İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk şehri Ceuta’ya kısa sürede on binlerce göçmenin ulaşması üzerine Avrupa Birliği içerisinde çatlak sesler, tepkiler yükselmeye başladı.

İtalya’nın Schengen’i Askıya Alma, Çekya’nın İspanya’yı Dışlama Girişimi

İtalyan hükümeti, yaşanan akının ardından İspanya ile olan serbest dolaşım (Schengen) düzenlemelerini askıya alabileceğini duyurdu. İki ülke arasında doğrudan bir kara sınırı bulunmamasına rağmen alınan bu sert tutum, AB içi dayanışmanın ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi.

Çekya’da muhalefet lideri Andrej Babiš de benzer şekilde İspanya’nın Schengen üyeliğinin geçici olarak askıya alınması gerektiğini savunarak bencil tedbirlerin dozunu artırdı.

Pedro Sánchez: “Empati, Dayanışma Beklemiyoruz Ama Saygılı Olun” 

Gelişmeler karşısında İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ve hükümet yetkilileri, Avrupalı ortaklarının bu yaklaşımına sert tepki gösterdi. Sánchez, yaşanan göçmen akınını “İspanya’nın toprak bütünlüğüne yönelik bir ihlal” olarak nitelemekle kalmadı, AB içi ortaklara da net mesajlar verdi.

Başbakan Sánchez, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Avrupalı ortaklarına seslenerek, “Empati ve dayanışma isteğe bağlı olabilir; ancak Avrupa antlaşmalarına ve verilere saygı duymak zorunludur” ifadeleriyle Avrupalı liderlerin duyarsızlığını eleştirdi.

İspanya Dışişleri Bakanı, İtalya’dan gelen açıklamaları “iç siyasete yönelik demagoji” ve “müttefik bir ülkeye yakışmayan tavır” olarak değerlendirdi. İtalya’nın Madrid Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığına çağrılarak protesto notası verildi.

İspanyol ve Faslı yetkililerin ilettiği son verilere göre kriz sırasında yaşanan boğulma ve izdiham olayları nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 67’ye yükseldi. Denizde ve kıyıda yaşanan bu acı trajediye rağmen AB’den gelen ana tepkinin insani trajediden ziyade sınırları kapatma yönünde olması tepki çekti.

Onbinlerce İnsan Yüzerek veya Botla Özerk Bölgeye Geçiş Yaptı

İspanya Yüksek Mahkemesi, geçtiğimiz günlerde aldığı kararla deniz yoluyla Ceuta ve Melilla’ya ulaşan göçmenlerin derhal ve özet usulle Fas’a iade edilemeyeceğine hükmetmişti. İnsan kaçakçılığı şebekeleri ise bu kararı sosyal ağlar üzerinden manipüle ederek “sınırların tamamen açıldığı ve deportsuz geçiş sağlandığı” şeklinde yanlış bir bilgi yaymıştı.

Bu yanıltıcı haberlerin hızla yayılması üzerine, 24 saatten kısa bir süre içinde çoğunluğu gençlerden oluşan yaklaşık 50 ila 60 bin civarında göçmen Fas sınırındaki dalgakıranları ve deniz hattını aşarak Ceuta’ya akın etmişti. Geçiş yapanlar arasında refakatsiz ve reşit olmayan çocuklar da vardı.

Göçenlerin Önemli Bir Bölümü Gönüllü Olarak Geri Döndü

İspanya İçişleri Bakanlığı, ilk şokun ardından geçiş yapanların büyük bir kısmının (yaklaşık 48 bini aşkın kişinin) yaşanan tehlikeyi ve imkânsızlığı görerek gönüllü olarak Fas tarafına geri döndüğünü bildirdi.

Bölgeye ulaşan göçmenlerin arasında 7 binden fazla refakatsiz çocuk ve reşit olmayan gencin bulunduğu tespit edildi.

Denizden Mahşeri Akın

Sınır Hattının Çöküşü: Ceuta’daki Tarajal plajı ve sınır kapısı çevresinde kontrol bütünüyle yitirildi. İspanyol Sivil Muhafız teşkilatı yetkilileri, sınır güvenlik mekanizmalarının “tamamen çöktüğünü” ve sahada kelimenin tam anlamıyla bir kaosun hakim olduğunu bildirdi.

