Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guiterres, on yıllardır kullanılmayan bir yetkiye başvurarak Güvenlik Konseyi üyelerini Gazze’de insani felaketi önlemeye çağırdı. Guiterres, Güvenlik Konseyi üyelerine yazdığı mektupta BM anlaşmasındaki ilgili maddeye atıfta bulundu.

Antonio Guiterres, İsrail’in kesintisiz bombardımanı ve temel ihtiyaçların yokluğu nedeniyle Gazze’de kamu düzeninin tamamen çökmek üzere olduğunu belirtti.

“İNSANLAR KORKUNÇ ACILAR İÇİNDE”

BM Genel Sekreteri’nin sözcülerinden Stephane Dujarric, Guiterres’in insanların korkunç acıları nedeniyle bunu yapmak zorunda kaldığını belirtti. Sözcü, Gazze’de kamu düzeninin ayakta kalabilmesi için ateş kes gerektiğini, bölgedeki krizi sona erdirmenin Güvenlik Konseyi üyelerinin görevi olduğunu vurguladı.

İsrail ise BM Genel Sekreteri’nin önyargılı olmakla suçladı. İsrail Dışişleri Bakanı Eli Kohen, Antonio Guiterres’in genel sekreterliğinin dünya barışı için tehlikeli bir dönem olduğunu öne sürdü.

AJANSLARIN ORTAK TESPİTİ: “ÇATIŞMALAR ÇOK ŞİDDETLİ”

Gazze’de ise, güneydeki Han Yunus kenti merkezi çevresinde İsrail Ordusu ile Hamas militanları arasında şiddetli çatışmalar oluyor. İsrail Ordusu, birliklerin ilerleme kaydettiğini, Hamas Lideri Yahya Sinwar’ın evine ulaştıklarını açıkladı. Yahya Sinwar ve Hamas yöneticilerinin tünellerde oldukları düşünülüyor.

Bölgedeki sivillerse giderek genişleyen çatışmalar nedeniyle dar bir alana sıkışıyor. BM yetkilileri, bu nedenle anlamlı insani çabaların neredeyse imkansız hale geldiğini belirtiyorlar.

Dünya Sağlık Örgütü: Avrupa ve Orta Asya’da yaklaşık 36 milyon insan uzun süreli COVID semptomları yaşıyor olabilir.

Avrupa Birliği de (AB), “uzun Covid” şeklinde tabir edilen Covid-19 sonrası kronikleşen belirtileri içeren hastalığa büyük önem atfettiğini, tedavi için firmalardan başvuru beklediğini bildirdi.

Ortaya çıkan kanıtlar , COVID-19’dan iyileşen 8 kişiden 1’inin beklenenden çok daha uzun süren zayıflatıcı semptomlar yaşayacağını ve bunun da yaşam kalitesinin bozulmasına yol açacağını gösteriyor .

Bir SARS-CoV-2 enfeksiyonundan en az 12 hafta sonra bireyler tarafından yorgunluk, nefes darlığı, depresyon, baş ağrısı ve/veya baş dönmesi gibi çok çeşitli fiziksel ve psikolojik semptomlar bildirildi.

AB Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Direktörü Sandra Gallina, eski adıyla Twitter olan sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, AB’nin “uzun Kovid”i ciddiyetle takip ettiğini ve gündeminde tuttuğunu bildirdi.

AB ve ABD’nin 13 Aralık 2022’de ortaklaşa yaptığı bir konferans sonucunda hazırlanan raporda, Covid-19 geçiren her 8 kişiden birinin “uzun Covid”e yakalandığı, ilk enfeksiyon tarihini üzerinden geçen haftalar ve hatta aylar boyunca semptomları taşıdığı belirtilmişti.

Covid-19 sonrası sendromu (post-Covid syndrome) olarak da tanımlanan belirtiler; aşırı yorgunluk, uyku güçlüğü, sürekli öksürük, uzuvlarda ağrılar, konuşma ve hafıza ile ilgili bilişsel sorunlar, uzun süre koku alma veya tat alma duyusunun yitirilmesi ve eşlik eden depresyon ve anksiyete gibi sorunlardan oluşuyor.

