Mekke Antlaşması’nın Unsurları

Ağustos ayında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraflardan birine yöneltilecek dış kaynaklı bir silahlı saldırının tüm üye devletlere yapılmış sayılmasını öngörüyor. NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olan Türkiye’nin de dahil olduğu bu pakt, tarafların egemenliklerini, bağımsızlıklarını ve toprak bütünlüklerini korumak amacıyla askeri iş birliği, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayi alanlarında ortak mekanizmalar kurmasını hedefliyor. Taraflar arasındaki stratejik iş birliğinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması ve ortak güvenlik çıkarlarının savunulması, ABD’nin talebi doğrultusunda varıldığı belirtilen antlaşmanın metninde temel prensip olarak yer alıyor.

Kaşıkçı Cinayeti ve Türkiye-Suudi Arabistan İlişkilerinin Dönüşümü

2018 2 Ekim’de Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın Suudi Arabistan’ın İstanbul Başkonsolosluğu’nda vahşice katledilmesi iki ülke ilişkilerinde tarihin en büyük krizlerinden birine yol açmış, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan cinayetin en üst düzeyde talimatlandırıldığını belirterek Riyad yönetimini sert bir dille suçlamıştı. Bu yaklaşımlar, bir süre sonra Kaşıkcı cinayeti dosyasının Suudi makamlarına gönderilmesi ile değişmişti. Yine de iki ülke arasındaki soğukluk bir süre devam etmiş ancak son yıllarda Ankara ve Riyad arasında normalleşme süreci başlatılmıştı. Mekke Antlaşması ile en üst düzeyde sağlanan bu askeri ve stratejik mutabakat, geçmişteki derin siyasi ve hukuki gerilimlerin yerini pragmatik bir güvenlik ortaklığına bırakmıştı.

Arapların Anlaşmazlıklarına Karışmak ve İç Siyasetteki Tartışmalar

Ankara’nın Riyad ile imzaladığı savunma paktı çerçevesinde asker gönderme hazırlığı yapması, Türkiye iç siyasetinde ve dış politika kamuoyunda farklı değerlendirmeleri beraberinde getiriyor. Muhalefet çevreleri ve bazı uzmanlar, olası bir askeri konumlandırmanın Türkiye’yi Orta Doğu’daki ve İran yansılı grupların etkin olduğu Yemen sahasındaki çatışmaların tarafı haline getirebileceği yönünde endişelerini dile getirirken; iktidar kanadı ise atılan adımların bölgesel istikrarı koruma, ulusal güvenliği tahkim etme ve Türkiye’nin savunma sanayi kapasitesini uluslararası alanda güçlendirme hedefi taşıdığını savunuyor.

Dört Ülkeden Ortak Kınama

R4 Grubu, havalimanında sivillerin ölümüne ve yaralanmasına, sivil altyapı ile tesislerin zarar görmesine yol açan Husi saldırılarını uluslararası hukukun açık ihlali ve hiçbir gerekçeyle kabul edilemeyecek tehlikeli bir tırmanış olarak niteledi. Ortak açıklamada Suudi Arabistan’ın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak; tehdidi caydırmak ve saldırıların tekrarlanmasını önlemek amacıyla uluslararası hukuk çerçevesinde alacağı meşru tedbirlere tam destek verildiği bildirildi. Saldırıların sonuçlarından Husiler sorumlu tutulurken eylemlerin derhal ve koşulsuz sona erdirilmesi istendi.

Mekke Anlaşması Ne Öngörüyor? “Birimiz Hepimiz, Hepimiz Birimiz İçin”

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın 7 Ağustos 2026’da imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç devletten herhangi birine yönelik silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılmasını öngörüyor. Metin, kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesinin yanı sıra savunma iş birliğinin bütün boyutlarıyla geliştirilmesini hedefliyor. Sonraki ortak çalışmalar kapsamında savunma sanayisi iş birliği, ortak teknoloji geliştirme, ortak üretim ve kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğinin artırılması da anlaşmanın uygulama alanları arasında gösterildi.

