Yıkımın Arkasındaki Gizli Tehlike: Heyelanlar

Depremin merkez üssünün denizde olması kıyı şeridindeki şehirleri doğrudan bir enkaz yığınına çevirmekten korumuş olsa da, sarsıntının karadaki etkisi oldukça şiddetli hissedildi. İlk ulaşan resmi bilgilere göre, ortaya çıkan can kayıplarının önemli bir bölümünün depremin tetiklediği heyelanlar sonucu yaşandığı anlaşıldı. Dağlık ve engebeli kırsal bölgelerde meydana gelen toprak kaymaları, çok sayıda evi yuttu ve arama kurtarma ekiplerinin yolları kapanan köylere ulaşmasını zorlaştırdı.

Tsunami Alarmı ve Tahliye Paniği

Sarsıntının hemen ardından Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi ve yerel yetkililer, kıyı bölgeleri için tsunami alarmı verdi. Deniz seviyesinde yaşanan ani değişimler ve oluşan küçük çaplı tsunami dalgaları nedeniyle sahil şeridinde yaşayan binlerce insan panik halinde yüksek kesimlere doğru kaçtı. Yetkililer, dalga boyutlarının beklenenden küçük kalmasıyla büyük bir felaketin eşiğinden dönüldüğünü belirtirken, halka bir süre daha kıyılardan uzak durma çağrısı yaptı.

Bölgenin Depremselliği: “Ateş Çemberi” Kuşağı

Filipinler takımyadaları, dünyada sismik hareketliliğin ve volkanik faaliyetlerin en yoğun olduğu “Pasifik Ateş Çemberi” adı verilen kuşakta yer alıyor. Bölge, tarih boyunca tektonik levhaların birbiriyle çarpışması sonucu çok sayıda yıkıcı depreme sahne oldu. Geçmişte de Mindanao ve çevresindeki adalar, benzer büyüklükteki depremlerle sarsılmış, deniz tabanındaki kırılmalar nedeniyle büyük tsunami felaketleri yaşanmıştı. Uzmanlar, bu son 7,8’lik depremin de bu aktif levha hareketlerinin kaçınılmaz bir sonucu olduğunu ifade ediyor.

Kurtarma Çalışmaları

Depremin ardından bölgede büyüklüğü 5 ve 6’yı bulan çok sayıda artçı sarsıntı kaydedilmeye devam ediyor. Hükümet yetkilileri, elektrik hatlarının koptuğu ve haberleşmenin kesildiği ücra sivil yerleşim yerlerinde hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Hastanelere kaldırılan yüzlerce yaralının tedavisi devam ederken, enkaz ve toprak altında kalanlar için başlatılan arama kurtarma faaliyetlerine askeri birlikler de destek veriyor. Can kaybı sayısının, sarp bölgelere ulaşıldıkça artmasından endişe ediliyor.

Buna göre depremin büyüklüğü 5,6 olarak belirlendi.

Merkez üssü Battalgazi olarak kaydedilen depremin 7,03 km derinlikte meydana geldiği aktarıldı.

Malatya’ da okullar tahliye edildi, öğrenciler güvenli noktalara sevk edildi.

AFAD tarafından deprem sonrası ilk açıklama geldi. AFAD şu açıklamalarda bulundu:

Malatya ilimizin Battalgazi ilçesinde saat 09.00’da meydana gelen ve Adıyaman, Elazığ, Tunceli, Şanlıurfa illerimizde de hissedilen 5.6 büyüklüğündeki #deprem sonrası, an itibarıyla, olumsuz bir durum bulunmamaktadır. Saha tarama çalışmaları devam etmektedir. Etkilenen vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi sunarız.”

Tsunami Kıyılara Ulaştı, 3 Metre Riski Sürüyor

Depremin hemen ardından yapılan tsunami uyarıları gerçeğe dönüştü. Yeni gelişmelere göre, bölgedeki bazı liman ve kıyı şeritlerine yaklaşık 1 metre (bazı ölçümlere göre 80 cm) yüksekliğinde tsunami dalgaları vurdu. Ancak yetkililer, tehlikenin geçmediğini ve dalgaların periyodik olarak büyüyebileceğini vurgulayarak, 3 metreye kadar ulaşabilecek tsunami beklentisinin hala geçerli olduğu konusunda halkı uyardı. Aomori, Iwate ve Hokkaido kıyılarında yaşayan vatandaşların yüksek yerlerden ayrılmaması isteniyor.

Merkez Üssü ve Depremin Detayları

Yapılan son incelemelere göre, yerin yaklaşık 10 kilometre derinliğinde meydana gelen depremin merkez üssü, Iwate eyaletindeki Miyako şehrinin yaklaşık 115 kilometre açığında, Pasifik Okyanusu tabanında gerçekleşti. Oldukça sığ bir derinlikte meydana gelmesi, sarsıntının Tokyo dahil çok geniş bir alanda şiddetle hissedilmesine ve deniz tabanında büyük bir hareketliliğe yol açtı.

