Sabah uyandığı dakikalarda cep telefonunu eline alıp yattığı yerden karıştırmaya başlayanlardan mısınız? İtiraf edeyim, ben öyleyim. Bir kaç dosta, bir iki gruba günaydın deme alışkanlığım var. Bu günaydın mesajları çok sevimli; pozitif enerjili, sevgi pıtırcıklığıyla şükür paylaşımları. Tanıdıklarımdan biliyorum, ruhunda ne kadar depremlerin altüst ettiği izleri rötuşlamış, yüreğini yerden toplayıp “Bu da benim sınavımmış” moduyla gezen varsa hayatla uzlaşmayı, evrenle kanka olmayı öneriyor.

Kontrolün kendinde olması tabii iyi hissettiriyor. Direksiyon insanın elindeyse rahatlatıyor. Yalnız modern insan için yeni gibi sunulan teselliler kavram olarak değişti, içerik aynı.

Örneğin “evrene pozitif mesaj göndermek” konusu, dua etmenin evrilmiş hali olmalı. “Nur içinde yat” söyleminin “ışıklar içinde uyu” cümlesine dönüştüğü gibi. “Yıldızlar yoldaşı olsun”; Ebedi uğurlamalarda duyguların süslü bir hüzün motifi adeta.

Evrene pozitif enerji yollamak için bir frekans olduğu düşündürülüyor. Dalga geçmiyorum, şifresiz maç veya film izlemeyi çağrıştırıyor sanki.

Jung’a göre içimize sindiremediğimiz, kabullenemediğimiz her şey başımıza kader olarak gelir. O alaca karanlıkta ruh olgunlaşmaya çalışırken, bu ışık tutkunları bizi sürekli aydınlığa, yıldız yağmuruna çağırıyorlar. Ruhlar da depresifliğin loşluğunda güdük kalıyor. Biraz rahat bırakın ruhları yahu.

Maske olayı

İnsanları olduğu gibi kabul etmek herkesin harcı değil. Küçük bir kıvılcımla sinirlenmeye bakar.

Güzel bir manzarayı keyifle izleriz. Değiştirecek halimiz yoktur. Ama söz konusu karşımızdaki kişi ise, onu beynimizdeki sevilen fotoğrafların ayrıntılarıyla neredeyse kusursuz hale getirmeye çalışırız. Ne var ki zaman rötuşları akıtır, karşımızda yabancıladığımız, sevmediğimiz silik biri kalır. Bizim eserimizden arta kalmış, zamanın kurbanı olmuş bir enkazdır o.

Hayal kırıklıklarından bitap düşüyoruz ya, inadına birilerinin maskesini aşağı çekmek, ruhunu soğan gibi soymak artık alışkanlığımız oluyor. O kadar değil, üstüne üstlük bir güzel yargılıyoruz.

Karşıdan görebilsek; yüzlerimizde kendi maskemiz, karşımızdakinin ruhunu çekiştirip soymaya çalışıyoruz. Biri bizim maskemizi indirmeye kalkışınca ise en tizinden ciyaklayıveriyoruz.

Haklı değil miyiz?

Ansızın şehrin orta yerinde peştemalla, tokyoyla kalmış gibi oluruz maskemiz çıkınca… Ama hâlâ kendi sevmediğimiz çıplak halimizle başkasının maskesini çekiştirmeye uğraşıyoruzdur.

E, hani evrene pozitif mesajlar yolluyorduk? Evren’e yolladığımız mesajlar yanlışlıkla Kenan Evren’e mi gitti nedir diyorduk… Hem inanıp hem dalgasını geçebiliyorduk. Usta sevgi pıtırcıkları olarak çekim yasası makinistleriydik? Bu sinir bozucu, agresif hal nereden fırladı ortaya? Birinden biri ıslak odunla girişecek gibi bu durumdan ‘var olmanın dayanılmaz hafifliğine’ ışınlanılabilir Mi? Zor.