Birine Saldırı Üçüne Saldırı Sayılacak

Anlaşmanın kolektif savunma hükmü, taraflardan birinin saldırıya uğraması halinde diğer iki ülkenin olayı ortak güvenliğe yönelmiş bir saldırı olarak değerlendirmesini gerektiriyor. Tarafların geçen hafta kolektif savunma taahhütlerini uygulama ve Suudi Arabistan’a kuvvet ve kabiliyetlerin hızlı intikalini sağlama konusunda uzlaştığı bildirilmişti. Bununla birlikte Ankara, şu aşamada asker göndermeyi ve saldırı amaçlı harekâta katılmayı dışlamış; desteğin ağırlıklı olarak savunma ve teknik alanlarda yürütüldüğünü belirtmişti.

Meclis Onayı Bekleniyor

Mekke Anlaşması’nın Türkiye açısından iç hukukta bağlayıcılık kazanması için anayasal onay sürecinin tamamlanması gerekiyor. Anayasa’nın 90’ıncı maddesine göre Türkiye adına yabancı devletlerle yapılan milletlerarası anlaşmaların onaylanması, kural olarak TBMM’nin bunu bir kanunla uygun bulmasına bağlı. Reuters’a göre pakt henüz Meclis tarafından resmen uygun bulunmadığı için Türkiye’nin Suudi Arabistan’a desteği şimdiye kadar büyük ölçüde ikili çerçevede yürütüldü; anlaşmanın önümüzdeki günlerde TBMM’ye sunulması bekleniyor.

Mekke Anlaşması’nın Perde Arkasında ABD mi Var?  

Resmî açıklamalar anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını, bölgesel barış ve istikrar için kolektif caydırıcılık oluşturmayı amaçladığını savunuyor. Buna karşılık anlaşmanın perde arkasına ilişkin yorumlarda, ABD’nin bölgedeki güvenlik garantilerine yönelik kuşkular, İran ve İsrail merkezli gerilimler, Kızıldeniz ile Hürmüz Boğazı’ndaki riskler ve üç ülkenin birbirini tamamlayan kapasitesi öne çıkarılıyor. Bu okumaya göre Türkiye’nin askerî ve savunma sanayisi birikimi, Suudi Arabistan’ın finansal gücü ve stratejik konumu ile Pakistan’ın nükleer caydırıcılığı bir araya getirilerek bölgesel sahiplenmeye dayalı yeni bir güvenlik mimarisi kurulmak isteniyor. “İslami NATO” benzetmesi yapılsa da paktın kısa vadede NATO ölçüsünde kurumsallaşmış bir ittifaka dönüşeceği iddiası henüz yorum düzeyinde bulunuyor.

Yemen’deki Husiler ve Suudi Arabistan 

Husiler, Yemen’de Suudi destekli hükümete karşı 2014’ten beri savaşıyordu. 2022’de sağlanan ateşkes büyük ölçüde korunmuş, ancak çatışmalar 2026 yazında yeniden şiddetlenmişti. Eylül ayında Kızıldeniz kıyısında ilerleyerek stratejik bölgeleri ele geçirmişler, Suudi destekli karşı harekât ve hava saldırılarının ardından Suudi Arabistan’a füze ve insansız hava aracı saldırılarını yoğunlaştırmışlardı. Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı aynı hafta içinde art arda hedef alınmıştı; cumartesi günkü saldırıda 13 kişi yaşamını yitirmiş, 300’den fazla kişi yaralanmıştı. Pazar günü düzenlenen yeni saldırıda ise bir kişi ölmüş, yaklaşık 12 kişi yaralanmıştı.

Atatürk: “Arapların Anlaşmazlıklarına Karışmayın”

Atatürk’ün dönemin Hariciye Kâtibi Umumisi Numan Menemencioğlu’na not ettirdiği aktarılan dış politika stratejisi, komşu ülkelerin iç işlerine karışmamak, Rusya’yı tahrik etmemek, Araplarla iyi ilişkiler geliştirirken aralarındaki anlaşmazlıklarda taraf olmamak, sorulmadan akıl vermemek ve Batı’ya yakın dururken emperyalist emellere araç olmamak şeklinde özetleniyor. Bu öğütler, “Yurtta sulh, cihanda sulh” anlayışıyla birlikte tam bağımsızlık, devletlerin eşitliği, toprak bütünlüğüne saygı, gerçekçilik ve uyuşmazlıkların diplomasi yoluyla çözümü ekseninde değerlendiriliyor.

Husiler‘in, Babülmendep çevresindeki etkisi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın ardından küresel enerji ve ticaret açısından kritik bir başka geçiş noktasında da etkisini artırması anlamına geliyor.

