Trabzon’da tuhaf bir olay yaşandı. Trabzon’un Yomra ilçesinde bir iş merkezinin önünde bir kişi araçtaki ailesinin gözleri önünde, sokak ortasına tuvaletini yaptı.

Karayolu üzerinde bulunan iş merkezinin önüne aracını çeken kişi, etrafına ve araçtaki ailesine aldırış etmeden sokak ortasına tuvaletini yaptığı anlar, iş merkezinin güvenlik kameralarına yansıdı.

İçtiği suyun şişesini de sokağa atan şahıs, aracına bindi, geri çıkarak iş merkezinin önünden uzaklaştı. O anlara tanık olan iş merkezindeki güvenlik görevlisi, “Bu b….. kim temizleyecek?” diye sordu.

Bu tür eylemlerde bulunan kişiler, TCK’nın 181. ve 182. Maddesine göre ‘Çevreyi kasten veya taksirle kirletme suçu’ işlemiş sayılıyorlar. Çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olan kişi, adlî para cezası ile cezalandırılıyor. TCK madde 225’te yer alan hayasızca hareketler suçu, (Genel Ahlaka Karşı Suçlar) bölümünde cezai yaptırımlar uygulanarak toplumsal ahlak ve haya duygusu korunmaya çalışılıyor.

Bir aydır İstanbul, Zonguldak ve Sinop‘ta 80’i aşkın yunus ölü olarak karaya vurmuştu.

Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü, yunus balıklarının boğularak öldüğünü tespit ettiklerini söyledi.

Buna göre, sebep balıkçı etkileşimleri; yani bir memeli olan yunus balıklarının yüzeye çıkıp nefes almasını engelleyen balıkçı ağları veya diğer tehditler.

Fakülte, açıklamasında şunları kaydetti:

“Sonuçta iki taraf da balık avlamaya çalışıyor. Dolayısıyla bir etkileşim çıkıyor ortaya ancak sayı biraz yüksek. Neden bu hayvanlar bu kadar bu bölgede yoğunlaştı, bunların nedenini de araştıracağız. Çünkü bu kadar kısa zamanda bu kadar yüksek ölüm olmamıştı.”

Yeşil Gazete’nin haberine göre, İstanbul’da Eyüpsultan semtinde yunusların karaya vurmasının ardından Türkiye Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) da bir açıklama paylaştı.

Açıklamada, son ayda Türkiye’nin özellikle Batı Karadeniz kıyılarında tırtak türü yunusların ölümlerinde olağandışı artış görüldüğü belirtilerek, yunusların tesadüfi ağa yakalanarak balıkçılık etkileşimi sonucu öldüğünün belirlendiğini açıklandı.

Vakıf, şubat ayının son haftası itibariyle Karaya Vuran Deniz Memelileri İletişim Ağı‘na gelen ihbarlarla ölen yunusların sayısının 80’i aştığını belirtti.

TÜDAV, ölümlerin görüldüğü sahillerin batıdan doğuya; Ormanlı, Akpınar, Ağaçlı, Kısırkaya, Kilyos, Rumeli Feneri, İstanbul Boğazı, Kilyos, Sahilköy, Alacalı, Şile, Karasu, Zonguldak ve Sinop; yani Türkiye’nin Batı Karadeniz sahilleri olduğunu vurguladı.

Ölüm vakalarının artmasına dair araştırmanın halen sürdüğü belirtilen açıklamada şu bilgiler verildi:

“Uzmanlarımızın ulaşabildiği tırtak bireylerinin bilimsel incelemesi sonucunda ölüm sebeplerinin balıkçılık etkileşimine bağlı olarak ağda boğulma olduğu belirlenmiştir. Geçmiş yıllara kıyasla yılın bu döneminde neden bölgede yoğunlaştıkları ve dolayısıyla tesadüfi ağa yakalanma vakalarının neden bu kadar artığı ise henüz net değildir.