Oysa insan ilişkileri zedelenmeye gelmiyor. Açılan küçük gedikler çoğalıp büyüyüveriyor. Birinin maskesini indirirken incitmemeyi başarmamız gerek. Senin her halini görmeye, bilmeye çalışıyorum, hâlâ beğeniyorum, inanıyorum demeye alışmamız lazım. Yoksa maske koleksiyonumuz dürüstlüğümüzle aramızdaki mesafeyi iyice açacaktır.

Füsun ALTINOK

Dünyaca ünlü Japon kökenli teorik fizikçi Michio Kaku, yaptığı son açıklamalarla bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı. Kaku, “Dünya ve bizler birer hayal ürünüyüz. Aslında bizler yokuz. Evren gerçek değil,” dedi.

Kaku, evrenin doğası ve insanlığın varoluşu hakkında çarpıcı iddialarda bulundu. Evrenin aslında bir illüzyon olabileceğini ve bizim de bu illüzyonun bir parçası olduğumuzu belirtti. Bu görüş, Kaku’nun yıllardır üzerinde çalıştığı ve popülerleştirdiği çoklu evren teorisi ve sicim teorisi ile de bağlantılı. Bu teoriler, evrenin yalnızca birden fazla boyut ve farklı gerçeklik düzlemleri olabileceğini öne sürüyor.

Michio Kaku, City University of New York’ta teorik fizik profesörü olarak görev yapıyor ve çok sayıda popüler bilim kitabının yazarı. Kaku, son kitabı “The God Equation” ile fizik ve evrenin kökenleri üzerine derinlemesine incelemelerde bulunuyor. Kitapta, evrenin temel yapı taşlarını ve bilinmeyenleri anlamak için yapılan çalışmaları anlatıyor​

Bu açıklamalar, Kaku’nun paralel evrenler ve insan bilinci konusundaki önceki çalışmalarına da ışık tutuyor. Evrenin bir simülasyon olabileceği fikri, bilim kurgu filmlerinde sıkça işlenen bir tema olmasına rağmen, Kaku’nun bilimsel bir çerçeve içinde bu konuyu ele alması dikkat çekiyor. Kaku’nun açıklamaları, fiziksel gerçekliğimizin sınırlarını ve bilimin gelecekteki keşiflerinin neler olabileceğini sorgulamamıza neden oluyor​ (Yahoo)​​ (The Marginalian)​.

Kaku’nun bu iddiaları, evrenin gerçek doğası ve insanlığın varoluşu hakkında yeni tartışmalar başlatarak, bilim dünyasında ve genel kamuoyunda büyük ilgi uyandırmaya devam ediyor.

Bilim insanları, kara delikler gibi evrende dolaşan, birbiri etrafında dönen ve çarpışan dev nesnelerin çıkardığı “sesi” ilk kez saptadıklarını açıkladılar. Açıklamaya göre “işitilen”, söz konusu etkileşimin ürettiği yer çekimi dalgalarının düşük frekanslı sesi.

Açıklama, 10 yıldır küresel iş birliği yaparak söz konusu “süper yalpalanmalar” üzerinde çalışan bilim insanlarının oluşturduğu NANOGrav adlı topluluk tarafından yapıldı.

EINSTEIN, 100 YIL ÖNCEKİ TEORİSİYLE HAKLI ÇIKTI.

Konu, Albert Einstein’in teorisine dayanıyor. Einstein, 1916’da gerçekten çok ağır objelerin uzay zamanda hareket ettiklerinde bir kumaş boyunca yayılan dalgacıklar gibi yalpalanmalar oluşturdukları teorisini ortaya atmıştı. Einstein’a göre, evrendeki dev nesnelerin yer çekimi dalgaları, gerilme ve sıkıştırma yaratarak uzayın dokusunu etkiliyordu.

Yaklaşık 100 sonra 2015’te LIGO adı verilen bir çalışmayla uzaydaki yer çekimi dalgalanmalarının varlığı kanıtlanmış ve Einstein’ın teorisi doğrulanmıştı. LIGO projesini yürütenler Nobel ödülü kazanmışlardı.