Türkiye açısından yalnızca stratejik bir coğrafya olmayan Yemen, Türk hafızasında aynı zamanda bir türküdür. 

Havada bulut yok, bu ne dumandır
Mahlede ölü yok, bu ne figandır

Ano Yemen’dir, gülü çemendir
Giden gelmiyor, acep nedendir? 

Bu türkü, bir coğrafyanın bıraktığı tarihsel izin nesilden nesle en güçlü ifadelerinden biridir.

Yemen’e gidenlerin önemli bölümünün geri dönemediği yıllar, aradan geçen zamana rağmen toplumsal hafızadaki yerini korumaktadır. 

Türkiye’nin Yemen’deki olası askeri gelişmelere yaklaşımı da bu tarihsel hassasiyet ve bölgesel gerçeklik birlikte değerlendirilerek şekillenmelidir. 

Asıl soru, Yemen’e nasıl katkı sağlanabilir?

Bugün Yemen, farklı siyasi ve askeri aktörlerin etkili olduğu parçalı bir yapı sergilemektedir. 

Husiler, Güney Geçiş Konseyi, uluslararası tanınırlığa sahip hükümet yapısı ve çeşitli yerel güçler arasındaki rekabet, ülkenin geleceğine ilişkin belirsizliği artırmaktadır.

Son dönemde çatışmaların yeniden yoğunlaşması ve Kızıldeniz kıyısındaki askeri hareketlilik, ülkenin siyasi ve güvenlik dengelerini daha da kırılgan hale getirmiştir. 

Bununla birlikte, Yemen’deki gelişmelerin yalnızca ülke sınırları içinde kalmadığı; Kızıldeniz ve Babülmendep üzerinden geçen ticaret yollarının güvenliğini de doğrudan etkilediği açıktır.

Bölgesel aktörlerin Yemen’e ilişkin öncelikleri de birbirinden farklıdır. 

İran’ın Husiler üzerindeki etkisi, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin güvenlik ve siyasi hesapları, ABD’nin deniz ticareti ve bölgesel güvenlik yaklaşımı, Yemen’deki denklemi daha da karmaşık hale getirmektedir.

Bütün bu stratejik hesapların merkezinde Yemen halkının temel ihtiyaçları bulunmaktadır.

Birleşmiş Milletler ve insani yardım kuruluşlarının güncel değerlendirmeleri, ülkede milyonlarca insanın insani yardıma ihtiyaç duyduğunu ve çatışmaların yeniden şiddetlenmesinin yerinden edilmeyi ve gıda güvensizliğini derinleştirdiğini ortaya koymaktadır.

Türkiye’nin katkısı, Yemen’deki kırılganlığın bir parçası olmak yerine, Yemenlilerin kendi gelecekleri hakkında karar verebilecekleri bir ortamın oluşmasına yardımcı olmak yönünde şekillenmelidir.

Çünkü kalıcı barış, yalnızca silahların susmasıyla kurulamaz. Farklı toplumsal kesimlerin siyasi sürece katılması, kamu kurumlarının güçlendirilmesi ve ülke kaynaklarının şeffaf biçimde yönetilmesi de sürdürülebilir bir barışın temel unsurlarıdır.

Kızıldeniz’de deniz ticaretini tehdit eden güvenlik sorunları, yalnızca askeri tedbirlerle kalıcı biçimde çözülemez. Deniz yollarının güvenliği ile Yemen’in siyasi istikrarı birbirinden bağımsız değildir.

Bunun için Yemen’e ve bölgeye müdahil olan dış aktörlerin askeri rekabeti derinleştirmek yerine diplomatik çözüm arayışlarına alan açması gerekir. 

Yemen’in tarihsel hafızamızdaki yeri, caydırıcılık temeline dayanan Mekke Ortak Savunma ittifakı gündemde olsa bile, Türkiye’nin Yemen kaynaklı askeri çatışmalara doğrudan müdahil olmasını gerektirmemektedir.

Son sözse; Yemen’e dönüş, geçmişin askeri mirasını tekrarlamak değil; barışın, diplomasinin ve insan onurunun yanında yer almak anlamına gelmelidir.

