Suç örgütlerinin siyasete, hükümet kurulmasına bile müdahele ettiği Atlas Okyanusu’ndaki Karaip ülkesi Haiti’de bir çete Port Sonde şehrindekiu bir semte baskın yaparak rastgele en az 70 kişiyi öldürdü. 100’e yakın kişi de yaralandı.

Olay üzerine Haiti’nin tahıl ambarı olarak bilinen kentten 6,000’den fazla kişinin göç ettiği belirtiliyor.

Gran Grif adlı gangster çetesinin lideri, katliamı üstlendi ve saldırıyı intikam için yaptırdığını söyledi. Çete elebaşı, Port Sonte kenti halkının örgütünün elemanlarının bir süre önce polis tarafından öldürülmesine pasif kaldığını öne sürerek bu nedenle intikam aldıklarını bildirdi.

Görgü tanıkları, silahlı çete elemanlarının evlere ve araçlara ateş ettiklerini, kimilerinin ev ev dolaşarak kadın çocuk demeden içerdekileri katlettiklerini anlattılar. Saldırganların sadece kurşunlamakla da kalmadıkları insanları yaktıkları belirtiliyor.

Başı bozukluğun hüküm sürdüğü Haiti’de başkent Port-au-Prince’in büyük bölümü çetelerin kontrolü altında. Çetelerin hakimiyeti ülke çapına yayılırken Haiti’de açlık da yayılıyor ve evsizlerin sayısı giderek artıyor.

İspanyol kaşif Christtopher Columbus’un 1492’de Amerika’yı keşfederken ilk ayak bastığı yerlerden biri olan Hispanyola adasının batısında bulunan Dominik Cumhuriyeti’nin komşusu Haiti önce İspanya sonra da Fransa tarafından sömürüldü. 19’uncu yüzyılın başında kölelerin ayaklanmasıyla bağımsızlığına kavuşan ülke, o dönemden bu yana genellikle kaos içinde.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünce (UNESCO) 1998’de Haiti’deki ayaklanmanın yıl dönümü olan 23 Ağustos, “Uluslararası Köle Ticaretinin Anılması ve Köleliğin Kaldırılması Günü” ilan edildi.

1791’de 22 Ağustos’u 23 Ağustos’a bağlayan gece, eski adı “Saint-Domingue” olan ve bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyetleri arasında paylaşılan Ada’da gerçekleşen ayaklanma, “tarihteki ilk başarılı köle ayaklanması” olarak kayıtlara geçti.

“Haiti devrimi” olarak anılan bu süreçte, Fransız sömürge yönetimine karşı ayaklanan Afrika asıllı köleler 5 yıl süren silahlı mücadelelerin sonunda köleliği resmen kaldırdı.

Coğrafi keşiflerin ardından başlayan sömürgecilik süreciyle 16. ve 19. yüzyıllar arasında geniş alanlara yayılan köle ticareti yaklaşık 30 milyon Afrikalıyı etkiledi.

400 yıllık dönemde topraklarından koparılan Afrikalı köleler, Atlantik Okyanusu ve Hint Okyanusu üzerinden Avrupa ve Amerika’ya taşındı.

İspanya, Portekiz, Hollanda, İngiltere ve Fransa, köle ticaretinin önde gelen Avrupa ülkeleriydi.

İnsanların, köleleştirilerek özgürlüklerinden mahrum bırakılmasının yanı sıra ırkçı fikirlerin yayılmasına da yol açan kölelik 19. yüzyıldan itibaren yasaklandı.

Modern kölelik

Dünyanın bazı bölgelerinde geleneksel anlamda kölelik uygulamaları nadir de olsa devam ediyor.

Birleşmiş Milletler (BM), bugün hala Morintanya, Mali ve Nijer’de azınlıkların geleneksel anlamda köleliğe maruz kaldığını bildirdi.