İklim etkisi, olağandışı gemi trafiği, balık göçleri ve/veya kuzeydeki yoğun sualtı/suüstü askeri faaliyetlerden dolayı tırtakların güneye güvenli kıyılara inmiş olabileceği incelenmektedir.

“Açık deniz türü olan tırtakların tesadüfi ağa yakalanma vakalarının genellikle görüldüğü balıkçılık yöntemleri, küçük pelajik balıkların avlanmasını hedefleyen gırgır ve ortasu trolüdür.”

Vakıf, av yasaklarının başlayacağı 15 Nisan’a kadar koruma altındaki tırtaklarla etkileşimin azaltılması için tüm balıkçıların azami dikkat ve özeni göstermelerini isteyerek, özellikle gırgır balıkçılığında ağda yunus olduğu fark edildiği zaman yunusların ağdan çıkarılması gerektiğini belirtti.

Hollanda Vrije Üniversitesi’nden bilim insanları , test edilen kişilerin neredeyse %80’inde küçük parçacıklar buldu.

Araştırma,parçacıkların vücutta dolaşıp  organlara yerleşebileceğini gösteriyor.

Bilim insanları, tümü sağlıklı 22 bağışçıdan alınan kan örneklerininin 17’sinde plastik parçacıklar buldu.

Parçacıkların yarısı, PET plastik; ötekiler ise, ürün paketlemek için kullanılan polistiren ve taşıma torbalarının yapıldığı polietilen içeriyordu.

Araştırmacılar, mikroplastiklerin ve hava kirliliği parçacıklarının vücuda girip her yıl milyonlarca erken ölüme neden olacağından endişe duyuyor.

Büyük miktarlarda plastik atık çevreye atılıyor ve mikroplastikler artık Everest Dağı’nın zirvesinden en derin okyanuslara kadar tüm gezegeni kirletiyor .

İnsanların küçücük parçacıkları belli miktarlarda yiyecek ve su yoluyla tükettiği ve soluduğu zaten biliniyordu.

Yeni Zelanda’nın Güney Adası’nda karaya vuran 36 balinadan 31’inin telef olduğu, hayattaki 5 balinayı kurtarma çalışmalarının devam ettiği açıklandı

Radyo Yeni Zelanda’nın haberine göre, ülkenin Güney Adası’ndaki Farewell Spit koyunda, perşembe günü 36 pilot balina, henüz belirlenemeyen nedenle karaya vurdu.

Bölgeye ulaşan Koruma Departmanı ekiplerinin, hayatta kalan 5 pilot balinayı yeniden yüzdürmeye çalıştığı bildirildi.

Bir vatandaşın telefonla araması sonucunda durumdan haberdar olduklarını belirten Koruma Departmanı Operasyon Müdürü Dave Winterburn, ekiplerin hayatta kalan 5 balinaya bakım sağladığını, ancak “balinaların bir süredir suyun dışında olduğunu” söyledi.

Ekipler bölgeye ulaştığında balinalardan 31’inin ölmüş olduğunu hatırlatan Winterburn, bölgede sık yaşanan karaya vurma nedeninin bilinmediğini sözlerine ekledi.

Yeni Zelanda’da pilot balinaların en fazla karaya vurduğu yer olarak bilinen Golden Bay Körfezi’nin bir kısmını oluşturan Farewell Spit koyu, denize yarım daire şeklinde 26 kilometre uzanıyor.

Koydaki en yüksek sayılı olay yaklaşık 700 memelinin karaya vurmasıyla Şubat 2017’de gerçekleşmiş, 300’den fazla balina telef olmuştu.

Yeni Zelanda kara sularındaki en yaygın balina türü olan ve boylarının 6 metreye kadar ulaştığı bilinen pilot balinalar, toplu karaya vurmalarıyla dikkati çekiyor.