Pasifik Ateş Çemberi

Dünyanın sismik açıdan en aktif bölgelerinden biri olan “Pasifik Ateş Çemberi” üzerinde yer alan Japonya, bu tür büyük sarsıntılara karşı hazırlıklı bir altyapıya sahip olsa da, bugünkü depremin büyüklüğü ülkede 2011’deki büyük felaketi hatırlattı. Özellikle Sanriku sahili olarak bilinen bu bölge, tarihsel olarak yıkıcı depremlere ve dev tsunamilere açık olmasıyla biliniyor.

Altyapı ve Ulaşımda Son Durum

Hızlı Trenler Durduruldu: Depremin ardından başkent Tokyo ile Aomori arasındaki Şinkansen (mermi tren) seferleri güvenlik gerekçesiyle tamamen askıya alındı.

Nükleer Tesisler: Bölgedeki nükleer santrallerde (özellikle Onagawa ve Higashidori) şu ana kadar herhangi bir anormallik rapor edilmediği, denetimlerin sürdüğü bildirildi.

Elektrik Kesintileri: Bazı eyaletlerde yerel çaplı elektrik kesintileri yaşanırken, hasar tespit çalışmaları devam ediyor.

Yetkililer, artçı sarsıntıların önümüzdeki günlerde de sürebileceğini belirterek bölge halkının resmi kanallardan gelecek uyarıları takip etmesi gerektiğini hatırlatıyor.

Japon kamu yayın kuruluşu NHK, kısa süre içinde 3 metrelik dalgalardan oluşan tsunaminin kuzey sahillerine vuracağını bildirdi. 

Sanriku açıklarında meydana gelen depremin derinliği 10 kilometre olarak ölçüldü. 

Japonya’da 15 yıl önce 11 Mart 2011’de meydana gelen 9,0 büyüklüğündeki deprem yüzünden 22,000 kişi ölmüş, 500,000 kişi evinden olmuştu. Depremde asıl can kaybı ve hasara büyük tsunami neden olmuştu. 

Tsunami yüzünden Fukishima Nükleer santralinde soğutma arızalanınca çekirdek erimiş, patlama meydana gelmiş ve 160,000 kişi kasabayı terketmek zorunda kalmıştı. Fukishima kasabası halen yasak bölge. 

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, yapılan saha taramaları kapsamında olumsuz bir duruma rastlamadıklarını söyledi.

6.97 kilometre derinliğinde ki deprem çevre illerde de hissedildi.

AFAD verilerine göre merkez üssü Kütahya’nın Gediz ilçesi olan 4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. 

Saat 11.36’da meydana gelen depremin derinliği 10.3 kilometre olarak ölçüldü.

AFAD’ın aktardığı bilgiye göre; saat 22.48 sularında Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 6,1 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Yaşanan deprem çevre iller ve İstanbul’da da hissedildi.

ŞENER ÜŞÜMEZSOY’DAN İLK AÇIKLAMA

Sındırgı’nın altındaki deprem değil, güneyindeki dağlarda meydana gelen bir deprem bu! Burada 100 kilometrelik bir yüzey yırtılıyor. Orada doğuya doğru devam eden bir kesiminde yeni bir yırtılma oluştu.

Simav’daki fay düzleminde değil bu deprem, Simav’da tavan bloğu dediğimiz yerde 5.4’ler büyüklüğünde depremler olmuştu.

Sındırgı’nın altında değil, Sındırgı’nın güneyine giden dağlara doğru yaşanan bir deprem bu yüzden Sındırgılılar daha büyük bir deprem beklemesin.

Yaşanan büyük depremin yanındaki parçaları kırıldı diyebiliriz Sındırgı için… 

Sındırgı’da geçtiğimiz aylarda yaşanan büyük depremden farklı bir deprem ama o depremin tetiklediği bir deprem diyebiliriz. 

Marmara Depremi’ni etkiler mi sorusuna yanıt vermek gerekirse depremler Çekmece gölüne yöneliyor… 23 Nisan’da kırılan faydan sonra stres açığa çıkınca bunları tetikliyor. Karadeniz’de ve kuzeye doğru yaşanan depremler Silivri’deki fayın kırılmasının etkisinde ancak bunlar artçı depremler değil…

Buradaki depremler Marmara Depremi’ni etkilemez. 

Üşümezsoy; “Silivri çukurunun içinde kalan bir segment. Silivri açıklarından Silivri kıyısına doğru geliyor. Silivri kıyısından Kumburgaz’a gidiyor. O Kumburgaz’a giden kesim kırıldı.” ifadelerini kullandı.

Üşümezsoy şöyle devam etti:
Artçı olur. 4 şiddetinde olur. 20 klometrelik alan kırıldı ama 200 kilometrelik alan daha var. 2019’da 5.7’lik olmuştu. En fazla 6.2’lik büyüklüğünde olur. İstanbul depremini tetiklemesi mümkün değil.”