“CIVILTILAR, TENORLAR, BASLAR”

Son küresel koordineli çalışmayla çarpışan kara deliklerin çok düşük de olsa frekansı yakalandı. Bilim insanları bu frekansın ürettiği sesi “cıvıltıya” benzettiler. Bu “cıvıltılar” kara deliklerin veya galaksilerin çarpıştığı belirli anlarda işitiliyor. NANOGrav ekibi, olayı “evrenin arka plan plan müziği” olarak tanımlıyor.

Müzik metaforuyla bir benzetme daha var. Colombia Universitesi’nden astrofizikçi Szabolcs Marka, “Birbirlerinin yörüngesinde yavaş ve sakin bir şekilde dönen süper cüsseli kara delik ikilileri, kozmik operanın tenorları ve baslarıdırlar” diyor.

KAYNAK: AP

Hollanda’daki Radboud Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından yapılan bir araştırmada, Evren’in yavaş yavaş buharlaştığı ve sonunda bu yolla yok olacağı tahmin ediliyor.

Science Alert’in haberine göre, ünlü fizikçi Stephen Hawking’in kara deliklerin olay ufuklarının çevresindeki kuantum alanlarını bozması nedeniyle kara deliklerin zaman içinde buharlaşarak kütle kaybedeceğini, bunun sonucunda da çevreye farklı bir radyasyon yayılacağını öngören kuramı, araştırmacılar tarafından tekrar ele alındı.

Astrofizikçiler Michael Wondrak, Walter van Suijlekom ve Heino Falcke tarafından yapılan araştırmada, olay ufkunun çökeceği, sürecin sadece kara deliklere özgü olmadığı, uzay-zaman eğrisinde oluşacak bir bükülmenin de bu olayı tetikleyebileceği anlaşıldı.

Araştırmanın Hawking radyasyonunun veya ona çok benzer bir yayılımın kara deliklerle sınırlı olmayabileceğini, bunun her yerde yaşanabileceğini ve evrenin yavaş biçimde buharlaştığını gösterdiği kaydedildi.

Wondrak, “Bilinen Hawking radyasyonuna ek olarak, yeni bir radyasyon türünün de olduğunu gösterdik.” açıklamasını yaptı.

Hawking radyasyonu şimdiye kadar gözlemlenemeyen bir olgu ancak teori ve deneyler bunun olabileceğini gösteriyor.

– Olay ufuklarının yarattığı kuantum dalgalanmaları yeni parçacıkların oluşmasına yol açıyor

Kara deliklerin çekim gücünün kütleden çok kütlenin çok küçük bir alana sıkışması nedeniyle oluştuğunu belirten bilim insanları, bu yüksek çekimden Evren’de bilinen en hızlı nesne olan ışığın bile kaçamadığını belirterek ışığın kaçamadığı kara deliğe kritik yakınlığı olay ufku olarak adlandırıyor.

Hawking’in matematiksel olarak olay ufuklarının, kuantum alanları boyunca dalgalanmalar oluşturduğunu gösterdiği, bu dalgalanmaların sönümlenmek yerine dengesizliklere yol açarak yeni parçacıklar meydana getirdiği kaydedildi.

Küçük kara deliklerde bu parçacıkların kara deliğin olay ufku yakınında oluşacağı, kara deliğin büyük miktarlardaki enerjisinin hızla uzaklaşması nedeniyle de zaman içinde yok olacağı belirtildi.

Büyük kara deliklerin ise bu durumda tespit edilmesi zor bir soğuk ışık yaymaya başlayacağı, enerjisi ve kütlesini ise daha uzun dönemde yitireceği vurgulandı.

– Güçlü çekime sahip gök cisimlerinin oluşturduğu dalgalanmalar da parçacık oluşumunu tetikliyor

Schwinger etkisi olarak bilinen benzer bir durumun elektriksel kuantum alanlarında da yaşandığı, yeterince güçlü elektriksel dalgaların oluşturduğu dengesizliklerin parçacık oluşumunu tetiklediği vurgulandı.