Geleneksel kölelik hemen hemen her ülkede yasaklansa da küresel sistemdeki fırsat eşitsizliği, klasik anlamda yasaklanan köleliğin farklı formlar halinde devam etmesine yol açtı.

Bugün tehdit, şiddet, zorlama, hile ve gücün kötüye kullanılması gibi nedenlerle istismar edildikleri duruma karşı koyamayan ve mevcut durumlarını sürdüren yetişkin “modern kölelerin” sayısı 40 milyonu aştı.

Hukuki olarak bir karşılığı olmasa da “modern kölelik” terimi, zorla çalıştırma, zorla evlendirilme ve insan ticareti gibi uygulamaları tanımlamak için kullanılıyor.

Hindistan, Çin, Pakistan, Kuzey Kore, Nijerya, Endonezya, Kongo, modern köle olarak tanımlanabilecek kişilerin sayısının yüksek olduğu başlıca ülkeler arasında yer alıyor.

Modern dünyanın “köleleri” çocuk işçiler

Modern köleliğe maruz kalanların yüzde 70’ten fazlasının kadınlar ve kız çocukları olduğu belirtiliyor.

Bugün modern köleliğin en kötü ve acımasız çağdaş formlarından birini oluşturan çocuk işçiliği, dünya genelinde artmaya devam ediyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve BM Çocuklara Yardım Fonunun (UNICEF) raporlarına göre, dünya genelinde 5-17 yaş aralığında 160 milyondan fazla çocuk işçi bulunuyor. Bunlardan yaklaşık 80 milyonu ise modern kölelik olarak sayılacak tehlikeli şartlarda çalıştırılıyor.

Sahra altı Afrika yüzde 23,9 ile dünyanın çocuk işçi oranı en yüksek bölgesi konumunda. Bu oran Asya, Orta Doğu, Amerika ve Avrupa’da yüzde 4 ila 6 arasında değişiyor.

Genelde aileleri maddi sıkıntı yaşadığı için iş ortamına itilen çocuklar, cinsel ve ekonomik sömürüye maruz kalıyor.

Artan çatışmalar ve savaşlar nedeniyle yerinden edilen göçmen çocuklar, en çok risk altında olan gruplar arasında yer alıyor.

Dünya genelinde yaklaşık 30 milyon göçmen çocuk, insan ticareti ve cinsel kölelik tehlikesi ile karşı karşıya bulunuyor.

Çocuk işçi sayısının bu yılın sonuna kadar 170 milyona yaklaşacağı tahmin ediliyor.

Nurullah KADİRİOĞLU

15. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasındaki 400 yıllık dönemde en az 15 milyon kişi, köle tüccarları tarafından kaçırılıp köleleştirildi.

Son derece karışık bir ticaret ağına sahip olan transatlantik köle ticareti, “üç köşeli ticaret” adıyla da biliniyor.

Avrupa, Afrika ve Amerika kıtaları üçgeninde gerçekleşen bu devasa ticaret ağı, Afrika kıtasını sosyal, ekonomik ve insani açıdan sömürerek kıtayı derinden etkiledi.

Her yıl 25 Mart’ta Uluslararası Kölelik ve Transatlantik Köle Ticareti Kurbanlarını Anma Günü, acımasız kölelik sisteminin elinde acı çeken ve ölenleri onurlandırma ve hatırlama fırsatı sunuyor.

Bu Uluslararası gün ayrıca, bugün dünyada insan ticaretine ve köleleştirilmeye karşı savunmasız milyonlarca insan olduğu bilindiği için ırkçılık ve önyargının tehlikeleri hakkında farkındalık yaratmayı da amaçlıyor.

Bilim insanları ve sivil toplum örgütleri geçmişin karanlık ve trajik ‘köleci’ günlerini unutmadan günümüzün yeni kölelik düzenine dikkat çekiyor : Modern Kölelik…

Dünyada her 1000 kişiye karşılık 5.4 modern kölelik kurbanı var.

