Beynin, atıkları uzaklaştırmak için kendi lenfatik drenaj sistemi vardır. Yaşlandıkça bu sistem yavaşlar ve atık sıvısındaki zararlı proteinlerin beyinde birikmesine neden olur.

Bu proteinler, bilişsel işlevlere zarar vermeye başlayan ve sonunda hafıza kaybı, kafa karışıklığı, dil sorunları ve kişilik değişiklikleri gibi semptomlara yol açan amiloid plakları adı verilen birikintilerin oluşmasına neden olabilir.

Şimdiye kadar yaklaşık 2.000 demans hastası bu prosedürden geçti ve bazı vakalarda hastaların sevdiklerini tekrar tanıyabildikleri ve hastalık nedeniyle kaybettikleri anıları geri kazanabildikleri iddia ediliyor.

Ameliyat, çenenin hemen altında boyunda küçük bir kesi yapılmasını içerir. Bu kesi, boyundan kanı boşaltan derin servikal vene ulaşmayı sağlar; bu ven, beyinden atık maddeleri taşıyan lenf damarıyla paralel olarak ilerler.

Ardından damara bir delik açılır ve lenf damarı yerine dikilir. Hemen hemen anında, plak oluşumuna neden olan proteinler akmaya başlar. Genel anestezi altında yapılan ameliyat birkaç saat sürer.

Bristol Üniversitesi’nde translasyonel demans araştırmaları profesörü olan Pat Kehoe, “Bu, günümüzdeki birçok yeni ilacın ardındaki prensiple hemen hemen aynı; temelde kötü proteinleri vücuttan atmaya çalışmak” diyor.

Şimdiye kadar demans hastaları üzerinde gerçekleştirilen yaklaşık 2.000 işlemin neredeyse tamamı Çin’de yapıldı; eleştirmenler, cerrahların işlemin güvenli (hele etkili) olup olmadığını önceden tespit etmeden ameliyat yapabildiklerini söylüyor.

Çin’in Chongqing kentindeki Ordu Tıp Üniversitesi’nde ise tartışmalı ameliyatı geçiren 26 Alzheimer hastası takip edildi.

Uluslararası Cerrahi Dergisi’nde yayınlanan sonuçlara göre, bir ay sonra tüm hastalarda, genel olarak hafıza, dikkat, dil ve yönelim becerilerini değerlendirerek bilişsel gerilemeyi ölçen bir anket olan Mini-Mental Durum Muayenesi’nde (MMSE) önemli iyileşmeler kaydedildi.

Psikologlar, Trump’ın giderek daha kaotik hale gelen, uzun uzadıya yaptığı konuşmaların, kişinin sürekli konuşma ve konudan sapma sorunu yaşadığı bir durum olan logoreanın bir işareti olabileceğini öne sürdüler.

Bu spekülasyonlar, 79 yaşındaki Trump’ın son zamanlarda yaptığı bir dizi kamuoyu önündeki konuşmada konudan sapmış gibi görünmesi, garip sapmalara girmesi ve temel ayrıntıları karıştırması sonrasında ortaya çıktı ve zihinsel keskinliği hakkında yeniden soruları gündeme getirdi.

Eleştirmenler, konuşmaların akışını kaybetme, alakasız konulara sapma ve isimleri karıştırma gibi ‘yaşlılık anları’ olarak tanımladıkları durumun giderek daha da belirginleştiğini ve görmezden gelmenin zorlaştığını söylüyor.

Bazıları daha da ileri giderek, Başkanın belirgin hafıza kaybı, dil sorunları, zayıf muhakeme yeteneği ve artan saldırganlığının, bunamanın klasik erken uyarı işaretleriyle örtüşebileceğini öne sürdü.

Eleştirmenlerin ve yorumcuların işaret ettiği belirtilerden biri de aşırı gevelemedir. Peki bu tam olarak nedir?

Logorrhoea, kişinin sürekli ve aralıksız konuşmasıyla karakterize edilen ve takip edilmesi zorlaşabilen bir konuşma bozukluğudur; bu durum sadece çok konuşmaktan değil, düşüncelerinin cümle ortasında raydan çıkmasından, kendi kendine geri dönmesinden veya beklenmedik yönlere kaymasından kaynaklanır.

Uzmanlar, bunun, bir türlü sonuca varamayan uzun ve dağınık cevaplar, ani konu değişiklikleri ve dinleyici konuyu değiştirmeye çalışsa bile konuşmayı bırakamama şeklinde ortaya çıkabileceğini söylüyor.

