Bilim insanları, her yıl olduğu gibi bu yıl da insan yaşamını değiştirecek, geliştirecek ve geleceğe ışık tutacak çalışmalara imza attı.

AA muhabiri, 2025’te öne çıkan, sağlık, uzay ve teknoloji gibi alanlardaki ilginç ve umut vadeden bilimsel gelişmeleri ve keşifleri derledi.

Bu yılın öne çıkan gelişmelerinden biri, Haziran 2024’te uzayda mahsur kalan NASA astronotlarının martta geri dönebilmesi oldu.

NASA astronotları Butch Wilmore ve Suni Williams, 5 Haziran 2024’te Boeing’in yeni Starliner kapsülüyle bir haftalık test uçuşu için ISS’ye gönderildi.

Starliner’da çıkan teknik arıza nedeniyle iki astronotun dönüş tarihi ertelendi ve NASA, kapsülün boş dönmesi direktifini verdi.

Süreçte yaşanan aksaklıklar nedeniyle yaklaşık 9 ay ISS’de mahsur kalan iki astronot, martta SpaceX’in Dragon kapsülü ile Dünya’ya döndü.

Öte yandan, uzayda mahsur kalan astronotlardan Williams, 31 Ocak’ta astronot Peggy Whitson’a ait olan 60 saat 21 dakikalık uzay yürüyüşü rekorunu kırdı ve 62 saat 6 dakika ile uzayda en uzun süre yürüyüş yapan kadın astronot oldu.

• Mars’ta eskiden okyanus ve kumsal olabileceği keşfedildi

ABD ve Çin’den araştırmacılar, Çin’in yer aracı Curong’un Mars’taki yeraltı görüntüleme verileriyle dünyada sahil kenarında yeraltından alınan verileri karşılaştırması sonucu benzerlik tespit etti.

Şubatta paylaşılan verilere göre, araştırmacılar, Mars’taki yeraltı yapısının, dünyadaki ova ya da okyanus yönüne eğilimli topraklara benzer açıda olduğunu ve bunun Mars’ta daha önce kumsal ve okyanus bulunduğuna işaret ettiğini belirtti.

• Tatları dijital veriye dönüştüren sistem

ABD’deki Ohio State Üniversitesinden araştırmacılar, yiyecek ve içeceklerin tatlarını dijital veriye dönüştürerek kimyasallarla taklit edebilen “e-Taste” adlı sistemi geliştirdi.

Bu sistem, 5 temel tada karşılık gelen kimyasalları sensörlerle dijital verilere dönüştürüp, ardından bu kimyasalları dilin belirli bölgelerine iletiyor.

Henüz baharatlı ve yağlı tatları tam olarak taklit edemediği belirtilen sistem sayesinde sanal gerçeklik teknolojilerine tat alma deneyiminin de entegre edilebileceği kaydedildi.

• Avustralyalı hasta, yapay kalple 100 günden fazla hayatta kaldı

Avustralya’da kalp yetmezliği yaşayan 40 yaşlarındaki bir kişiye, manyetik kaldırma teknolojisi kullanarak sağlıklı bir kalbin kan akışını taklit edebilen “BiVACOR” adlı titanyum yapay kalp takıldı.

Martta uygun bir donör kalp bulunup nakil işlemleri gerçekleştirilene kadar yapay kalple yaşamını sürdüren hasta, dünyada yapay kalple 100 günden fazla hayatta kalan ilk kişi olarak kayıtlara geçti.

• 7 yaşındaki çocuk, yapay kalp nakli yapılan en genç kişi oldu

Yapay kalbe ilişkin bir diğer gelişme de Çin’de 7 yaşındaki çocuğa yapılan nakil oldu.

Doktorlar Mayıs 2024’te kalbin sürekli büyüyüp genişlemesine neden olan genetik ve kronik bir hastalık olan “dilate kardiyomiyopati” teşhisi konulan çocuğa uygun donör bulunamaması nedeniyle yapay kalp nakli yapılmasına karar verdi.