On binlerce insan, Fas’ın Fnideq ve Belyounech kıyılarından Ceuta’ya ulaşabilmek için kilometrelerce yüzdü veya el yapımı yüzme ekipmanları kullandı. Sahile ulaşan grupların sevinç gösterileri sosyal medyada gündem olurken, kent sokaklarında binlerce insan açık havada ve parklarda gecelemek zorunda kaldı.

Can Kayıpları Artıyor

Dalgalarla mücadele eden gruptan çok sayıda kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Son verilere göre 34 kişi boğularak hayatını kaybetti, onlarca kişinin ise kayıp olduğu bildirildi. 

Madrid yönetimi, yerel kolluk kuvvetlerinin yetersiz kalması üzerine Silahlı kuvvetleri Ceuta’ya sevk etti. Askerler, sınır hattında güvenliği temin etmek ve akını durdurmak için konuşlandırıldı.                                                    

Başbakan Pedro Sánchez ve İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska durumu yerinde incelemek üzere Ceuta’ya gitti. Ceuta Özerk Yönetim Başkanı Juan Jesús Vivas, kapasitelerinin tamamen dolduğunu belirterek ulusal acil durum ilan edilmesini istedi.

İnsani Yardım Faaliyetleri Çöktü; Fas da Akını Durduramıyor

Sığınmacı kabul merkezlerinin kapasitesi katbekat aşıldı. İspanya, ani insani yük karşısında barınma, gıda ve sağlık hizmeti sunmakta büyük güçlük çekiyor.                                                                                              Fas güvenlik güçleri ise sınırın kendi tarafında toplanan kalabalıkları dağıtmak için tazyikli su ve fiziki barikatlar kullandı; ancak binlerce kişinin aynı anda hareket etmesi tedbirleri etkisiz kıldı.

Hızlı İade Anlaşması: İspanya ve Fas İçişleri Bakanlıkları, yasa dışı yollarla Ceuta’ya giren kişilerin en kısa sürede Fas’a iade edilmesi konusunda anlaştıklarını duyurdu.

Bölgede Göç Basıncının Yakın Geçmişi

İspanya’nın Kuzey Afrika kıyısındaki özerk toprakları olan Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği’nin Afrika kıtasındaki tek kara sınırını oluşturuyor. Bu stratejik konum, her iki şehri de Afrika’dan Avrupa’ya ulaşmak isteyen düzensiz göçmenler için birincil hedef haline getiriyor.

Ceuta, Mayıs 2021’de de benzer bir krizle sarsılmış, iki gün içinde 8 binden fazla kişi yüzerek şehre girmişti. O dönemde kriz, Batı Sahra anlaşmazlığı ve diplomatik gerilimler nedeniyle Fas’ın sınır kontrollerini gevşetmesiyle patlak vermişti. Günümüzde yaşanan son akın ise sayısal büyüklüğü itibarıyla 2021 krizini geride bıraktı.

Avrupa Birliği’ndeTedirginlik

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya’daki göç krizinin kontrolden çıkması ve Avrupa’ya yayılma riski taşıması halinde, ulusal güvenlik gerekçesiyle İspanya ile Schengen açık sınır anlaşmasını askıya alabileceklerini ima eden bir uyarıda bulundu.

İspanyol yetkililer, ani göç patlamasında İspanya Yüksek Mahkemesi’nin kısa süre önce aldığı bir kararın etkili olmuş olabileceğini belirtiyor. Söz konusu karar, karadan girenlerin aksine deniz yoluyla ulaşan göçmenlerin yasal süreç tamamlanmadan derhal sınır dışı edilmesini (“sıcak iade”) sınırlandırıyordu. Kaçakçılık şebekelerinin bu hukuki boşluğu propaganda malzemesi olarak kullandığı ifade ediliyor.