İsmet HERGÜNŞEN

Hürmüz’e alternatif hat haftalarca devre dışı kalabilir. Küresel Arzın %4’ü Kesildi

Suudi Arabistan’ın doğudaki üretim sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanına bağlayan yaklaşık 1.200 kilometrelik Doğu-Batı boru hattı, düzenlenen hava saldırısının ardından kapatıldı. Riyad, saldırıda Irak’taki İran destekli milislerce fırlatılan insansız hava araçlarının kullanıldığını açıkladı. İran-Irak Savaşı sırasında, Hürmüz Boğazı tehdit altına girdiğinde petrol ihracatını sürdürebilmek amacıyla 1980’lerde inşa edilen hat, mevcut krizde Suudi ham petrolünü Körfez yerine Kızıldeniz’e ulaştıran temel güzergâh konumundaydı. Bölgesel yetkililere göre büyük bir pompalama tesisindeki hasarın onarılması üç ila beş hafta sürebilir; bu sırada hat sınırlı kapasiteyle çalışabilse de ne kadar petrol taşınabileceği belirsiz. Riyad, işletmenin ne zaman tam olarak başlayacağını açıklamadı. Petrol piyasası aktörleri, Hürmüz büyük ölçüde kapalı kalırken hattın uzun süre devre dışı olmasının küresel arzın yüzde 4’üne kadar olan bölümünü etkileyebileceğini belirtiyor. Suudi Arabistan, depolardaki petrolü ve Yanbu’daki mevcut yükleme imkânlarını kullanarak sevkiyatın bir bölümünü sürdürmeye çalışıyor; ancak boru hattındaki kapasite kaybı ile Babülmendep’teki güvenlik tehdidi, ülkenin hareket alanını ciddi biçimde sınırlıyor.

Yemenli Husiler de Suudi hedeflerine saldırıları artırdı

Husiler, Suudi Arabistan’ın güneyindeki Khamis Mushait askeri hava üssüne onlarca füze ve insansız hava aracı fırlattıklarını; uçak hangarlarını, radar sistemlerini, pistleri ve mühimmat depolarını hedef aldıklarını açıkladı. Suudi makamları Khamis Mushait ile üç güney kentinde acil durum uyarıları yayımlarken, Suudi öncülüğündeki koalisyon saldırılarda 13 sivilin yaralandığını bildirdi. Yemen’in Kızıldeniz kıyısında ise Husiler, tarihi Moha limanı ile Babülmendep’in girişindeki Perim Adası’nı ele geçirerek son yıllardaki en önemli toprak kazanımlarından birini sağladı. Suudi ve Yemen hava kuvvetleri Moha çevresindeki Husi hedeflerine bombardımanı artırdı; buna rağmen Yemenli yetkililer grubun ülkenin batı kıyısının neredeyse tamamında etkili denetimi koruduğunu belirtiyor.

İran’ın Yıllarca Sabırla Ördüğü Örümcek Ağı Devrede. Dünya Enerjisinin Gırtlağı  Kapanıyor

Yemen’deki tırmanış, Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapalı olduğu bir dönemde Babülmendep üzerindeki baskıyı da artırarak küresel enerji ve ticaret akışlarını iki ayrı geçiş noktasında tehdit ediyor. Körfez ülkeleri ile İran arasında Hürmüz’ün yeniden açılmasını ele almak üzere planlanan görüşmelerin ertelenmesi, diplomatik çözüm ihtimalini zayıflatırken petrol arzına ilişkin endişeleri büyüttü. Ham petrol fiyatları pazartesi günü yüzde 4’ten fazla yükseldikten sonra günü yaklaşık yüzde 1 artışla tamamladı. Washington, Suudi Arabistan’ın doğrudan askeri müdahale taleplerine karşı temkinli davranıp istihbarat desteğiyle yetinirken; Riyad ile Yemen hükümeti hava saldırılarını yoğunlaştırdı. Böylece Yemen’deki çatışma, İran’ın Hürmüz üzerindeki baskısıyla birleşerek Suudi petrolünün hem doğu hem batı çıkışını aynı anda risk altına sokan bölgesel bir krize dönüştü.

Kıyı hattında hızlı ilerleyiş

Habere göre Husiler cuma günü erken saatlerde, uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetine bağlı güçler karşısında hızla ilerleyerek kıyıdaki son yerleşimleri aldı. Grup, Aden Körfezi’ni Kızıldeniz’e bağlayan Bab-ül Mendeb Boğazı’ndaki adalara da yöneldi.

