Anayasa Mahkemesi (AYM), ‘milli güvenlik’ gerekçesiyle internet sitelerine ve haberlere erişim engeli getirilmesinin “ifade özgürlüğü hakkının ihlali” olduğuna hükmetti.

Alınan bu toplu kararda, aralarında Diken, ETHA, Jin News, Cumhuriyet Gazetesi, Independent Türkçe, Mezopotamya Ajansı, Oda TV, Twitter, Ekşi Sözlük ve  Wikipedia‘nın da yer aldığı 62 başvurucuya uygulanan erişim engelinin kaldırılmasına karar verildiği belirtildi

Anayasa Mahkemesi (AYM), 1 Mayıs kutlamalarının İstanbul Taksim Meydanı’nda kutlanmasının engellenmesini ‘hak ihlali’ saydı.

Anayasa Mahkemesi, 1 Mayıs’ın Taksim Meydanı’nda kutlanmasının engellenmesi nedeniyle gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ile Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu’nun (KESK) başvurusunu değerlendiren  AYM’nin kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.

AYM, Taksim’de kutlama yapılmasının engellenmesinin “Anayasa’nın 34. maddesinde güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının engellenmesi”  olduğuna hükmetti. Karar, oy çokluğuyla alındı. Muhterem İnce karşı oy kullandı.

Yüksek Mahkeme, başvuruda yer alan ‘kötü muamele yasağının ihlal edildiği’ iddiasını ise ‘açıkça dayanaktan yoksun olduğu’  gerekçesiyle reddetti.

Kararında, 1977 yılındaki katliama atıfla Taksim’in işçi ve emekçilerin ‘ortak hafızası’ ve ‘sembolik değeri’ olduğuna vurgu yapan AYM, meydanın önemine ilişkin şu değerlendirme yapıldı:

“Bu nedenle işçi ve sendika kültürünün yapı taşlarından biri olan Taksim Meydanı yalnızca 1 Mayıs günü orada olanların dayanışmasının değil, aynı zamanda emekçilerin ortak hafızasının varlığını göstermektedir. Bu durumda kendisini o kültürün bir parçası olarak gören her kişinin 1 Mayıs günlerinde Taksim Meydanı’nın ifade ettiği anlamı doğrudan tecrübe etmek ve edindiği tecrübeyi kuşaklar boyunca aktarmak için burada bulunma hakkı vardır. 1 Mayıs’ın Taksim Meydanı ile özdeşleşmesi nedeniyle anılan mekanın sınırlanması aktarılmak istenen düşüncenin de sınırlanmasına neden olmaktadır.”

Anayasa Mahkemesi, Can Atalay’ın seçme ve seçilme hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı yönlerinden hak ihlali olduğuna karar verdi.

Avukat Taşçı, tahliye edilmesini beklediklerini söyledi.

Canan Karatay’ın meslekten geçici men kararı ifade özgürlüğünün ihlali sayıldı

Anayasa Mahkemesi (AYM), İç Hastalıkları ve Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay hakkındaki ‘meslekten geçici alıkoyma’ kararını ifade özgürlüğü ihlali saydı.

Canan Karatay, 2014 ve 2015 yıllarında katıldığı televizyon programlarında hamilelere şeker yükleme testi yapılmamasının, anne karnındaki bebeklere zarar verdiğini söylemiş ve yapan doktorları da eleştirmişti.

Karatay’ın eleştirisinin ardından İstanbul Tabip Odası, Karatay hakkında disiplin soruşturması başlattı. Soruşturma sonucunda Karatay’a 15 gün süreyle geçici olarak meslekten men cezası verildi.

Olay sonrası Canan Karatay, AYM’ye bireysel başvuruda bulundu.

AYM, kararında anayasanın 26’ncı maddesine göre herkesin ifade özgürlüğünün bulunduğunu, bunun ancak kanunda belirtilen şartlarda sınırlandırılabileceğini, Karatay’ın açıklamaları nedeniyle cezalandırılmasının da ifade özgürlüğüne müdahale anlamı taşıdığını açıkladı.

Mahkeme, yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Ankara 12. İdare Mahkemesine gönderilmesini de kararlaştırdı.

İtalyan bir çift, komşularının gece tuvalette sürekli gürültü yaptığını ve bu yüzden uyuyamadıklarını belirterek 19 yıl önce bir hukuk mücadelesi başlatmıştı.

Alt mahkeme, çiftin talebini geri çevirmişti ancak mücadeleden vazgeçmeyen çift davayı bir üst mahkemeye taşımıştı.

Dört erkek kardeşin yaşadığı komşu evin tuvaletinde neden bu kadar gürültü olduğuyla ilgili bir soruşturma başlatılmıştı.

Yüksek Mahkeme, tuvaletteki gürültünün çiftin yaşam kalitesini olumsuz etkilediğine ve insan hakkı ihlali olduğuna hükmetti.