Yaklaşık 5 saat süren ameliyatta, 45 gram ağırlığında ve 2,9 santimetre çapında yapay kalp yerleştirilen çocuğun, dünyada bu operasyonu geçiren en genç kişi olduğu nisanda duyuruldu.

• Katy Perry ve Gayle King gibi isimlerden oluşan ekip uzaya çıktı

ABD’de Amazon’un kurucusu milyarder Jeff Bezos’a ait uzay şirketi Blue Origin, nisanda 6 ünlü kadını 10 dakikalık seyahat için uzaya gönderdi.

Kapsüldeki 6 kişilik ekipte pop yıldızı Katy Perry, CBS ulusal televizyonunda program sunucusu Gayle King, Jeff Bezos’un nişanlısı olan eski gazeteci Lauren Sanchez, eski NASA roket bilimcisi Aisha Bowe, biyoastronotluk araştırmacısı Amanda Nguyen ve film yapımcısı Kerianne Flynn yer aldı.

Uzayın sınırı kabul edilen 100 kilometre yükseklikte yaklaşık 10 dakika kalan kapsül, paraşütle alçalarak Texas’taki bir çöle döndü.

• Skype, kullanımdan kalktı

Amerikan teknoloji devlerinden Microsoft’a ait görüntülü ve sesli iletişim uygulaması Skype, 5 Mayıs’tan itibaren hizmetlerine son verdi.

Microsoft, 2003’te piyasaya sunulan ve 2010’da 300 milyonu aşkın aktif kullanıcıya ulaşan uygulamanın hizmetlerine “müşterilerin ihtiyaçlarına daha kolay uyum sağlayacak şekilde düzenlenmesi amacıyla” son verdi.

Şirket, Skype’taki kullanıcı verilerinin Microsoft Teams’e otomatik aktarılacağını bildirmişti.

• James Webb, ilk kez bir öte gezegen keşfetti

ABD Uzay ve Havacılık Ajansının (NASA) James Webb Uzay Teleskobunun, 34 ışık yılı uzaktaki “TWA 7” adlı yıldızın yörüngesinde Satürn boyutlarında bir öte gezegen keşfi haziranın önemli bilimsel gelişmelerinden biri oldu.

Teleskop, ilk kez bir öte gezegen keşfederek, uzak yıldızların yörüngesinde dönen daha hafif ve daha zor bulunan gezegenleri tespit edebileceğini kanıtladı.

Keşfedilen yeni ötegezegen, bu görüntüleme tekniği ile saptanan kütle olarak en hafif gezegen oldu.

• Şimdiye kadarki en büyük kara delik birleşimi tespit edildi

Bilim insanları, ABD Ulusal Bilim Vakfına ait Lazer Interferometre Kütle Çekimi Dalga Gözlemevi’nden (LIGO) şimdiye kadarki en büyük kara delik birleşimini gözlemledi.

23 Kasım 2023’te gözlemlenen ancak haziranda kamuoyuyla paylaşılan bulgulara göre, biri yaklaşık 140, diğeri 100 Güneş kütlesine sahip iki kara deliğin birleşerek 225 Güneş kütlesinde dev bir kara delik oluşturduğu belirlendi.

Bilim insanları, “GW231123” adı verilen bu kara delik birleşmesinden yola çıkarak dev kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair yeni ipuçları arayacak.

• Yapay zeka destekli stetoskoplar, kalp hastalıklarını saniyeler içinde tespit edebiliyor

Imperial College London ve Imperial College Healthcare NHS Trust tarafından yürütülen, ağustosta bulguları paylaşılan çalışmada, yapay zeka destekli stetoskoplar kullanılarak Londra’nın batı ve kuzeybatısındaki 205 aile hekimliğinde 12 binden fazla hasta muayene edildi.

Çalışmada, yapay zeka destekli stetoskopların kalp yetmezliği, kalp kapak hastalığı ve düzensiz kalp ritimleri gibi rahatsızlıkları saniyeler içinde tespit edebildiği görüldü.

