Türkiye Dönüşü Sır Dolu Uçak Değişimi. Yeni Uçağa Boşuna mı Para Harcandı?

Başkan Trump, Ankara’daki temaslarının ardından ülkesine dönerken beklenmedik bir kararla başkanlık filosunun eski model Air Force One jetine bindi; yeni lüks jet ise arkasından boş olarak uçuruldu. New York Times’ın Gizli Servis kaynaklarına dayandırdığı habere göre, bu ani değişimin arkasında, İran ile tırmanan gerilim esnasında yeni uçağın gelişmiş füze savunma ve elektronik harp sistemlerinden yoksun olması yatıyordu. 

Haber, yeniden düzenlenen uçağın epey yüklü bir kamu parasıyla tefriş edilmesine rağmen bir işe yaramadığını ima ediyor, Amerikan vergi mükelleflerinin parasının boşa harcandığı düşüncesini oluşturuyordu. Washington yönetimi iddiaları kesin bir dille yalanlayıp hamleyi “askerlere yeni uçağı gösterme jesti” olarak açıklasa da, uçuş esnasında Trump’ın gazetecilere verdiği yanıtlar soru işaretlerini gidermeye yetmedi.

Gözaltı Olmadı Ama Şafak Baskınıyla Tebligat Yapıldı. 

Haberin yayımlanmasının hemen ardından Adalet Bakanlığı ve FBI harekete geçerek New York Times’ın deneyimli muhabirleri Julian E. Barnes, Eric Lipton, Tyler Pager ve Eric Schmitt’e mahkeme çağrısı tebliğ etti. Federal ajanların bazı gazetecilerin ev kapılarına kadar giderek tebliğ ettiği bu çağrılar, FBI Direktörü Kash Patel ve Adalet Bakanlığı üst düzey yetkililerinin Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği gizli güvenlik zirvesinin ardından geldi. Büyük jüri karşısında ifade vermeye zorlanan gazetecilerin sızıntı kaynaklarını açıklaması istenirken, bu hamle Washington’da medya üzerindeki baskının en somut göstergesi olarak yorumlandı.

Kamuoyunda büyük tepki toplayan bu sert yargı adımların odağındaki uçak ise aslında tartışmalı bir geçmişe ve yüz milyonlarca dolarlık bir dönüşüm hikayesine sahipti.

Katar Hediyesi “Uçan Saray”

Söz konusu uçak, Katar Emirliği tarafından ABD yönetimine hediye edilmiş ve başkanlık filosuna katılması amacıyla ABD bütçesinden yaklaşık 400 milyon dolar harcanarak baştan aşağı yenilenmişti. Soğuk Savaş döneminden kalan eski Air Force One filosunun yerine geçmesi planlanan bu devasa Boeing uçağı, resmi olarak sadece birkaç hafta önce kullanıma alınmıştı. Ancak iddialara göre uçak, ABD Başkanı’nı olası hava saldırılarından koruyacak seviyedeki yüksek askeri füze Savunma sistemleriyle tam anlamıyla donatılmamıştı. Beyaz Saray yetkilileri uçağın son teknoloji güvenlik protokollerine sahip olduğunu savunsa da, Ankara seyahati dönüşünde yaşanan son dakika değişimi uçağın operasyonel hazır oluşuna dair soru işaretlerini güçlendirmişti. Üstelik Trump İran’a saldırı emrini Ankara’da vermişti. Türkiye hava sahası İran’ın elindeki füze sistemlerinin menzilinde bulunuyor.

Haberi Yazanların Kapısına Dayanma Uygulamasına Büyük Tepki

Adalet Bakanlığı, gelen sert eleştiriler üzerine yaptığı açıklamada hedeflerinin gazeteciler değil, ulusal güvenliği ilgilendiren gizli bilgileri sızdıran bürokratlar olduğunu vurguladı. Ancak New York Times Başhukuk Müşaviri David McCraw, federal ajanların gazetecilerin kapısına dayanmasını “Anayasal haklara ve basın özgürlüğüne yönelik açık bir saldırı” olarak niteledi.

Uçaktaki basın mensuplarının İran tehdidine ilişkin sorularını yanıtlayan Donald Trump ise “İran’ın hedef listesinde 1 numarayım, sürekli tehdit alıyorum” diyerek güvenlik tartışmalarını geçiştirirken; Beyaz Saray Basın Sözcüsü Steven Cheung, başkanın güvenliği için zaman zaman “şaşırtmaca ve yanıltma” taktikleri kullanabileceklerini belirterek detay vermekten kaçındı.

(*) Dejavu: Fransızca “zaten görülmüş” anlamına gelen dejavu (déjà vu), yeni bir anı veya ortamla karşılaşıldığında, o anı daha önce yaşamış veya o yeri daha önce görmüş gibi hissetmektir.