Dünya önümüzdeki yıl yoğun güneş fırtınaları tarafından bombalanacak: Bilim adamları, 2024’te ‘güneş enerjisi maksimumuna’ ulaşacağımızı tahmin ediyor – patlamalar dünyanın internetini haftalar boyunca devre dışı bırakacak kadar güçlü olabilir

Güneş, yaklaşık her 11 yılda bir, yüzeyinde birçok tuhaf karanlık noktanın ortaya çıktığı, ‘güneş maksimumu’ olarak bilinen süreçten geçer.

Bir araya gelerek takımadalara benzeyen bu ‘güneş lekeleri’,   yıldızımızın manyetik alanındaki büyük değişikliklerden kaynaklanıyor.

Ayrıca Dünya’ya şiddetli enerji patlamaları göndererek, potansiyel olarak uydulara zarar verebilecek ve interneti bozabilecek ‘güneş fırtınalarına’ neden oluyorlar .

Ne yazık ki yeni bir çalışma, bu solar maksimumun beklenenden daha erken, büyük olasılıkla 2024’ün başlarında gerçekleşeceğini ortaya koyuyor.

Yeni çalışma, Hindistan’daki IISER Kalküta Uzay Bilimleri Mükemmeliyet Merkezi’nden fizikçi Dr. Dibyendu Nandi tarafından yönetildi.

Nandi: “En yoğun fırtınalar bazen alçak Dünya yörüngesindeki uyduların yıkıcı yörünge bozulmasına neden olabilir ve iletişim ve navigasyon ağları gibi uydu tabanlı hizmetleri kesintiye uğratabilir.”

‘Ayrıca, yüksek enlem bölgelerinde bulunan elektrik güç şebekelerini tetikleyen jeomanyetik alanda da güçlü rahatsızlıklara neden olabilirler.

‘Elbette güzel auroralar da yaratıyorlar  , dolayısıyla 2024’ün aurora avcıları için iyi bir yıl olmasını bekleyebiliriz.’

Dr Nandi ve meslektaşları güneşin maksimumunu tespit etmenin yeni bir yolunu bulmayı başardılar, ancak bunu anlamak güneş sistemimizin hayat veren yıldızı hakkında bazı temel bilgileri gerektiriyor.

Yaklaşık her 11 yılda bir, güneşin manyetik alanı tamamen değişir, bu da kuzey ve güney kutuplarının yer değiştirmesi anlamına gelir.

Bilim insanları yeni bilgilerini kullanarak mevcut döngüdeki güneş enerjisi maksimumunun ne zaman zirveye ulaşacağını tam olarak tahmin etmek için uğraşıp 2024’ün başı olarak buldular.

NASA bir hafta içinde Güneş’te iki kara leke gözlemledi. Bu kara lekelerin oluşturduğu Güneş rüzgârlarının yarın (31 Mart Cuma) Dünya’ya ulaşması bekleniyor. Güneş fırtınasının iletişim araçlarını, elektronik aletleri ve interneti etkileyebileceği uyarısı yapıldı.

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) bir hafta içinde Güneş yüzeyinde ikinci bir kara leke tespit etti. Yaklaşık 20 Dünya büyüklüğündeki “koronal delik” olarak adlandırılan bu kara leke, gezegenimiz açısından tehlike arz etmese de Dünya üzerinde bazı etkilere sahip olabilir.

NASA’nın önceki gün saptadığı koronal delik, Güneş’in manyetik alanının uzaya saçılmasıyla oluşan bir yapı. NASA’nın gözlemlediği bu kara lekenin gezegenimize doğru saatte 2.8 milyon kilometrehızla hareket eden bir Güneş rüzgârı oluşturacağı bekleniyor. Yarın Dünya’ya ulaşması öngörülen rüzgârların, gezegenin manyetik alanını ve buna bağlı olarak uydu bağlantılarıyla teknolojik altyapıyı etkileyebileceğinden endişe ediliyor.

NASA’nın bir haftada gözlemlediği ikinci koronal delik oldu. İlki 23 Mart tarihinde tespit edilmiş ve ABD’nin Arizona eyaletinin güneyinde aurora’lar oluşturmuştu. Güneş Fırtınası Dünya için direkt bir tehdit unsuru oluşturmasa da, ne kadar güçlü olduğuna bağlı olarak uydulara, enerji hatlarına, elektronik altyapıya, internet ve GPS koordinatlarına zarar verebilir. Belirli sürelerle ortaya çıkan güneş fırtınaları gökyüzünde mor ve yeşil renkli aurora’lar oluşturuyor.