• Dünya’dan yaklaşık 430 ışık yılı uzaklıkta yeni gezegen keşfedildi

Hollanda’daki Leiden Üniversitesi, İrlanda’daki Galway Üniversitesi ve ABD’deki Arizona Üniversitesinden bilim insanları, Dünya’dan yaklaşık 430 ışık yılı uzaklıkta, genç yıldızın yörüngesinde dönen ve Jüpiter’e benzeyen yeni gezegen keşfetti.

“WISPIT 2b” adı verilen yeni gezegenin, Jüpiter büyüklüğünde gaz devi halinde ve yaklaşık beş milyon yaşında olduğunu tahmin ediliyor.

• Dünyada ilk kez kan dolaşımı olan deri dokusu üretildi

Avustralya’daki Queensland Üniversitesinden araştırmacılar, insan cilt hücrelerini kök hücrelere dönüştürerek “deriye benzeyen doku” oluşturdu.

Bu modele laboratuvarda üretilen küçük kan damarları entegre eden araştırmacılar, kendi dolaşım sistemine sahip çok katmanlı deri dokusu elde etti.

Böylece, dünyada ilk kez damar, sinir, kıl folikülü ve bağışıklık hücrelerini barındıran, gerçek insan derisine en yakın model, laboratuvar ortamında geliştirilmiş oldu.

• Daha önce kesin çaresi olmayan Huntington hastalığı için tedavi

İngiltere’de bilim insanları, beyindeki proteinlerin anormal bir şekle girip birbirine yapışmasıyla başlayan Huntington hastalığına ilk kez tedavi geliştirildiğini eylülde duyurdu.

Kalıtsal bir hastalık olan Huntington’a karşı gen terapisi ile gen baskılama teknolojisini birleştiren bu tedavi, zararlı protein yığınlarının seviyesini tek dozla kalıcı olarak azaltmayı hedefliyor.

Tedaviyi geliştiren “uniQure” firmasından yapılan açıklamada, tedavinin uygulandığı 29 kişide 3 yılın ardından hastalığın ortalama yüzde 75 yavaşladığı ve verilerin beyin hücrelerini kurtardığını gösterdiği belirtildi.

• Yaşayan kişiye ilk kez domuz karaciğeri nakli yapıldı

Sağlık alanında önemli bir gelişme ekimde basına yansıdı.

Çin’de bilim insanları, genetiği değiştirilmiş bir domuzdan aldıkları karaciğeri, ilk kez yaşayan bir karaciğer kanseri hastasına nakletti.

Nakilden sonraki ilk 31 gün boyunca hastanın vücudu karaciğeri reddetmedi ancak 38. günde bazı komplikasyonlar oluşması nedeniyle bu organ, operasyonla vücuttan geri alındı.

Komplikasyonlar, organın çıkarılmasının ardından giderilse de 71 yaşındaki hasta, nakilden sonraki 171’inci günde tekrarlı üst sindirim sistemi kanamalarına bağlı olarak hayatını kaybetti.

• İnsan beyni 32 yaşına kadar ergenlik dönemini yaşıyor

Cambridge Üniversitesinden araştırmacılar doğumdan 90 yaşına kadar yaklaşık 4 bin kişinin beyin taramalarını inceledi.

Araştırmaya göre beyin gelişimi, 9, 32, 66 ve 83 yaşlarında olmak üzere dört kritik dönüm noktasıyla birbirinden ayrılan 5 geniş dönemde gerçekleşiyor.

Beynin ilk gelişim süreci, doğumdan 9 yaşına kadar sürüyor. Bu dönemde bebeğin beynindeki nöronlar arasındaki bağlantıların çoğu azalırken, daha aktif olanlar korunuyor.

9-32 yaş arası ise beynin iletişim ağlarının en verimli hale geldiği “ergenlik dönemi” olarak tanımlandı. 66 yaşında başlayan dönem “erken yaşlanma”, 83 yaşında başlayan süreç ise “geç yaşlanma” olarak belirlendi. Bu iki kırılma noktası, beyindeki bağlantı verimliliğinde yaşa bağlı sağlık sorunları ve beyaz madde yapısındaki bozulmalarla ilişkilendirildi.