Ceuta’daki krizle eş zamanlı olarak İspanya’nın diğer Afrika exclave’ı olan Melilla’daki Beni Ansar sınır kapısında da gerginlikler yaşandığı, araçların ateşe verildiği ve yaralanmaların olduğu kaydedildi.

Tarihin En Büyük Felaketi ve Almeria’daki Son Durum

Kuru bitki örtüsü ve saatteki hızı 80 kilometreyi bulan rüzgar, Almeria’daki yangını saatler içinde durdurulamaz bir canavara dönüştürdü. Yangın söndürme uçakları ve yüzlerce itfaiyecinin müdahalesine rağmen alevlerin yayılma hızı engellenemedi. Yaşamını yitiren 11 kişinin büyük kısmının tahliye edilmeye çalışılan köylerde mahsur kalan siviller olduğu açıklandı. Kayıp olan 19 kişiyi arama çalışmaları ise alevlerin yoğunluğu nedeniyle güçlükle yürütülüyor. Uzmanlar, bu yangının sadece geniş bir alanı küle çevirmekle kalmadığını, aynı zamanda modern İspanya tarihinde tek bir yangında görülen en yüksek can kaybı oranına ulaşarak “ülke tarihinin en ölümcül orman yangını” olarak kayıtlara geçtiğini belirtiyor.

Hükümet yetkilileri acil durum ilan ederken, akıllara İspanya’nın geçmişte atlattığı diğer büyük yangınlar geldi.

Geçmişin Külleri

İspanya, Akdeniz ikliminin de etkisiyle geçmiş yıllarda pek çok kez büyük yangınlarla mücadele etmişti. Yakın tarihte, özellikle mülki idari kayıtlar incelendiğinde, 1990’lı ve 2000’li yıllarda da çok büyük orman arazileri kaybedilmiş, onlarca insan alevlerin arasında kalmıştı. Ancak Almeria’da birkaç gün içinde yaşanan bu ani can kaybı bilançosu, geçmişteki tüm acı tecrübeleri geride bırakmışa benziyor.

Geçmişteki yangınlardan ders çıkarıldığı düşünülürken, Almeria’da neyin yanlış gittiği ve bu trajediyi büyüten ikincil etkenlerin neler olduğu ise büyük bir soru işareti olarak masada duruyor..

İklim Krizi ve Kundaklama Şüphesi

Yangının bu denli ölümcül olmasının arkasındaki ikincil etkenler arasında, Avrupa genelinde etkili olan ve mevsim normallerinin çok üzerinde seyreden uç seviyelerdeki sıcak hava dalgası gösteriliyor. Termometrelerde 45 derecenin zorlandığı bölgede, toprağın ve bitki örtüsünün tamamen kurumuş olması alevlerin sıçrama ve yayılma hızını geometrik olarak artırdı. Bununla birlikte, yerel güvenlik güçleri yangının çıkış noktasına yakın bölgelerde şüpheli izlere rastlandığını ve bir kundaklama ihtimalinin de titizlikle araştırıldığını sızdırdı.

Kundaklama iddiaları bölge halkında büyük bir öfkeye yol açarken, rüzgarın yön değiştirmesiyle birlikte alevlerin şimdi çok daha kritik bir bölgeyi tehdit ettiği haberi geldi. 

Alevlerin Olası Yeni Hedefi: Cabo de Gata Doğal Parkı ve Turizm Alanları

Rüzgarın ani bir yön değiştirmesiyle birlikte alevlerin ilerlediği o kritik bölgenin, Almeria’nın dünyaca ünlü ekolojik mirası ve UNESCO koruması altındaki Cabo de Gata-Níjar Doğal Parkı sınırları olduğu açıklandı. Sadece eşsiz bitki ve canlı türlerine ev sahipliği yapmakla kalmayan bu bölge, aynı zamanda binlerce turistin bulunduğu plajları ve tatil köylerini barındırıyor.

İtfaiye ekipleri ve askeri acil durum üniteleri, alevlerin bu turizm ve koruma koridoruna tamamen sızmasını engellemek için adeta bir zaman yarışı başlattı. Bölgedeki oteller ve kamp alanları acilen tahliye edilirken, yetkililer rüzgarın bu şekilde esmeye devam etmesi halinde trajedinin boyutunun daha da büyümesinden endişe ediyor. Dünyanın gözü kulağı şimdi Almeria’dan gelecek yeni haberlerde.