WHO’nün yeni yayınlanan bir raporu, 53 ülkede yaklaşık 900 milyon kişiye ait verilerin, Türkiye’nin obezitede üst sıralarda yer aldığını ortaya koydu.

Dünya Sağlık Örgütü, Türkiye’nin yüzde 32,1 obezite oranına sahip olması nedeniyle şu anda Avrupa’nın en obez ülkesi olduğu konusunda uyarıda bulundu.

Türkiye’yi sırasıyla yüzde 28,9, yüzde 27,8 ve yüzde 26,4 obezite oranıyla Malta, İngiltere ve Macaristan izledi.

En düşük orana sahip ülke ise yüzde 14,2 ile Tacikistan oldu.

Rapor, 2016 verilerine dayanan rakamları temel aldı ve yalnızca 18 yaş üstü kişilerle anket yaptı.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre Türkiye’de obezite oranı geçmiş yılların verileriyle karşılaştırıldığında önemli bir artış gösterdi.

Bu rakam 1980’de yüzde 10,4, 1990’da yüzde 16,3, 2000’de yüzde 22,2 ve 2010’da yüzde 28,2 idi.

12 Eylül’de Londra’da lansmanı yapılan DSÖ raporunda, “Bölgedeki çoğu ülkede aşırı kilo prevalansı erkeklerde, obezite prevalansı kadınlarda daha yüksekti” dedi.

Raporda, “2016 yılında aşırı kilo ve obezite oranları erkeklerde yüzde 63 ve yüzde 21,9, kadınlarda yüzde 54,3 ve yüzde 24,5 idi. Bu oranlar, 2010 yılında bildirilen değerlerden daha yüksekti: Fazla kilo ve obezite oranları erkeklerde yüzde 59,7 ve yüzde 18,8, kadınlarda yüzde 52,1 ve yüzde 22,5” ifadeleri yer aldı. .

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Ghebreyesus, senaryolar ışığında her ülkenin virüs takibi, aşılama, Covid-19’a karşı dayanıklı sağlık sistemi, virüsle mücadele araçlarına eşit ulaşımın sağlanması ve küresel iş birliği konularına önem vermesi gerektiğini vurguladı.

Covid-19 ile mücadele araçlarının iyi bir şekilde kullanılarak salgının kontrol altına rahatlıkla alınabileceğinin altını çizen Ghebreyesus, “Aşı ve tedaviye adil ulaşımı sağlayarak çok sayıda hayat kurtarabiliriz.” ifadesini kullandı.

Ghebreyesus virüsün evrimine dair 3 senaryo bulunduğunu belirtti:

“En iyi senaryoda, bundan sonra güçlendirici aşı dozlarını gerekli kılmayacak şekilde az varyant görmüş olacağız.”

“İkinci senaryoda virüsün evrim geçirmeye devam ettiğini, fakat aşılamalar sayesinde ağır hastalık oranının azaldığını görebiliriz.”

“En kötü senaryoya göre ise bundan sonra virüsün daha şiddetli ve bulaşıcı varyantlarının çıktığını, bu yeni tehdide karşı hiçbir aşının işe yaramadığını görebiliriz.”

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Omicron nedeniyle dünya çapında vaka sayıları artarken, insanlara Noel ve yılbaşı tatillerini ve kutlamalarını iptal etme çağrısı yaptı.

BBC Türkçe’nin haberine göre, Başkan Tedros Adhanom Ghebreyesus, toplanmaların birçok yerde “vaka sayılarının artmasına, sağlık sistemlerinin üzerine aşırı yük binmesine ve daha fazla ölüme” yol açacağı konusunda uyardı ve insanları bir araya gelmeyi ertelemeye çağırdı.

“Bu bazı durumlarda etkinliği iptal etme ya da erteleme anlamına gelebilir” diyen Dr. Ghebreyesus, “Bir etkinliğin iptal edilmesi, bir hayatın iptal edilmesinden daha iyidir” diye konuştu.