Güney Kore’deki Temel Bilimler Enstitüsü (IBS) ve Yonsei Üniversitesi’nden araştırmacılar, yakın zamanda yayımlanan bir çalışmada, manyetik alanlar kullanarak beynin belirli bölgelerini uzaktan ve hassas bir şekilde hareket ettiren bir teknolojiyi test ettiler.

IBS’deki Nanomedikal Merkezi’nden, Cheon Jinwoo, “Bu, manyetik alanlar kullanarak belirli beyin bölgelerini serbestçe kontrol eden dünyanın ilk teknolojisidir. Bunun beyin fonksiyonlarını, karmaşık yapay sinir ağlarını, iki yönlü BCI [beyin-bilgisayar arayüzü] teknolojilerini ve nörolojik bozukluklar için yeni tedavileri anlamak için araştırmalarda yaygın olarak kullanılmasını bekliyoruz.” dedi.

Araştırmacıların son teknoloji ürünü Nano-MIND (Nörodinamikler için Manyetogenetik Arayüz) olarak adlandırılıyor.

Nasıl çalışıyor ve ne elde edildi?

Parkinson hastalığını tedavi etmek için kullanılan elektriksel derin beyin stimülasyonu, beyne invaziv elektrotların yerleştirilmesini gerektirirken, bu teknoloji ile kablosuz, uzaktan kontrol edilen bir teknik geliştirilmeye çalışılıyor.

Nano-MIND teknolojisi manyetik alanlara ve manyetize edilmiş nanopartiküllere dayanıyor.

Belirli nöron tipleri, yüzeylerine enjekte edilen manyetize edilmiş nanopartikülleri çeken ‘manyetoreseptörleri’ ifade edecek şekilde genetik olarak değiştiriliyor.

Nöronlar, çok düşük güçte, dışarıdan uygulanan dönen manyetik alanlara yanıt olarak minik reseptöre bağlı mıknatıslar büküldüğünde aktive oluyor.

Farelerde yapılan testte hedeflenen sonuçlar

Araştırmacılar, sosyal davranışı ve beslenmeyi düzenleyip düzenleyemeyeceklerini görmek için Nano-MIND’ı serbestçe hareket eden farelerde test ettiler.

Bir deneyde, ebeveynlik merkezi olduğu düşünülen bir bölge olan hipotalamusun medial preoptik alanındaki (mPOA) nöronlardaki inhibitör GABA reseptörlerini seçici olarak aktive ettiler.

Nöronlar anne olmayan dişi farelerde aktive edildiğinde, bakım davranışları – fare yavrularına yaklaşma ve onları geri getirme – önemli ölçüde geliştirildi ve bakım süresinde dört kattan fazla bir artış gözlemlendi.

Başka bir deneyde araştırmacılar, beslenme de dahil olmak üzere birçok fizyolojik süreci düzenlemede rol oynayan karmaşık bir beyin bölgesi olan lateral hipotalamustaki devreleri hedef aldılar.

Bu bölgedeki inhibitör nöronları aktive etmek iştahta ve beslenme davranışlarında yüzde 100 artışa neden oldu; uyarıcı nöronları aktive etmek ise iştahı ve beslenme davranışlarını yüzde 50’den fazla azalttı.

Araştırmacılar, yaptıkları deneylerin Nano-MIND teknolojisinin, beyindeki daha yüksek fonksiyonları düzenlemek için seçici bir şekilde belirli nöronları ve devreleri aktive edebildiğini, bunun da sinir biliminde ilerlemeler ve terapötik uygulamalar için potansiyelin önünü açtığını söylüyor.

Japonya’nın Kyoto kentindeki ATR Hesaplamalı Sinirbilim Laboratuvarlarından bir bilim insanı ekibi , insanların rüyalarına daha derinlemesine bakmak için değiştirilmiş bir manyetik rezonans görüntüleme (MRI) tarama makinesinin yanı sıra bir elektroensefalogram (EEG) makinesi kullandı.