Milli Mahkeme tarafından yürütülen ve İspanyol medyasında “Leire Vakası” olarak adlandırılan soruşturmada, sızan polis raporlarına göre Başbakan Sanchez’in köşeye sıkıştırılması amaçlanıyor. Sivil Muhafızlar’ın (Guardia Civil) yani İspanya Jandarması tarafından hazırlanan fezlekede, Başbakan Sanchez’in, kendi yakın çevresi ve ailesine uzanan yolsuzluk davalarını sabote etmek amacıyla parti içinde kurulan yasa dışı bir şebekenin faaliyetlerinden “bilgi sahibi” olduğu iddia edildi.

Sağ Muhalefet Parti İçindeki İddialara “Lağım Operasyonu” Diyor

Soruşturmayı yürüten Yargıç Santiago Pedraz’ın hazırladığı adli özete göre, yasa dışı şebekenin merkezinde Sosyalist İşçi Partisi’nin eski Teşkilat Sekreteri Santos Cerdán ile partinin “siyasi tamircisi” veya “lağım işçisi” (fontanera) olarak nitelendirilen eski bölgesel yetkili Leire Díez yer alıyor. Ağın, özellikle Başbakan’ın kardeşine ve partinin üst düzey isimlerine uzanan akaryakıt kaçakçılığı ile kamu ihalesi yolsuzluğu davalarını rayından çıkarmayı hedeflediği iddia ediliyor.

İspanya Jandarması İktidar Ortağı Parti’nin Yöneticilerini Dinlemiş

Jandarma tarafından takibe takılan telefon görüşmelerinin değerlendirilmesine göre, zanlılar hükümet başkanı için kullanılan samimi bir ifade olan “Presi” (Başkan) kelimesini zikrettiler. Yine iddiaya göre, Sanchez’in de bu hareketlerden ve plandan haberdar olduğu rapor edildi. Şebekenin, davalara bakan hakim ve savcılar hakkında “itibar suikastı” yapmak üzere kompromat (şantaj malzemesi) topladığı, hatta yolsuzluk soruşturmalarını yürüten polis şeflerini itibarsızlaştırmak için Sivil Muhafızlar’ın (yani jandarmanın) siyasi olarak atanmış genel müdürüyle gizli toplantılar organize ettiği iddia ediliyor.

İktidar Partisinin Genel Merkezi Basıldı

Milli Mahkeme, bu operasyonun finansmanının bizzat PSOE tarafından paravan şirketler ve sahte faturalar aracılığıyla karşılandığını ileri sürüyor. Müfettişler, parti bütçesinden bazı avukatlara sabotaj ve bilgi sızdırma faaliyetleri kapsamında yüz binlerce avro aktarıldığını tespit etti. Nitekim yargıç talimatıyla 26 Mayıs 2026’da polis, delil toplamak amacıyla PSOE’nin Madrid’deki genel merkezine (Ferraz) baskın düzenleyerek arama yapmıştı. Soruşturmanın derinleşmesiyle İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska da bir açıklama yaparak, emrindeki polis şeflerinin adli soruşturmalara müdahale ettiğinden haberdar olmadığını ve böyle bir şeye asla müsamaha göstermeyeceğini savunmak zorunda kaldı.

Avrupa’da Yargı Kıskacında İsrail Karşıtı “Sıradışı” Bir Hükümet

Pedro Sanchez, 2018 yılında muhafazakar Halk Partisi (PP) hükümetinin büyük bir yolsuzluk davasında suçlu bulunmasının ardından, İspanya siyasetini “temizleme” ve yolsuzlukla mücadele etme vaadiyle gensoru önergesi vererek iktidara gelmişti. 