Wondrak ve araştırma ekibi, Schwinger etkisine benzeyen uzay-zamandaki bükülmelerde de parçacık ortaya çıkıp çıkmayacağını görmek için çeşitli çekimsel koşulları matematiksel olarak oluşturdu.

Suijlekom, “Bir kara deliğin çok ötesinde de uzay-zamanın bükülmesinin radyasyon oluşturmada büyük rol oynadığını gösterdik. Parçacıklar zaten yerçekimi alanının gelgit kuvvetleri tarafından birbirinden ayrılıyordu.” açıklamasını yaptı.

Araştırmacılar kara deliklerden başka, büyük kütleli veya yoğunluğu yüksek nötron yıldızların, beyaz cücelerin ve galaksi kümelerinin de çekim gücünden etkilenen uzay-zamanın büküldüğünü kaydetti.

Bu gibi yüksek çekim alanlarında dalgalanmalar oluştuğu için Hawking radyasyonu benzeri yeni parçacık oluşumlarının tetiklendiği belirtildi.

Falcke, “Bu, ölü yıldızların kalıntıları gibi Evren’deki diğer büyük nesnelerin, bir olay ufku olmadan da bu tür radyasyon yayabileceği anlamına geliyor. Bu olgu, çok uzun bir süre sonra, Evren’deki her şeyin tıpkı kara delikler gibi buharlaşmasına yol açacaktır. Bu sadece Hawking radyasyonu anlayışımızı değil, aynı zamanda Evren ve geleceği hakkındaki görüşümüzü de değiştirmektedir.” ifadelerini kullandı.

Ancak araştırmacılar bunun görülebilir gelecekte olmayacağını sözlerine ekledi.

Araştırma, Physical Review Letters’da yayımlandı.

Birleşik Krallık’taki Portsmouth Üniversitesi’nde görev alan Alman fizikçi Melvin Vopson, evrenin aslında bir simülasyon olabileceği düşüncesini bilimsel yöntemlerle sınamaya hazırlanıyor.

Vopson, deney için gerekli harcamaları karşılama amacıyla bağış toplamaya başladı. 219 bin dolar elde etme hedefiyle kampanya başlatan bilim insanı, şimdilik yalnızca bin dolar toplayabildi.

Vopson, insanlara deneyin amacını ve nasıl yapılabileceğini anlatmak için The Conversation’da simülasyon teorisini ele aldı ve bunu kanıtlayacağını düşündüğü yöntemi açıkladı.

Simülasyon teorisi, kabaca, bu evrenin aslında başka canlıların tasarladığı bir bilgisayar programı olduğu anlamına geliyor. Teori, “Evrende yaşam nasıl ortaya çıktı?” sorusuna kadar dayanıyor.

Dünya’da ve dolayısıyla evrende yaşamın gelişmesi için gereken karmaşık koşulların ve olaylar zincirinin nasıl ortaya çıkabildiği bilim dünyasının en büyük gizemlerinden.

Bazı fizikçiler, çoklu evren teorisinin bu soruyu cevaplayabileceğine inanıyor. Buna göre bizimki gibi birçok evrenin var olduğu farz edilirse en az bir tanesinde gerekli koşulların oluşması şaşırtıcı değil.

Öte yandan bazı bilim insanları bu soruya tamamen farklı bir cevap veriyor: Evren, birilerinin bilgisayarda ince ayarlamalar yaptığı bir simülasyon olabilir.

Vopson’a göre ikinci seçenek, bilgi fiziği adı verilen bir bilim dalının alanına giriyor. Bu da fiziksel gerçekliğin aslında “uzay-zaman deneyimimizi ortaya çıkaran bilgi parçalarından” oluştuğu anlamına geliyor.

Vopson, The Conversation’daki yazısında bunu şöyle açıklıyor:

1989’da efsanevi fizikçi John Archibald Wheeler, evrenin temelde matematiksel olduğunu ve bilgiden doğmuş olabileceğini söyledi. Yani ünlü aforizmayı ‘bit’lerden icat etti.