Al Jazeera muhabirlerinin aktardığı bilgilere göre Husi savaşçıları perşembe şafak vakti El-Muha’ya, diğer adıyla Mocha’ya ulaştı; ardından kıyı açığındaki adaları ele geçirmek üzere denize açıldı. Yemen hükümeti kaynakları da savaşçıların Bab-ül Mendeb kıyısındaki Zubab kasabasına vardığını bildirdi.

Hükümet güçlerinin çekilmesinin ardından silahlı grupları taşıyan teknelerin, boğazın ortasında bulunan Meyyun Adası’na —Perim olarak da biliniyor— ulaştığı belirtildi. Sana merkezli Yemen Press Agency ise Husilerin boğaza hâkim konumdaki El-Ömeri kampını ele geçirdiğini öne sürdü.

Boğazın kontrolüne ilişkin resmî teyit yok

Bir Yemen hükümeti kaynağı, Husilerin Bab-ül Mendeb bölgesini ele geçirmeyi tamamladığını AFP’ye söyledi. Bununla birlikte Al Jazeera’nın Sana’dan bildirdiğine göre Husi yönetimi, boğazın kontrol edildiğine ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı.

Bab-ül Mendeb neden kritik?

Bab-ül Mendeb, Kızıldeniz’in güney kapısı ve Süveyş Kanalı’na uzanan güzergâhın kritik geçidi olmuştu. Suudi petrolünün Hürmüz’den geçmeden Avrupa’ya taşınmasına imkân veren rota, ABD ile İran arasındaki savaş başlamadan önce küresel enerji sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalara karşı başlıca alternatiflerden biri hâline gelmişti.

Husiler daha önce Kızıldeniz’deki gemileri hedef alan bir kampanya yürütmüş, bu nedenle bölgedeki trafik belirgin biçimde azalmıştı. Grup, İran’la ittifak hâlinde olduğunu belirterek yılın başlarında ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşa tepki olarak Kızıldeniz’deki gemilere ve Suudi Arabistan destekli Yemen hükümetine yönelik saldırılarını yeniden başlatmıştı.

Bölgedeki tırmanışın ekonomik yansımaları da görünür hâle geldi. Al Jazeera’ya göre gelişmeler sırasında ABD’de motorinin ortalama galon fiyatı 6 doların üzerine çıkarken petrol fiyatları, mayıs ortasından bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerinde haftalık kapanışa yöneldi. Haber ayrıca Husilerin Yemen’in batısının büyük bölümünü kontrol ettiğini ve son ilerleyişin İran ile ABD arasındaki çatışmanın bölgeye yayılma ihtimalini güçlendirdiğini kaydetti.

Kızıldeniz’in Hürmüz’ü

“Gözyaşı Kapısı” olarak da anılan Bab-ül Mendeb, Arap Yarımadası’ndaki Yemen ile Afrika kıyısındaki Cibuti ve Eritre arasında yer alıyor ve Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlıyor. Kuzeyinde Süveyş Kanalı’na uzanan hat, Körfez’den Akdeniz’e taşınan ham petrol ve yakıt ile Asya yönlü emtia için başlıca güzergâhlardan biri. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini hedef alması, Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez üreticilerinin Kızıldeniz çıkışına bağımlılığını artınca Bab-ül Mendeb Hürmüz kadar önem kazanmıştı. Buradaki trafik de aksarsa dünya enerji ve ticaret akışı ciddi krizlere gebe olacak.

Moka Hamlesi, Boğaza Bir Adım Daha

Yemen hükümeti yanlısı askeri kaynaklar, Husilerin tarihi Moka limanını ele geçirdiğini ve stratejik Haniş Adaları’na saldırılar düzenlediğini bildirdi. Hükümet güçleri, boğazın tam üzerinde ve Perim Adası’nın karşısında bulunan Zübab’a doğru çekilirken, Zübab ile Perim’in denetiminin geçit üzerinde fiili hâkimiyet kurulmasında belirleyici olduğu kaydedildi. AP’ye konuşan kent sakinleri de Husilerin Moka’ya girdiğini, kavşaklara yayıldığını ve kente uzanan yolların kapatıldığını aktardı; AP bu iddiaları bağımsız olarak doğrulayamadı. Limanın kaybı, yalnızca gemi trafiğini değil, gıda ve insani yardımın Yemen’e ulaştığı önemli bir kapıyı da tehlikeye soktu.

