Lyon’lu dilbilim profesörü Bernard Cerquiglini, İngilizce dilinin yaklaşık 1000 yıl önce Fransızca’dan alınan binlerce kelimeyi kullandığına dikkat çekiyor.

Başkan Macron’un danışmanlarından Profesör Cerquiglini, bu yüzden Fransız kültüründe İngilizce kelimelerin kullanılmaya devam edilmesini ‘üzüntü verici’ olarak nitelendirdi .

Onun yorumları akla 80’lerin sitcomu ‘Allo Allo’dan İngiliz olan ancak ikna edici bir aksanla akıcı Fransızca konuşabildiğini düşünen umutsuz casus Memur Crabtree’yi getiriyor.

Profesör Cerquiglini’nin yeni kitabının adı ‘La langue anglaise n’existe pas’; ‘Fransızcanın kötü telaffuzu’

Bu, ‘İngilizce dili mevcut değil’ anlamına gelir; ‘öFransızca’da kötü telaffuz ediliyor’.

Times’ın haberine göre Profesör Cerquiglini, ‘Fransızca İngilizceye hukuk, ticaret, maneviyat, sanat ve hükümet gibi temel kelimeleri verdi’ diyor  .

‘Eğer İngilizce bugün prestijli, uluslararası bir dil ise, bu Fransızca sayesindedir.’

Profesör Cerquiglini kitabında Fransızcanın birkaç yüzyıldır İngiltere’nin ‘resmi ve ortak dili’ olduğunu savunuyor.

Orta Çağ’da, Britanya Adaları sakinleri tarafından Cornish’ten İngilizceye ve nesli tükenmiş bir Kuzey Cermen dili olan Norn’a kadar çeşitli diller konuşuluyordu.

Ancak Normandiya Dükü William’ın liderliğindeki 1066 Norman Fethinden sonra Fransızca, İngiltere’de ana dil haline geldi.

Kökenleri Norman Fransızcası olan İngilizce kelimelere örnek olarakn; ‘suçlama’, ‘domuz pastırması’, ‘düşman’, ‘teslim olma’, ‘insanlar’, ‘şövalyelik’, ‘majesteleri’ ve ‘moda’ kelimeleri örnek gösteriliyor. .

İngilizce versiyonu ‘people’, olan kelime oFransa’da ünlülere atıfta bulunmak için kullanılan bir kelimedir.

Uşak, şarap garsonunun adı olan ’bouteiller’den gelirken, tırtıl Fransızca ‘cateplus’ yani kıllı kediden gelir.

Vintage ‘intikam’dan, korkak ‘korkak’tan, tenis ‘tenez’den, düşman ‘düşman’dan, heybet ‘görkem’den, moda ise ‘façon’dan türetildi.

İngilizlik imajını çağrıştıran kriket terimi Wicket, aslında Fransızca sayaç anlamına gelen ‘guischet’ kelimesinden geliyor.

İngilizce tarafından uyarlanan birçok Fransızca kelime yemek pişirmeyle ilgilidir; örneğin, İngilizce ‘güveç’ kelimesi eski Fransızca estuver’den gelir, bu da buharda pişirmek anlamı taşır; aynı şekilde puding ‘boudin’den gelir.

Mantar eski Normandiya kelimesi ‘mousheron’dan gelirken, sığır eti ‘buef’ten, kızarmış ekmek ‘tostée’den ve yulaf lapası ‘potage’den gelir.

İngilizlerin en sevilen içkilerinden biri olan cin ise, içeceğin yapımında kullanılan ardıç meyvesi anlamına gelen ‘genevre’ sözcüğünden geliyor.

Uzmana göre İngilizce kelimelerin yüzde 40’a yakını Fransızca kökenli, yani toplamda 80.000 civarında.

Profesör Cerquiglini, birçoğunun tam bir döngüye girdiğine işaret ediyor; Fransızca olarak başladılar, İngilizce tarafından ödünç alındılar ve uyarlandılar ve İngilizce versiyonları, yeni İngilizce formlarında da olsa, o zamandan beri Fransızca sözlüğüne yeniden girdi.

Profesör bunları en azından Fransızca telaffuz ederek yeniden sahiplenmenin uygun olacağını savunuyor.

İngilizce terimlerin Fransızca diline girmesinden hoşlanmayan tek Fransız Profesör Cerquiglini değil.

Başka bir dil profesörü Jean Maillet,  İngilizce kelimelerin Fransızca kelime dağarcığına girmesine izin verdikleri için  vatandaşlarını tembel olarak nitelendirdi .

Örneğin, Fransızlar isim olarak ‘aspect’, ‘apparence’, ‘tenue’ veya ‘allure’ gibi Fransızca varyasyonlar yerine İngilizce ‘look’ kelimesini kullanıyor.

Paris Üniversitesi’nde İngilizce öğreten Profesör Maillet şunları söyledi: ‘Sözlüğümüzde hiç bu kadar çok İngilizce sözcük bulunmamıştı.

‘Yüzde on kadar var ve katlanarak artıyor.

‘Bunun nedeni kısmen dil tembelliğinden kaynaklanıyor, çünkü İngilizce kelimelerin çoğu Fransızca karşılıklarına göre daha kısa ve daha kullanıcı dostu.

‘Kulağa pek hoş gelmiyor ama otomatik hale geldikleri için onları kullanıyoruz.’

Her yıl en popüler İngilizce kelimeleri belirleyen Oxford İngilizce sözlüğünü hazırlayan Oxford Languages, 2021 yılının popüler kelimesini belirledi.

Aşı kelimesinin kısaltılması olan “vax” kelimesi 2021’in kelimesi olarak açıklandı.

“vax” kelimesinin Eylül 2021’de önceki yıla göre 72 kat daha fazla kullanıldığı belirlendi.

Oxford İngilizce Sözlüğü’nü de hazırlayan Oxford Languages’ın kıdemli editörü Fiona McPherson, “Bu kelime, kısa, vurucu ve dikkat çekici. Ayrıca çok verimli bir kelime, farklı kombinasyonlarla yeni kelimeler oluşturabiliyor” dedi.

Geçen yıllarda selfie ve post-truth (gerçek sonrası) gibi kavramları yılın kelimesi seçen kurum, “Vax kelimesi, diğerlerinden çok daha fazla İngilizce diline 2021 yılında kendini enjekte etmeyi başardı” açıklamasını yaptı.