Karara göre komşular, tuvalette gürültüye yol açan su tankını değiştirecek ve çifte 10 bin dolardan fazla para ödeyecek.

İtalya yüksek mahkemesi, daha önce köleleştirme, işkence ve zorla aç bırakmayı da insan hakları ihlali olarak kabul etmişti.

Anayasa Mahkemesi, bazı internet haberlerine yayın yasağı getirilmesine ilişkin başvurularda ihlal kararı verdi ve benzer konulardaki başvuruların incelenmesinin 1 yıl boyunca ertelenmesini kararlaştırdı.

Anayasa Mahkemesi (AYM), bazı haberlere getirilen yayın yasağı üzerine yapılan başvurularda ilgili kanundan kaynaklı olarak ifade ve basın özgürlüğü ile etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verdi, aldığı pilot kararla benzer başvuruların incelenmesinin 1 yıl ertelenmesine hükmetti.

Resmi Gazete’de yer alan karara göre, internet sayfalarındaki bazı haberlere yayın yasağı getirilen 9 yayın organı, bu kararlara yaptıkları itirazların sulh ceza hakimliklerince reddedilmesi üzerine ifade ve basın özgürlükleri ile etkili başvuru haklarının ihlal edildiğini öne sürerek Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yaptı.

Haberlere erişimin engellenmesi yoluyla ifade ve basın özgürlüklerine yönelik müdahalede bulunulduğu belirtilen kararda, müdahalenin yasal dayanağını 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 9. maddesinin oluşturduğu ifade edildi.
5651 sayılı Kanun’un 1. maddesinde erişimin engellenmesi yolunun kapsamının suç şüphesi taşıyan internet içeriği ile sınırlandırıldığı kaydedilen kararda, kişilik haklarına yönelik bir saldırıya karşı erişimin engellenmesi yoluna başvurulabilmesi için ihtilaf konusu internet içeriğinin ceza kanunlarına göre suç oluşturduğuna yönelik şüphenin bulunması gerektiği belirtildi.

Kararda, kanuna ilişkin, “Kanun’un 9. maddesinde erişimin engellenmesi yolunun kapsamının suç teşkil eden internet yayını ile sınırlı olduğunu gösteren herhangi bir ibare bulunmamaktadır. Üstelik bu yolun kullanılabilmesi için kişilik haklarına yönelik haksız fiilin ulaşması gereken ağırlığın boyutuna ilişkin bir ölçüt/eşik değer de belirlenmemiştir. Ayrıca söz konusu kanun ile getirilen erişimin engellenmesi usullerinin tamamının tedbir niteliğinde olduğu izlenimi oluşmaktadır” değerlendirmesinde bulunuldu.
Kararda, başvurucuların ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gerekleri ölçütüne uygunluğunun tartışılması ve sorunun kanundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının buna göre belirlenmesine ihtiyaç bulunduğu ifade edildi.

Bu kapsamda sulh ceza hakimliklerinin kararlarında basının görev ve sorumluluklarına uymadığı, kötü niyetli olarak gerçeğin çarpıtıldığı yönünde somutlaştırılmış tespitlerinin bulunmadığı bildirilen kararda, “Üstelik bu haberlerden herhangi biriyle ilgili olarak erişimin engellenmesi kararından sonra bir ceza soruşturması ve kovuşturması açıldığı da tespit edilememiştir. Dolayısıyla somut başvurulara konu haberler, belirsiz bir süre için engellenmiş görünmektedir. İlgili ve yeterli gerekçe olmadan tedbir mahiyetinde alınan bu tür kararların süresiz etki göstermesi nedeniyle ifade ve basın özgürlüklerine yapılan müdahalenin orantılı olmadığı değerlendirilmiştir” ifadeleri kullanıldı.

Müdahalenin kaynağındaki sorunun 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesinden kaynaklandığı kaydedilen kararda, farklı yargı çevrelerindeki görevli sulh ceza hakimliklerince verilen kararlarda Anayasa Mahkemesi içtihadı ile ortaya konulan ilkelerin takip edilmediği belirtildi.
İlgili kanun kapsamında verilen kararların benzer yeni ihlalleri önlenmesi adına halihazırda işleyen mevcut sistemin yeniden ele alınması gerektiğine işaret edilen kararda, şunlar bildirildi:
“Hiç şüphesiz internet ortamının organize edilmesi hususunda benimsenecek devlet politikasının önemli bir parçası olan kanuni düzenlemeleri yapmak yasama organının takdirindedir. Elbette parlamento, yeni kanuni düzenlemeleri mevcut sistem içinde kalarak yapmayı da tercih edebilir. Bu takdirde çevrim içi ortama yönelik müdahalelerin Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olması ve Anayasa’nın 26. maddesinin ihlaline yol açmaması için yapılacak yeni kanuni düzenlemelerde asgari standartların dikkate alınmasında yarar olduğu kanaatine varılmıştır.”