On Yılı Aşan Çatışmanın Yeni Safhası

Yemen’de İran destekli Husiler, 2014’te kuzeydeki dağlık bölgelerinden ilerleyerek Sana ve Yemen’in geniş kesimlerini ele geçirmiş; Suudi Arabistan da ertesi yıl uluslararası tanınmış hükümeti desteklemek üzere savaşa girmişti. Yaklaşık 150 bin kişinin ölümüne ve büyük bir insani krize yol açan çatışmalar, 2022’deki Birleşmiş Milletler aracılı ateşkesle büyük ölçüde durmuş; kalıcı siyasi uzlaşma sağlanamadığı için son çatışmalar ülkeyi yeniden topyekûn savaşa sürükleme riski yaratmıştı.

Trump: Savaş Ara Seçimlerden Sonra Bitecek

Bölgede bu son gelişmenin yanı sıra Trump’tan bir öngörü ortaya atıldı. ABD Başkanı Trump, İran’la savaşın 3 Kasım’daki ara seçimlerin hemen ardından sona ereceğini öne sürdü. Tahran’ın oylamayı etkilemek amacıyla çatışmayı uzattığını savunan Trump, “Seçimden hemen sonra savaşın biteceğini düşünüyorum; çünkü daha fazla dayanamazlar” dedi. Altı aylık savaşın ve yükselen yakıt fiyatlarının kamuoyu desteğini rekor düzeyde düşürdüğü belirtilirken Trump, İran’ın Natanz yakınlarındaki derin tünel komplekslerinin bulunduğu Pickaxe Mountain adlı nükleer bağlantılı tesise saldırı ihtimalini de yeniden gündeme getirdi. Reuters, Trump’ın daha önce de savaşın sona ermesi için tarihler verdiğini hatırlattı.

Kızıldeniz’de Yemen’deki İran yanlısı Husilerin vurduğu Rubymar adlı gemi, 12 gün boyunca su aldıktan sonra battı.

Belize bayraklı Birleşik Krallık kayıtlı gemi Bab el Mendep Boğazı’nda 18 Şubat günü  Yemen’deki iç savaşın taraflarından Husilerin saldırısına uğramıştı. Husiler, İsrail’in Gazze’ye saldırılarından sonra dünyanın en önemli ticari su yollarından biri olan Kızıldeniz-Suveyş Kanalı güzergahındaki gemilere İHAlar veya füzelerle saldırı yapmaya başlamıştı.

Yemen’de uluslararası kabul gören yönetimin yetkilileri geminin battığını teyit ettiler.

2015’ten bu yana Suudi liderliğindeki bir koalisyon tarafından desteklenen Yemen’in sürgündeki hükümeti, zaten su alan Rubymar’ın 1 Mart Cuma günü geç saatlerde fırtınalı hava nedeniyle battığını söyledi. Gemi, saldırıdan sonra 12 gün boyunca terk edilmiş haldeydi ancak gemiyi güvenli bir limana çekmek için hazırlık yapılmıştı.

Rubymar’ın yükü gübreydi. Ayrıca gemiden yakıt sızıntısı da oldu.

İngiliz yayın kuruluşu BBC’nin analizine göre, Kızıldeniz-Suveyş Kanalı güzergahını kullanan ticari gemilere saldırılar karşısında ABD ve Birleşik Krallık’ın liderliğinde Yemen’deki İran yanlısı Husi hedeflerine yönelik olarak yapılan operasyonlar işe yaramadı.

Husi hedeflerinin defalarca bombalanmasına rağmen, bölgede ticari gemilere yönelik saldırılar arttı. Son 3 haftada 9 saldırı oldu, önceki 3 haftada ise 6 saldırı olmuştu.

ABD ve Britanya güçlerinin Husi hedeflerine karşı 11 Ocak’ta başlayan saldırılarından sonra Kızıldeniz ticari gemi güzergahında %29 oranında düşüş saptandı.

Yemen’de ülkenin batısındaki sahilleri ellerinde bulunduran İran yanlısı Husiler, İsrail Hamas savaşından sonra İsrail’le bağlantılı ticari gemileri vuracaklarını açıklamışlar ardından da Kasım ayında Kızıldeniz-Suveyş Kanalı güzergahını kullanan gemilere saldırmaya başlamışlardı.