Balinaların toplu karaya vurma nedenleri henüz belirsizliğini korurken, söz konusu memelilerin neden özellikle Farewell Spit’te sık sık karaya vurduklarını araştıran bilim insanlarının çalışmaları devam ediyor.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve akademisyenler, fosil yakıtların çevreyi nasıl kirlettiğini uydu verileriyle ortaya çıkaran bir yazılım geliştirdi.

Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Doç. Dr. Aliihsan Şekertekin ve yüksek lisans öğrencisi Fatemeh Ghasempour ile birlikte, uydu verilerini kullanarak fosil yakıtların yarattığı çevre kirliliğinin tespitini sağlayan bir yazılım geliştirdi. Yazılım kapsamında NO2 (azotdioksit) fosil yakıtların, yani gaz, kömür ve yağların yanması sonucunda ortaya çıkan hava kirleticilerin Türkiye genelinde hangi illerde ne kadar kirliliğe neden olduğu ortaya çıkartıldı.
Uyduya dayalı verilerde, Türkiye’nin 2018, 2019, 2020 ve 2021 Eylül ayı ortalamalarının istatistiki verileri hesaplandı. Buna göre Türkiye’nin en kirli illeri, nüfusun da en yoğun olduğu iller arasında olan İstanbul, Ankara ve İzmir oldu. Bu illeri Bursa, Kocaeli gibi sanayi ve ulaşımın yoğun olduğu iller takip etti. Karadeniz’de ise Zonguldak ve Samsun’da hava kirliliklerinin Türkiye ortalamasını aştığı görüldü.

Prof. Dr. Kutoğlu, “Son dönemde iklim değişikliği nedeniyle hava kirliliği son derece önemli. Hatta ekonomik tedbirler de alınmaya başlandı. Yeşil mutabakat diye bir ekonomik sözleşme söz konusu. Cumhurbaşkanımız da Paris Sözleşmesi’ne imza attı. Bu kirliliğin takip edilmesi, iklim değişikliğini azaltılabilmek için küresel ısınmayı azaltılabilmek için bu kirleticilerin azaltılması gerekiyor. Dolayısıyla bunun azalıp azalmadığını anlayabilmek için de takip edilmesi gerekiyor. Buna yönelik arkadaşlarımızla çalışma yaptık. Türkiye’deki bu kirleticileri, özellikle ozondioksit. Bu karbon içerikli malzemelerin yakıtların yakılması sonucu ortaya çıkan zararlı gazlardan bir tanesi. Bunu bir uydu sensörüyle izlemek mümkün. Bu yazılımda Türkiye üzerinde azotdioksit miktarının aylık ve günlük olarak değişimlerini görebiliyoruz” dedi.

Özellikle Marmara, İzmir, Ankara bölgesinde kirliliğin ulaşım kaynaklı olduğunu belirten Prof. Kutoğlu, “Ama bazı bölgelerde nüfus yoğunluğu düşük olmasına rağmen oralarda da zaman zaman bu kirleticinin yükseldiğini görüyoruz. Bu da farklı sanayi tesislerinden kaynaklanabilir” diye konuştu.
Prof. Kutoğlu, kirliliğin nüfus yoğunluğu ve ulaşımın yoğun olduğu Marmara bölgesi ve özellikle İstanbul çevresinde yüksek olduğunu belirterek, “Kocaeli ve Bursa bölgelerinde de bir yoğunluk görüyoruz. Başkent Ankara bölgesinde yoğunluk var. Ege’de İzmir bölgesinde büyük yoğunluk var. Bunların yanı sıra güneyde Mersin, Adana ve Gaziantep bölgesinde yoğunluk var. Burada şunu da belirtmek lazım: Güneydeki kirlenme ulaşımın yanı sıra tarımsal faaliyetlerden de kaynaklanabilir. Çünkü anız yakma olayında da bu kirlilik ortaya çıkıyor. Yine yanlış gübrelemede de azotdioksit ortaya çıkıyor. Buradaki yoğunluğun tarımsal faaliyetlerden kaynaklandığını düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

Kaynak Sputnik