Pedro Sanhez, özellikle dış politikada Avrupa’daki diğer benzeri siyasi oluşumlara tezat, ABD ve İsrail’den gelen baskılara göğüs germiş, özellikle İsrail’in Gazze’deki soykırımına karşı çıkan bir lider olarak dikkat çekmişti. Sanchez Türkiye’de CHP’ye yönelik operasyonlara da karşı çıkmıştı. 

Sanchez’in sekiz yıllık başbakanlık sürecinde, bizzat kendi partisi ve yakın çevresi ardı ardına yargı kıskacına girmişti.

İspanya’da yargının siyasi hesaplaşmalar için bir araç olarak kullanıldığı iddiaları daha önce de sıklıkla gündeme gelmişti. Sanchez, geçmişte de sağcı ve aşırı sağcı unsurların, yargı mekanizmalarını kullanarak azınlık koalisyon hükümetini düşürmeye çalıştığını savunmuş ve muhalefeti sistematik bir “çamur makinesi” işletmekle suçlamıştı. Nitekim Sanchez’in eşi Begoña Gómez’e ticari nüfuz ticareti, kardeşi David Sanchez’e ise usulsüz kadro tahsisi suçlamalarıyla açılan davaların, aşırı sağ bağlantılı “Manos Limpias” (Temiz Eller) adlı bir oluşumun şikayetleriyle başlamış olması, hükümet tarafından “yargı yoluyla darbe” girişimi olarak yorumlanmıştı. Hatta Başbakan Sanchez, eşine yönelik suçlamaların ardından geçtiğimiz dönemde istifa etmeyi düşünerek beş günlük bir “tefekkür süresi” ilan etmiş ve halkın “göreve devam” gösterileri üzerine görevde kalma kararı almıştı. 

Siyasi Yansımalar

Milli Mahkeme özetinde yer alan bu iddialar henüz hukuki olarak kanıtlanmamış olup, adı geçen tüm şüpheliler yargı süreci boyunca masumiyet karinesinden yararlanmaya devam ediyor. PSOE yönetimi, Leire Díez hakkında henüz resmi bir parti içi suçlamada bulunmadıklarını ve davanın henüz ön inceleme aşamasında olduğunu açıkladı.

Sanchez ise baskılara boyun eğmeyeceğini, erken seçime gitmeyeceğini ve normal görev süresinin dolacağı 2027 yılına kadar iktidarda kalacağını vurguladı.

Garcia, “İspanyolları oldukça sıcak bir yazın beklediği” uyarısında bulunarak “Sorun, artık sadece daha sıcak olması değil, sıcak havanın her yıl daha erken gelmesi ve vücutlarımızın buna alışamaması. Fizyolojik adaptasyon ile ilgili riskler konusunda farkındalık eksikliği var.” ifadelerini kullandı.

İspanya hükümetinin enerji harcamaları destek paketi için 80 maddelik bir yol haritası hazırlandı. Destek paketi Türk parasıyla yaklaşık 6 milyar Euro (330 milyar TL) tutarında.

Hükümetin destek paketinden 20 milyon hanenin ve 3 milyon şirketin yararlanması öngörülüyor. Pedro Sanchez hükümeti vatandaşlarını İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan enerji krizinden korumaya çalışırken özellikle vergilerden feragat etti. 

İspanya hükümetinin destek tedbirlerinin ana hatları şöyle:

-Yakıt fiyatları: KDV oranları düşürüldü. %21 idi %10 oldu. Tarıma ve ulaşıma destek için ayrıca litre başına 20 cent sübvansiyon uygulamaya konuldu. İspanya’da benzinin litresi 1,55 Euro; motorinin litresi ise 1,80 Euro…

Enerji faturaları: Elektrikten ve doğal gazdan alınan KDV %21’den %10’a düşürüldü. %7’lik elektrik üretim vergisi askıya alındı.

Endüstriye destek: Enerjiyi yoğun olarak kullanan enerji sektörlerine toplam 600 milyon Euro’nun üzerinde sübvansiyon sağlanıyor. 

Kira desteği: Süresi dolan kira sözleşmelerinde kira tutarları donduruldu. 