Husi saldırılarında toplam 28 gemi hedef alınmıştı. Ancak ABD ve Birleşik Krallık Husi hedeflerini vurmaya başlayınca bu kez ABD ve Britanya bağlantılı ticari gemiler hedef alınmaya başlandı.

Sonuçta Husilere yönelik operasyonlar etkili olmadı. Bunda Husilerin taktik değiştirmesinin rol oynadığı belirtiliyor. Husiler daha önce Kızıldeniz geçişinin en dar yeri olan Bab el Mendeb boğazındaki gemilere saldırıyorlardı. Husiler, ABD ve Birleşik Krallık, cruise füzeleri ve uçaklarla operasyona başlayınca bu kez Aden Körfezi açıklarındaki gemilere saldırı düzenlemeye başladılar. Ayrıca önceden drone ve füze kullanırken son zamanlarda sadece füzeleri kullanmaya başladılar.

Söz konusu süreç, Asya ile Avrupa arasındaki ticareti önemli ölçüde etkiledi. Kızıldeniz güzergahını kullanan gemi sayısında %50 düşüş oldu.

Uluslararası deniz nakliye şirketleri Afrika’nın güney ucu Ümit Burnu güzergahını kullanmaya başlayınca standart bir konteynırın Asya-Avrupa navlun maliyeti 1,200 dolardan 5,000 dolara yükseldi.

Yemen’de Husiler olarak bilinen Şii Ensarallah harekatı, anti-gemi füzelerle ABD’ye ait bir tanker gemisini vurduklarını belirtti.

Ensarallah Ordu Sözcüsü Yahya Saria, X sosyal medya paylaşımında, “Yemen Deniz Kuvvetleri, Aden Körfezi’nde birkaç anti-gemi füze kullanarak Amerikan Chem Ranger gemisine karşı operasyon gerçekleştirdi. Füzeler gemiye tam isabet etti” diye yazdı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı  (CENTCOM), X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, Husilerin Chem Ranger tankerine balistik füzelerle saldırdığını duyurdu.

ABD’ye ait olan tankerin Yunanistan tarafından işletildiği belirtilen paylaşımda, “Gemi ekibi, füzelerin geminin hemen yanında suya düştüğünü gördü. Yaralılar olduğu veya gemide hasar oluştuğu yönünde bilgi verilmedi. Gemi yoluna devam etti” dendi.

ABD yönetimi, Yemen’de Husiler olarak bilinen Ensarallah grubunu, Kızıldeniz’deki saldırıları nedeniyle yeniden “yabancı terör örgütleri” listesine aldı.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Husilerin terör listesine eklenmesiyle ilgili yazılı bir açıklama yaptı.

Sullivan, açıklamasında, Husilerin Kızıldeniz’deki gemi ticaretini aksatan saldırılarının Amerikan personelini de tehlikeye attığını ve hem ABD yönetiminin hem de uluslararası kamuoyunun bu saldırılara ortak tepki verdiğini ifade etti.

Sullivan, “ABD, devam eden bu saldırılara karşılık olarak Husiler olarak da bilinen Ensarallah’ı Küresel Özel Terör Örgütü listesine ekledi.” ifadesini kullanarak, Husilerin Kızıldeniz’deki saldırılarını sona erdirmesi durumunda bu listeden hızlı şekilde çıkarılabileceğini belirtti.

Husilerin söz konusu terör listesine 30 gün sonra ekleneceğini de kaydeden Sullivan, “Yemen’deki insani durumun daha da kötüleşmemesi adına” bu yönde bir değerlendirme yaptıklarını vurguladı.

Husiler, bu kararla, Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası ve Yabancı Terör Örgütleriyle ilgili 13224 Nolu Başkanlık Kararnamesi kapsamında yeniden “Küresel Özel Terör Örgütü” kapsamına girecek.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, 16 Şubat 2021’den itibaren geçerli olmak üzere Yemen’de Husiler olarak bilinen Ensarallah örgütünü yabancı terör örgütleri listesinden çıkardıklarını duyurmuştu. Söz konusu kararın, Yemen’de insani durumun son derece kötüleşmesi nedeniyle alındığı belirtilmişti.

Husiler, daha önce Donald Trump yönetiminin son günlerinde yabancı terör örgütleri listesine eklenmişti.