Konuşma terapistleri ayrıca, aşırı konuşma sorunu olan kişilerin konuşmalara hakim olabildiklerini, başkalarının sözünü kesebildiklerini veya başkasının konuşmak istediğine dair ipuçlarını algılayamadıklarını söylüyorlar.

Araştırma 109,000 kişinin verileriyle yapıldı ve Journal of Neurology Neurosurgery & Psychiatry adlı bilimsel dergide yayımlandı. 

LDL kolesterol seviyesi düşük olan kişilerde bunama riskinin %26, Alzheimer riskininse %28 daha düşük olduğu saptandı. 

Araştırmada demans riskindeki azalma en çok LDL’si 70 mg/dL’nin altında olanlarda görüldü. Çalışmanın ilginç sonuçlarından biri de çok düşük (30 mg/dL’nin altında) seviyelerde LDL’si olanlarda ek bir risk azalması görülmedi.

Kolesterol seviyelerini yönetmede yardımcı olan statinler diye bilinen ilaçların etkileri de araştırıldı. Buna göre, statinle LDL seviyeleri düşürülen kişilerin bunama riski statin kullanmayanlara göre %13 daha düşük çıktı. 

Demans dünyada 57 milyon kişiyi etkilemekte. Ayrıca ortalama yaşam süresinin uzamasının da etkisiyle 2050 yılına kadar bu sayının üç katına yükselmesi bekleniyor. 

Uzmanlar demans vakalarının yarı yarıya azaltılabileceği hatta tamamen önlenebileceği görüşündeler.

LDL kolesterol damarlarda yağ birikimine yol açarak kan hareketlerini engellemeye neden oluyor ve kalp sorunları riskini artırıyor. Genellikle iyi veya harika kolesterol olarak bilinen HDL ise LDL’yi damarlardan temizliyor ve parçalanacağı karaciğere taşıyor. 

Parkinson ve bunama hastalarında, dopamin üreten sinir hücrelerinin ölmesi nedeniyle dopamin miktarının azaldığı biliniyor. 

ABD’li bilim insanları, klinik uyku testlerinin video kayıtlarını analiz etmek için yapay zeka destekli bir algoritma geliştirdiklerini söylüyor.

Bunun, hastalığın doğru teşhisini kolaylaştırabileceğine ve hatta demans ve Parkinson hastalığı riski yüksek olan hastaların belirlenmesinde faydalı olabileceğine inanıyorlar. 

New York’taki Mount Sinai Tıp Fakültesi’nde nöroloji doçenti olan Dr. Emmanuel During,  “Bu otomatik yaklaşım, tanı koymayı geliştirmek ve kolaylaştırmak ve atlanan tanıları önlemek için uyku testlerinin yorumlanması sırasında kliniklere entegre edilebilir” dedi. 

‘Bu yöntem, uyku testleri sırasında gösterilen hareketlerin şiddetine göre tedavi kararları almak ve nihayetinde doktorların her hasta için kişiselleştirilmiş bakım planları hazırlamasına yardımcı olmak için de kullanılabilir.’ 

RBD’nin teşhisi oldukça zordur çünkü belirtileri fark edilmeyebilir veya başka hastalıklarla karıştırılabilir. 

Kesin tanı için uyku izleme teknolojisine sahip bir tıbbi tesiste, video-polisomnogram olarak bilinen bir uyku çalışmasının yapılması gerekir. 

Çalışmada araştırmacılar, 80’i RBD’li olmak üzere 170 hastanın klinik uyku testlerini değerlendirmek için 2 boyutlu kameralar kullandılar.

Diğer 90 kişide ise ya başka bir uyku bozukluğu vardı ya da uyku bozukluğu yoktu.

Videodaki piksellerin hareketini izlemek için otomatik algoritmayı kullandılar – REM uykusu sırasında uyku hareketleri. 

Daha sonra bunu hareketlerin hızı, oranı, büyüklüğü ve hızı ile hareketsizlik oranını çıkarmak  için kullandılar  .

Annals of Neurology dergisinde yazan araştırmacılar, bu teknolojinin yüzde 92’lik bir doğruluk oranına sahip olduğunu, bunun bugüne kadar bilinen en yüksek oran olduğunu söyledi.  

RBD, uyuyanların yaklaşık yüzde 5’ini etkiliyor ve uyku sırasında konuşma, gülme, bağırma ve küfür etmeyi içeriyor.