Öte yandan NASA’nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi’nden gelen görüntüleri kullanan astrofotoğrafçı Apollo Lasky, güneş fırtınasına dikkat çekti. Lasky, tarafından yapılan açıklamada fırtınanın son üç gündür Güneş’in Kuzey Kutbu’nda sürdüğünü ve uzaya devasa bir manyetik gaz bulutu fırlattığı belirtildi. 1859 yılında oldukça şiddetli bir şekilde yaşanan güneş fırtınası dönemin en tuhaf olayları arasında yer almıştı.

Güneş fırtınası nedir?

Güneşte yaşanan püskürmeler ile patlamaların sonucu olarak yüksek enerji barındıran parçacıkların dünyaya isabet etmesiyle oluşan doğa olayına güneş fırtınası denir.

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA), Dünya’dan 14 kat daha büyük olan devasa bir ‘Güneş kasırgası’nın görüntülerini paylaştı.

Plazma ve ısıdan oluşan hortumun 120 bin kilometreden daha uzun olduğu ve saatte 500 km hızla hareket ettiği belirtildi.

NASA’nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi’nden gelen görüntüleri kullanan astrofotoğrafçı Apollo Lasky, Güneş yüzeyinde oluşan ve Dünya’dan 14 kat daha büyük bir Güneş fırtınasını tespit etti.

Lasky, kasırganın son üç gündür Güneş’in Kuzey Kutbu’nda döndüğünü ve uzaya devasa bir manyetik gaz bulutu fırlattığını söyledi.

Güneş kasırgaları, Güneş’ten yükselen ve her iki ucu güneş yüzeyine bağlı olan spiral şekilli manyetik yapılar nedeniyle meydana geliyor. Prominens olarak bilinen bir plazma sütunu bu yapının içinde yükseldiğinde, sarmal manyetik alan boyunca yönlendirilerek plazmanın dönmesine ve bir hortum oluşturmasına neden oluyor.

Lasky, “Güneş’i izlediğim onca yıl boyunca hiç böyle bir şey görmedim. Dönmeyi hiç bırakmıyor. Gerçekten hayret verici.” ifadelerini kullandı.

Diğer taraftan NASA’nın belirttiğine göre Güneş’te  son zamanlarda şaşırtıcı olaylar yaşanıyor.

Araştırmacılar, geçen Şubat ayında yıldızın  kuzey kutbundan bir parça koptuğunu belirtti. Konuyla ilgili paylaşılan videoda, dev bir plazma filamentinin Güneş’ten fırlayarak ayrıldığı ve daha sonra ‘büyük bir kutup girdabı’ içinde dolaştığını görülüyor.

Gökbilimciler bu durumun her Güneş döngüsünde bir kez gerçekleşen Güneş’in manyetik alanının tersine dönmesiyle bir ilgili olduğunu belirtti.

NASA Güneş filamentlerini, Güneşin üzerinde yüzen ve manyetik kuvvetlerle ona bağlanan yüklü parçacık bulutları olarak tanımlıyor.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne göre, ‘ateşli yıldızımız’ Pazar günü gezegenimize doğru yönelen ve güçlü bir jeomanyetik fırtınayı tetikleyebilecek bir dizi patlamaya yol açabilir.

Koronal kütle atımı veya CME olarak adlandırılan bu patlamalardan birinin, bir diğerine çarpışması ve tüketmesi bekleniyor.

Son günlerde, Güneş yüzeyinde parçacıkların fışkırdığı iki koronal kütle atımı (CME) meydana geldi.

Uzay hava durumu uzmanları, koronal kütle atımlarının şu anda Dünya’ya yöneldiği, uyduların ve diğer önemli sistemlerin bozulmasına neden olabileceğine dair uyardı.

Dahası, bunlar Dünya’ya doğru ilerlerken, birbirlerine ‘yamyamlık’ edebilir ve daha da güçlü bir patlama haline gelebilir.

Güneş özellikle aktif bir dönemden geçerken, gözlemciler gelecek birkaç günün “yüksek” düzeyde güneş aktivitesi getirebileceğini söylüyor. Bu da Güneş’ten daha fazla patlamanın gelmesine neden olabilir