Başkan, Omicron varyantının Delta varyantından daha hızlı yayıldığını ve aşı olmuş veya Covid-19 hastalığını geçirmiş kişilerde de enfeksiyonlara neden olduğunu söyledi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Covid-19 Özel Temsilcisi Dr. David Nabarro, “Covid-19 pandemisi oldukça uzun bir süre, aylar, belki de yıllar sürecek gibi görünüyor, çünkü yüksek oranda bulaşıcı bir virüs, insanlara kolayca ve hızla bulaşabilir” dedi.

Nabarro, Covid-19 virüsünün “zaman içinde değişme alışkanlığına sahip olduğunu” söyledi ve bu virüsü bir dereceye kadar kontrol altında tutmak isteyen hükümetlere çeşitli önleyici tedbirlere saygı göstermelerini tavsiye etti.

Covid-19 Özel Temsilcisi, “Birincisi, insanların ellerinden geldiğince saygı göstermeleri gerekiyor ve bu, yüzünüzü düzgün bir şekilde kapatan yüz maskeleri anlamına geliyor” derken “Bu başkalarının soluduğu havayı solumamaya çalışmak anlamına gelir. Ve bu, 2020’de iyi olduğumuz, ancak son zamanlarda bazı yerlerde biraz kaydığımız çok iyi hijyen kurallarını uygulamak anlamına geliyor” diye konuştu.

“Son haftalarda ve aylarda, belki de bazı ülkelerde teyakkuzda bir azalma, maske takmada bir azalma, fiziksel mesafelerde bir azalma olduğunu düşünüyorum ve bu, virüsün çok kolay bir şekilde ortaya çıktığı bir durum yaratabilir” diyen Nabarro, “Virüs, her zaman takip ediyor ve sorunların büyümesine ve daha güçlü bir şekilde geri gelmesine neden olmak için bekliyor. Ve şu anda Avrupa’nın farklı yerlerinde olan da bu” diye ekledi.

Ancak Covid-19’a küresel tepkiyi değerlendirmekle görevli bilim insanları için hükümetler pandemiyi sona erdirmek için yeterince hızlı hareket etmiyor. DSÖ tarafından oluşturulan Bağımsız Pandemi Hazırlık ve Müdahale Paneli, kısa süre önce küresel bir pandemi anlaşmasının oluşturulması çağrısında bulunan bir rapor yayımladı.

DSÖ Genel Direktörü’nün Covid-19 Özel Temsilcisi, özellikle ülkeler arasında sınırlar açıldığında, ulusların kaynaklarını paylaşmalarını önerdi.

Raporda, “Bunu ayrı ayrı çalışan ve özellikle birbiriyle rekabet ediyormuş gibi görünen ülkelerle yapamazsınız” denildi.

Nabarro ise, “Bir halk sağlığı çalışanı olarak, bir sağlık sorunuyla başa çıkma yolunda, Covid-19 ile nasıl başa çıkacağımız konusunda sahip olduğumuz kadar fazla bölünme ve huysuzluk görmedim” şeklinde konuştu.

Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa bölgesinden sorumlu üst düzey ismi Dr. Kluge,” Avrupa bir yıl önceye geri döndü ve salgının merkez üssü oldu. Şu anki fark ise daha çok şey biliyoruz ve daha çok şey yapabiliriz” dedi.

Son iki hafta içerisinde 23 ülkenin önlem ve kısıtlamaları artırdığına dikkat çeken Kluge, “Fakat 7 ülkenin yasakları gevşetmesi bende endişe yaratıyor. Taktiğimizi değiştirmeliyiz. Covid-19’un artmasına reaksiyon göstermek yerine en başta hastalığın bulaşmasını engellemeliyiz” ifadesini kullandı.

Kluge, “Eğer Avrupa’da ve Orta Asya’da maske kullanımı yüzde 95 seviyelerinde olursa 2022 yılının Şubat ayına kadar kaybedeceğimiz yarım milyon insanın 188.000’ini kurtarabiliriz” dedi.

Kluge, “Avrupa’da Covid-19’un yayılma hızı endişe yaratıyor. Şu an Avrupa bölgesindeki 53 ülkede hastalığın yayılması büyük bir endişe yaratıyor” ifadesini kullanarak yeni vakaların rekor seviyeye ulaşmasının arkasında Delta varyantının yattığını söyledi.