Sosyal destek: Hükümet daha önce parlamentodan geçiremediği sosyal destek paketini enerji fiyatlarına göre yeniden düzenleyerek parlamentoya sunmaya hazırlanıyor. Buna göre yoksul ya da dezavantajlı haneler için elektrik faturaları sübvansiyonu artırılacak. En savunmasız hanelerin elektriğinin ya da suyunun kesilmesi yasaklanacak. 

Malaga’dan Madrid’e giden trende yaklaşık 300 yolcu bulunuyordu. Yan hattan karşı yöne Madrid’ten Huelva’ya giden trende ise 200 yolcu bulunuyordu. 

Polis ilk belirlemeler uyarınca ölü sayısını 21 olarak açıklamıştı. Bugünse ölü sayısının 39’a ulaştığı bildirildi. Enkaz araştırıldıkça ölü sayısının artmasından endişe ediliyor. Endişeyi besleyen bir başka durumsa olay yerinin yüzlerce metre uzağında cesetler bulunması.

İspanya’nın Endülüs bölgesinde meydana gelen olayda, Malaga’dan Madrid’e giden hız treninin arka vagonları raydan çıkarak yan hatta karşı yönden gelip Huelva kentine giden hız treninin ön kısmına çarptı. 

Bu çarpışma, sonucu karşı yönden gelen hız treninin ön kısmındaki ilk iki vagonu raydan çıkararak 4 metrelik bir yamaçtan aşağı yuvarladı. Ölümlerin büyük çoğunluğu bu vagonlarda meydana geldi. 

Acil yardım ve kurtarma ekipleri pazar akşamı meydana gelen olaydan sonra, pazartesi sabahı enkaz da arama çalışmalarına devam ediyordu. 

Yetkililer, olayı “gerçekten tuhaf” olarak nitelediler. Raydan çıkma ve çarpışma düz bir ray hattında gerçekleşti. Paralel ray hatlarında meydana gelen olayda önce raydan çıkan trenin 4 yıldan daha genç olduğu belirtiliyor. Bu tren özel bir şirkete aitti. Karşı yönden gelen ve asıl can kayıplarının yaşandığı tren ise devlet kuruluşunundu. 

Hız trenlerinde yakınları bulunanlar, sosyal medyada kayıp yakınları hakkında bilgi için yalvaran mesajlar paylaşıyorlar. 

İspanya’nın 87 yaşındaki sürgündeki eski kralı Juan Carlos I, yıllardır sır gibi sakladığı aile trajedisini ilk kez anlattı. Yeni yayımlanacak anı kitabında, 1956 yılında Portekiz’deki aile evlerinde kardeşi Infante Alfonso’yu kazara vurduğunu itiraf etti.

Juan Carlos, kitabında “Bu trajedinin ağırlığını asla üzerimden atamayacağım. Şarjörü çıkardık ama namluda bir mermi kaldığını bilmiyorduk” ifadelerini kullandı. Eski kral, merminin sekerek kardeşinin alnına isabet ettiğini ve Alfonso’nun babasının kollarında öldüğünü yazdı.

O dönemde 18 yaşında olan Juan Carlos hakkında hiçbir resmi soruşturma açılmadı. Kralın babası pistoyu denize attı, Alfonso’nun bedenini ise İspanyol bayrağıyla örttü.
Juan Carlos, babasının kendisini sarsarak “Bunu bilerek yapmadığına söz ver” dediğini, ancak ilişkilerinin bir daha asla eskisi gibi olmadığını yazdı.

Filenin Sultanları ilk seti 25-18, ikinci seti 25-20 ve üçüncü seti 25-23 kazanarak sahadan 3-0’lık galibiyetle ayrıldı. Bu sonuçla Türkiye, Dünya Şampiyonası’na İspanya galibiyetiyle başladı. E grubunda yer alan Türkiye, son 16 turuna kalabilmek için kalan maçlarında Bulgaristan ve Kanada’yla mücadele edecek.

İspanya’da 15-64 yaş arası nüfusun %33’ü her gün sigara içiyor. Bu oran kadınlarda %28, erkeklerde ise %38. Sigara kullananların %81’i ise paket sigaraları tercih ediyor.