24,9 milyonu zorunlu çalıştırma ve 15,4 milyonu zorla evlendirme olmak üzere tahminen 40,3 milyon insan modern kölelik içinde bulunuyor .

Modern köleliğin her 4 kurbanından biri çocuk.
Zorla çalıştırılan 24,9 milyon insandan 16 milyonu ev işleri, inşaat veya tarım gibi özel sektörde sömürülmekte; 4,8 milyon insan zorla cinsel sömürüye maruz kalıyor ve 4 milyon insan devlet yetkilileri tarafından zorla çalıştırılıyor.

Kadınlar ve kızlar, zorla çalıştırmadan orantısız bir şekilde etkileniyor ve bu oran, ticari seks endüstrisindeki mağdurların %99’unu ve diğer sektörlerdeki %58’ini oluşturuyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, 25 Mart Uluslararası Kölelik Kurbanlarını Anma Günü’nde söylediği sözler belki de tüm insanlığa bir şiar olmaludır:

“Afrika kökenli insanların kazanımlarını kutlayalım.
Ve her insanın onurunu savunmak için her gün ve her yerde baskı yapalım.”

Nurullah Kadirioglu

Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı, dünyanın en mutlu ülkelerini sıraladı.

Listede Türkiye ilk 100 içerisinde yer alamadı.

10.yılına giren dünya mutluluk raporu, ekonomik ve sosyal verilerin yanı sıra insanların kendi mutluluklarına ilişkin değerlendirmelerine de dayanıyor.

Listede son dört yıldır ilk sırada yer alan Finlandiya bu yıl da zirveyi kaptırmadı. Ve böylece Kuzey Avrupalılar bir kez daha en üst sıralara hakim oldular. İlk sırada Finlandiya yer alırken, hemen arkasından da Danimarka, İzlanda, İsviçre ve Hollanda sıralandı.

Sıralamada ABD’nin 16. sıraya yükselmesi ve Fransa’nın da şimdiye kadarki en yüksek sıralaması olan 20. sırada yer alması dikkat çekti.

Dünya mutluluk tablosundaki en büyük düşüşler ise Lübnan, Venezuela ve Afganistan’da görüldü. Bulgaristan, Romanya ve Sırbistan ise refahta en büyük artışı kaydetti.

Yemen, Tanzanya, Haiti, Malawi, Lesotho, Botswana, Ruanda, Zimbabwe ve Afganistan ise son sıralarda yer aldı.

Oxford Üniversitesi profesörü Jan-Emmanuel De Neve, “Bu indeks, savaşın birçok kurbanına verdiği maddi ve manevi zararın net bir hatırlatıcısı” dedi.

Bu yıl araştırmacılar, insanların Covid-19 pandemisinden önceki ve sonraki duygularını karşılaştırmak için sosyal medyadan gelen verileri de kullandı. 18 ülkede endişe ve üzüntüde güçlü artışlar gözlemlerken, öfke duygusunda bir düşüş kaydettiler.

Raporun yazarlarından Jeffrey Sachs, “Dünya mutluluk raporunun yıllar boyunca verdiği ders, sosyal desteğin, birbirine cömertliğin ve hükümette dürüstlüğün refah için çok önemli olduğu. Dünya liderleri bunları dikkate almalı” dedi.

Türkiye listede ilk 100’e giremezken geçen yılki 104. sırasını da kaybetti; 8 basamak gerileyerek bu yıl 112. sırada yer aldı.

Sıralama şu şekilde oluştu;

1-Finlandiya
2-Danimarka
3-İzlanda
4-İsviçre
5-Hollanda
6-Lüksemburg
7-İsveç
8-Norveç
9-İsrail
10-Yeni Zelanda
11-Avusturya
12-Avustralya
13-İrlanda
14-Almanya
15-Kanada
16-Amerika Birleşik Devletleri
17-Birleşik Krallık
18-Çekya
19-Belçika
20-Fransa