Madrid mutabakatı ile Finlandiya ve İsveç’ten istediklerini elde edecek mi? bilinmez ama NATO üyesi ülkelerin müttefik bir ülkeye gösterilen hasmane davranışın yenilir yutulur tarafının olmadığını da bilmeleri gerekir.

Ulusal güvenlik, hak ve menfaatleri çerçevesinde göstermiş olduğu her reaksiyoner davranışa, ABD’nin de söz konusu Türkiye olunca yeni bir kart açması Türk kamuoyunda rahatsızlık verecek seviyededir. Son örneği de F-16’ların sürüncemede bırakılmasıdır.

Dış politikanın temel amacı, iç siyasal ve sosyal gelişmeler için ulusal yaşamı güvenlik altına almaktır.

Bir gerçek var ki; Türkiye olsun Macaristan olsun eninde sonunda vetoyu kaldıracak ve her iki ülkenin üyeliğini kabul edeceklerdir.

Finlandiya’nın üyelik başvurusu da beni geçmişe götürdü.

Gölcük Depremi’nin hemen öncesinde, TCG Yıldırım Firkateyni ile “Baltık ülkeleri ile ikili ilişkileri geliştirmek” için Helsinki Liman ziyaretindeydik. Bir nevi “Gambot diplomasisiydi.”

Rus din adamı ve vaiz olan “Grigoriy Petrov’un Beyaz Zambaklar Ülkesinde” kitabını Deniz Harp Okulu kütüphanesinde bir rastlantı neticesinde bularak okumuş biri olarak, bu ülkeye yapılacak ziyaret beni oldukça heyecanlandırmıştı.

Sonrasında kütüphanemde yer verdiğim bu kitaba ziyaret öncesinde bir kez daha göz atmıştım.

Nasıl oluyordu da Finliler; yarım yüzyıllık bir süre de kendi vatanlarına “Bataklık Ülkesi” derken dünyanın takdir ettiği modern ve zengin bir ülke haline getiriyordu?

Sonraki yıllarda öğreniyorum ki, ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk söz konusu kitabı çok değerli bulmuş olacak ki, okul müfredatlarına bile konulmasını istemiş.

Belki de bu kitap, o yıllarda ulu önderin direktifleri doğrultusunda Deniz Harp Okulu kütüphanesine kazandırılmıştı.

En üst seviyede ağırlandığımız bu ülkede personelimizin disiplini, gemimize vermiş olduğumuz özen ve iletişime açık alanımız Finliler tarafından pek de olumlu karşılanmıştı.

Her şey yolunda seyrederken, ziyaretimizin ikinci gününde Fin gazetelerinin birinde çıkan haberde, ülkemizin bulunduğu terör tehdidi ön plana çıkartılıyor, baş üstü silahlı nöbetçi erin görüntüsü de habere konu ediliyordu.

Bizim için değeri yüksek olan bu haber Finliler tarafından olumsuz algılanınca biz erimizi köprüstüne alırken, güvenlik çemberinin genişletilmesi talebimiz de hiç sorun edilmeden yerine getiriliyordu.

Gemimizi ziyaret edenlerin arasında birçok Türk’ün bulunması da gözlerimizden kaçmamıştı.

Öğreniyoruz ki, bunlardan bir kısmı Bolşevik Devrimi’nden sonra Rusya’dan kaçıp Finlandiya’nın Laponya bölgesine yerleşen Tatar Türkleri idi.

Öte yandan, tarihlerinden övünçle bahseden Finliler, Rusların her zaman tehdidi altında olduklarını ifade etmekten de kaçınmıyorlardı.

Çeyrek asır öncesinde gemi güvenliği için baş üstünde görevlendirilen eri sorun eden ülkeden, dışarıdan gelebilecek bir saldırıya karşı uluslararası askeri bir ittifakın kapısındaki bir ülke konumuna geleceğini ön görmek zor olsa gerek. Keza İsveç için de.

Oldum olası ülkelerin geleceğini bağlayan hatta ipotek altına alan böylesine önemli kararların, halkın oyuna sunulmasının en uygun hal tarzı olduğunu da düşünenlerdenim.

Umarım Finlandiya ve İsveç halkları da parlamentolarına sığdırdıkları karar neticesinde, gelecekte ağır bedeller ödemek zorunda kalmazlar.

Son sözse; Bir Fin atasözünden.

ei kaikki kultaa mikä kiiltää eikä kaikki hopeata kuin mikä hohtaa. (Tüm parlayanlar altın değildir, her gümüşün ışıldamadığı gibi.)

İsmet HERGÜNŞEN

İsmetHERGÜNŞEN/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 25 Mart 2023

Yazarın Tüm Yazıları

İsveç’te dört şempanze, İsveç hayvanat bahçesinden kaçtıktan sonra ‘ötanazi yapılarak’ öldürüldü.

Furuvik Hayvanat Bahçesi Basın Sözcüsü Annika Troselius, Expressen gazetesine verdiği demeçte, hayvanların hepsine yetecek kadar sakinleştirici olmadığı için ötenazi yapılması gerektiğini söyledi.

Şempanzelerin güçlü ve tehlikeli hayvanlar olduğunu ve hayvanat bahçesinin ana odak noktasının ‘hiçbir insanın zarar görmemesi’ olduğunu söyleyen Troselius, bir şempanzenin daha kaçtığına inanıldığını, ancak acil başka ayrıntı bulunmadığını söyledi.

Hayvanat bahçesi, web sitesinde yayınlanan bir mesajda ‘çok sayıda şempanzenin kaçtığını’ doğruladı. Yapılan açıklamada, “Güvenlik bizim için en önemli şey, ancak bunlar aynı zamanda çok önemsediğimiz hayvanlar” ifadelerine yer verildi.

Öte yandan, şempanzelerin, Stockholm’ün 160 kilometre kuzeyinde, Gavle yakınlarında bulunan ve 7 şempanzeye ev sahipliği yapan Furuvik’ten nasıl kaçmayı başardıkları bilinmiyor