Madrid Ramón y Cajal Hastanesi Kardiyoloji Servisi’nden Dr. Vivencio Barrios , “Pek çok kişi sigarayı bırakmak istemiyor ya da denemelerine rağmen bırakamıyor. Bu durumu görmezden gelemeyiz, bu bireylere de çözüm sunmalıyız.” diyerek yeni yaklaşımlara ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Dr. Barrios, tıbbi ve bilimsel kanıtlara dayandırdığı konuşmasında şunları ifade etti: “Her zaman ilk önerimiz sigarayı tamamen bırakmak olmalı. Farmakolojik destek, psikoterapi, akupunktur gibi tüm yöntemlerle bu teşvik edilmeli. Ancak tüm yollar denendiğinde ve sonuç alınamadığında, bu kişiler için zararı azaltmaya yönelik alternatifler sunmak gerekir.”

Bu noktada, duman içermeyen ürünlere dayalı yeni risk yönetimi modelleri devreye giriyor. “Tütünü yakmayan ve bu nedenle zararlı maddeleri çok daha az üreten alternatif ürünlerin, sigarayı bırakamayan hastalarda kardiyovasküler riski azaltmaya yardımcı olabileceğine dair bilimsel kanıtlar artıyor,” diyen Dr. Barrios, nikotin ile sigara dumanı arasındaki farkı da vurguladı: “Nikotin bağımlılık yapıcıdır ve zararsız değildir, ancak kardiovasküler hastalıkların ana nedeni nikotin değildir, esas sorun kansorejen partiküller içeren dumandır. Bu partiküller, duman üretmeyen alternatiflerde aynı düzeyde bulunmaz.”

Devam eden araştırmalarda elde edilen bulgular, sigarayı bırakamayan bireyler için daha etkin çözümlerin geliştirilmesini mümkün kılabilir. ABD, Birleşik Krallık, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkeler, zarar azaltma temelli yaklaşımları politika düzeyinde değerlendirmeye başlamış durumda.

Dr. Barrios, sözlerini şu benzetmeyle tamamladı: “Denizi durduramazsınız ama sörf yapmayı öğrenebilirsiniz. Biz de sigarayı bırakamayanlara bunu teklif ediyoruz.” Ancak uyarısını da ekledi: “Bu yeni yöntemler gençler için bir başlangıç kapısı olmamalı. Bu noktada çok sıkı denetim şart.”

Geleneksel Sigaraya Kıyasla Daha Düşük Risk Taşıyabileceğine Dair Artan Bilimsel Kanıtlar Var

Yakın Doğu Üniversitesi, Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Koray Kadam, konu ile ilgili yaptığı açıklamada: “Sigara kullanımına bağlı hastalıklar, özellikle kardiyovasküler ve solunum sistemi hastalıkları açısından küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Elbette ideal yaklaşım, sigaranın tamamen bırakılması yönünde olmalıdır. Ancak bu bağımlılık, her birey için aynı şekilde yönetilemeyen karmaşık bir süreçtir. Bu nedenle sigarayı bırakamayan bireyler için, sağlık riskini azaltmaya yönelik alternatif yaklaşımların bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi gereklidir.

Bu noktada tütün ısıtma sistemleri gibi duman üretmeyen ve daha az toksik madde maruziyetine neden olduğu gösterilen ürünlerin, geleneksel sigaraya kıyasla daha düşük risk taşıyabileceği yönünde artan bilimsel kanıtlar bulunmaktadır. Bu sistemler, özellikle sigarayı bırakmayı başaramamış ve yüksek risk grubunda yer alan bireylerde, bir zarar azaltma stratejisi olarak dikkatle ele alınabilir.” dedi.

Kadam ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi ülkelerde de bu konuda yapılacak sağlık politikası değerlendirmelerinin, hem bireysel sağlık hem de toplum sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurgularken bu tür ürünlerin gençler ve sigara kullanmamış bireyler için bir başlangıç noktası haline gelmemesi adına, sıkı regülasyon ve kontrol mekanizmalarının oluşturulmasının kritik öneme sahip olduğunun da altını çizdi.