Bilgisayar dilinde bilgi depolayan en küçük ve en temel birime “bit” adı veriliyor.

“Aşırı yüklenmiş bir işlemcinin bilgisayardaki işlemleri yavaşlattığını biliyoruz” diyen bilim insanı, teoriyi Einstein’dan bir örnekle açıklıyor:

Benzer şekilde Albert Einstein’ın genel görelilik kuramı da kara deliğin yakınında zamanın yavaşladığını gösteriyor.

Deneyi nasıl yapacak?

Vopson, 2019’da Einstein’ın genel görelilik kuramına dayandırdığı bir teori ortaya atmıştı. Bu teoriye göre her bilgi parçasının sonlu ve ölçülebilir bir kütlesi olmak zorunda.

Örneğin bilgi yüklü bir sabit disk, aynı diskin boş versiyonundan daha ağır olmalı. Öte yandan, bu kütle farkı çok küçük bir değişikliğe tekabül ettiği için eldeki olanaklarla ölçülmesi ve dolayısıyla fizikçinin teorisini kanıtlaması şimdiye dek mümkün olmadı.

Vopson ise yakın gelecekte bu teoriyi kanıtlamanın mümkün olduğunu düşünüyor. Fizikçinin şimdilik yalnızca kağıt üzerinde tasarladığı deneyde iki varsayım öne çıkıyor.

Bunlardan ilki, bilginin de kütleye sahip olduğuna yönelik ana tahmin.

İkinci varsayıma göreyse tüm temel parçacıklar, canlıların DNA tarafından kodlanmasına benzer şekilde, kendileriyle ilgili bilgi içeriğini depoluyor. Diğer bir deyişle her elektron bir bilgi taşıyor.

Vopson bu ikinci varsayımına dayanarak maddeyi anti-maddeyle (diğer bir deyişle elektronu pozitronla) çarpıştırmak istiyor:

Tüm parçacıklar kendileriyle aynı olan ama zıt yüke sahip ‘karşı’ versiyonlarına sahiptir. Bunlara anti-madde deniyor. Bir enerji patlamasında bu iki madde ‘fotonlar’ yani daha hafif parçacıklar yayarak birbirini yok ediyor.

Vopson, bu parçacıklar yok edildiğinde geriye bilginin kalacağını düşünüyor. Bu bilginin düşük enerjili kızılötesi fotonlara dönüşeceğini ve bunu da söz konusu deneyle kanıtlayabileceğini ifade ediyor:

Ortaya çıkacak fotonların sahip olması beklenen frekansların tam aralığını bilgi fiziğine dayanarak hesapladım. Bu deneyi mevcut araçlarımızla yapmak çok mümkün.

Bu teoriyle birlikte bilginin maddenin 5. hali olduğunu öne süren Vopson, “Temel parçacık başına düşmesi beklenen bilgi içeriğini bile hesapladım. Deney protokolünü de buna dayandırdım” diyor:

Simüle edilmiş bir evrenin, her yerde çok sayıda bilgi biti içereceğini varsaymak mantıklı. Bu bilgi bitleri simülasyonun kodlarını temsil eder. Dolayısıyla, bitlerin saptanması simülasyon hipotezini kanıtlayacaktır.

Vopson, bu teoriden hareketle yazdığı bir başka makalede, sosyal medyada paylaşılan her gönderinin ve atılan her mesajın da aslında Dünya’nın ağırlığını artırdığını öne sürmüştü.

Aynı deneyle iki düşünceyi de kanıtlayabileceğini söyleyen fizikçi, “Bir elektrondaki bilgi, onun kütlesinden 22 milyon kat küçüktür. Bilgiyi ancak elektronu silerek ölçebiliriz” demişti:

Bir madde parçacığını bir anti-madde parçacığıyla çarpıştırdığınızda birbirlerini yok ederler. Bunu biliyoruz. Parçacık yok olduğunda bu bilgi bir yere gitmek zorunda.