Smithsonian Magazine’e göre,  çalışma üç katılımcıyı aldı ve uyku sırasında beyin aktivitelerini izledi ve onları 10 gün boyunca 3 saatlik zaman dilimleri boyunca bir MRI tarayıcısına yerleştirdi.

Katılımcıların beyinlerinde meydana gelen küçük elektrik sinyallerini almak için kafa derilerine elektrotlar aracılığıyla bir EEG makinesi bağlandı ve MRI makinesi, farklı aşamalarda görüntüler yakalayarak kan akışındaki değişiklikleri yakalayan fonksiyonel MRI okumaları (fMRI) sağlayacak şekilde düzenlendi. katılımcının uykusu.

Bilim adamlarından oluşan ekip,  Smithsonian’a göre, katılımcıların REM dışı uykunun birinci aşamasında oldukları uyku periyoduna odaklandı; bu, uyuklamadan birkaç dakika sonra, ‘hızlı, ara sıra halüsinasyonların’ meydana gelebileceği yerdi.

Katılımcılar, REM dışı uykunun birinci aşamasına girdikten sonra uyandırıldı ve rüyalarında gördüklerini anlatmaları istendi; bu süreç yaklaşık 200 kez tekrarlandı.

Bilim insanları, katılımcıların rüyalarında en sık gördükleri öğeleri (örneğin, bir kişi veya bina) ölçtüler ve daha sonra katılımcılara, henüz MRI makinesindeyken bu öğelerin internetteki görüntülerini gösterdiler, ancak bu sefer, uyanıktık.

Ekip daha sonra bir modeli belirlemek için, katılımcının uyanıkken ve görüntüleri izlerken MRI makinesinin beyin taramalarını, uykudayken ve rüyada nesneleri görürken karşılaştırdı.

Bu veriler daha sonra analiz için bir yapay zeka (AI) programına  konuldu .

Öğrenme algoritmasının sonuçları, bilim adamlarının, katılımcıların rüyalarının temel görüntülerini oluşturmasını ve bunları bir video halinde gruplandırmasını sağladı.

Bilim insanları katılımcılara rüyalarının nasıl gerçekleştiğini sorduğunda, onların anıları yapay zekanın oluşturduğu video tahminleriyle oldukça iyi eşleşiyordu.

Çalışma, algoritmanın yüzde 60 oranında bir katılımcının rüyasında ne gördüğünü tahmin edebildiğini, ancak bir sahnenin belirli ayrıntılarını tanımlamaktan ziyade bir kişi ile sahne arasındaki farkı söylemede daha iyi olduğunu ortaya çıkardı.

Bilgisayar, laboratuvarda yetiştirilen ve birbirleriyle bilgi alışverişinde bulunan beyin hücresi kümeleri olan 16 organoidden oluşuyor.

İsveçli bilim insanları, insan beyin dokusundan yapılan dünyanın ilk ‘yaşayan bilgisayarını’ ürettiler. Normal bir bilgisayar çipi gibi bilgi alışverişinde bulunan “yaşayan bilgisayar”ın dünyadaki enerji krizlerini çözebileceği öngörülüyor.

İsveçli bilim insanları, insan beyin dokusundan yapılmış dünyanın ilk yaşayan bilgisayarını ürettiler.

Laboratuvar ortamında yetiştirilen 16 beyin hücresi kümesinden oluşan hücreler birbirleri arasında bilgi iletişimi sağlıyor.

Geleneksel bir bilgisayar çipine çok benzer şekilde çalışan yeni bilgisayar, nöronlar aracılığıyla sinyal gönderip alan devreler gibi hareket ediyor.

Ancak yeni teknolojiyi özel kılan şey, daha az enerji kullanması, çünkü yaşayan nöronlar, mevcut dijital işlemcilere oranla milyonlarca kat daha az enerji kullanıyorlar.

Bilim insanları, beynimizin 10 ila 20 watt arasında enerji harcamasını gerektiren görevlerin, günümüz bilgisayarlarında 21 megavat enerji kullandığını ortaya çıkardı. Bu da insan beyninden bin kat daha fazla enerji harcadıklarını gösteriyor.