Bu rahatsızlıklara sahip olan çoğu kişi yatakta dönüp durur ve ertesi gün gözlerinin uykulu olduğunu hisseder, çoğu zaman.

Bazı durumlarda gece hareketleri o kadar şiddetli olur ki kendilerine veya partnerlerine zarar verebilirler. 

DailyMail

Ageing Research Reviews dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, kalp ve solunum yolu hastalıkları, felç, bazı kanser türleri, diyabet , bunama ve majör depresyon riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendiriliyor .

Kahvenin strese karşı daha iyi bir direnç oluşturmak da dahil olmak üzere çok sayıda sağlıklı etkisinin olabileceğini söylüyorlar.

Araştırmacılar, kahve ve insanlar üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut tüm verileri analiz ederek, kahvenin ve bileşenlerinin yaşlanma üzerindeki etkisine ilişkin ilk analizi üretti.

Sonuçlar, düzenli kahve içmenin 1,84 yıl daha fazla yaşamla ilişkilendirildiğini ve ilerleyen yaşla ilişkili çoğu hastalığa yakalanma riskinin azaldığını gösteriyor.

Kahvenin nasıl bu kadar etkili olabildiği ise henüz bilinmiyor.

Araştırmacılara göre kahvede 2 binden fazla bileşik bulunuyor.

Bazılarının iltihap giderici etkisi varken, bazılarının da antioksidan etkisi bulunuyor ve her iki türü de hastalıklar ve yaşam süresi üzerinde etkili olabiliyor.

Kahvede özellikle yüksek oranda kafein ve klorojenik asit bulunuyor. Bu maddelerin kalp damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve iltihapla ilişkili rahatsızlıklara karşı koruyucu olduğu tespit edildi.

Klorojenik asit aynı zamanda kaygı ve stresle de ilişkilendirilmiştir ve travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) tedavisi olarak önerilmiştir.

Portekiz’deki Coimbra Üniversitesi araştırmacıları, “Kahve, altın yıllara özel bir fayda hazinesi olarak tüketilmeli” diyor.

DailyMail

Yeni bir araştırmaya göre, vicdanlı, dışa dönük ve olumlu bir bakış açısına sahip kişilerin demans geliştirme olasılığı daha düşük olarak tespit edildi.

ABD’li araştırmacılar, çalışma için “beş büyük” ​​kişilik özelliğinin (vicdanlılık, dışa dönüklük, deneyime açıklık, nevrotiklik ve uyumluluk) ölçümlerini incelediler.

49 ila 81 yaşları arasındaki 44.000’den fazla kişiyi kapsayan sekiz araştırmadan elde edilen veriler, 21 yıla kadar takip edildi ve bu süre zarfında 1.703’ünde demans gelişti.

Analizler, daha dikkatli, örneğin işleri dikkatli ve doğru yapmaya özen gösteren, dışa dönük veya olumlu bir bakış açısına sahip kişilerin demans tanısı alma olasılığının daha düşük olduğunu ortaya çıkardı.

Bazı araştırmalar ayrıca yeni deneyimlere açık olma, uzlaşmacı olma ve yaşam doyumu konularında yüksek puan alan katılımcıların hastalığa karşı bir tür korumaya sahip olduklarını da buldu.

Bu arada, nevrotiklik açısından yüksek puan alan ve olumsuz duygulanımı daha fazla olan kişilerin (örneğin, daha fazla öfke, endişe, suçluluk veya korku duygularına sahip olanlar) demans tanısı alma riski daha yüksekti.

BAŞ ETMENİN YOLUNU BULUYORLAR

ABD’deki Davis Üniversitesi’nde yapılan araştırmada ekip, kişiliğin genellikle davranış yoluyla demans riskinin bağlantılı olduğunun düşünüldüğünü öne sürdü.

Örneğin, vicdanlı olma konusunda yüksek puan alan kişilerin iyi beslenme ve sağlıklarına dikkat etme olasılıkları daha yüksek olabilir, bu da uzun vadede daha iyi sağlıkla sonuçlanır.

Başka bir açıklama da, bazı kişilik özelliklerinin insanları Alzheimer gibi hastalıkların neden olduğu hasarlara karşı daha dayanıklı hale getirebileceği olabilir. Bazı özelliklere daha yüksek düzeyde sahip olan kişiler, farkında olsalar da olmasalar da, bozukluklarla başa çıkmanın ve bunları aşmanın yollarını bulabilirler.

Bulgular Alzheimer & Dementia: The Journal’da yayınlandı.