Dopamin ile eğitiliyor

Yaklaşık 0,5 mm çapında ve 10 bin canlı nörondan oluşan mini beyinler, dopamin dozlarıyla eğitiliyor. Görevleri doğru bir şekilde yerine getirdiklerinde ödül olarak bir kimyasal akışı alıyorlar.

Bilim insanları, dopamin salınımını taklit etmek için ışığa maruz bırakarak belirli bölgelerini uyarıyor. Organoidler, sekiz elektrotla çevrili ve aktiviteyi ölçebiliyorlar.

Teknoloji için dönüm noktası

Bu atılımın Biyoloji ve teknoloji arasındaki çizgileri bulanıklaştırarak bilgi işlem ve sinir biliminde yeni olasılıkların önünü açıyor.

Etik hususlar çok olmakla birlikte, yaşayan bilgisayar teknoloji alanında önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.

Neyin mümkün olduğuna dair algılarımıza meydan okuyan bu teknoloji yapay zekanın geleceği ve insanlığın teknolojiyle ilişkisi hakkında derin soruları gündeme getiriyor.

Mars’ın yörüngesinde dönen iki uzay aracı, Kızıl Gezegenin ekvatoruna yakın yükselen volkanların tepesinde donmuş su keşfetti.

Avrupa Uzay Ajansı’nın ExoMars ve Mars Express misyonları, Güneş Sistemindeki en yüksek yanardağlar olan Tharsis yanardağlarında don tespit etti.

Bilim insanları, daha önce Mars’ın bu bölgesinde don oluşmasının imkansız olacağını düşünmüşlerdi, ancak 2024’ün başlarında Mars Express’in Mars’ın ekvatorunda su buzunun kanıtlarını bulduğu açıklanmıştı.

Don, yalnızca insan saçı kalınlığında (milimetrenin yaklaşık yüzde biri kalınlığında) olmasına rağmen çok geniş bir alanı kaplıyor.

Bu, Mars’taki soğuk mevsimlerde yaklaşık 150 bin ton suyun donması ve buharlaşması anlamına geliyor; bu da yaklaşık 60 olimpik yüzme havuzuna eşdeğer.

Don, her ikisi de Avrupa Uzay Ajansı liderliğindeki ExoMars TGO ve Mars Express yörünge araçları tarafından Mars yanardağlarında keşfedildi.

ExoMars TGO, 2016 yılında Mars’a ulaştı ve tam bilimsel misyonu 2018’de başladı.

Mars Express, 2003’ten beri Mars’ın yörüngesinde bulunuyor.

Araştırma ekibi donmayı TGO’nun CaSSIS cihazıyla tespit etti.

ABD Merkezli bir biyomühendislik firması, dünyada ilk kez bir kafa naklini sistemini geliştirdiğini iddia etti. 

Yayınlanan hayret uyandırıcı videoda, beyin ve omuriliğin bir hastadan diğerine nakledilmesi için yapay zeka ve robot teknolojisi kullanılıyor.

BrainBridge adını taşıyan prototipin, sekiz yıl gibi kısa bir sürede söz konusu yenilikçi tıbbi operasyonu gerçekleştirmeye hazır hale gelebileceği öğrenildi.

Dubai merkezli proje lideri Hashem Al-Ghaili, beynin, “vücudun geri kalanı genç kaldığı sürece birkaç yüz yıl dayanma kapasitesi” göz önüne alındığında, prosedürün uygulandığı kişilerin ortalama yaşam beklentisinin çok ötesinde yaşayabileceğini iddia ediyor.

Ancak Daily Mail’in haberine göre, diğer uzmanlar, kafa nakli konseptinin “beynin nasıl çalıştığının aşırı basitleştirilmesi” olduğunu söyledi ve bunu “kötü bir şaka” ve “kurmaca” olarak nitelendirdi.

ETİK DEĞİL AMA YASAK DA YOK

2016 yılında Avrupa Nöroşirürji Dernekleri Birliği Etik-Hukuk Komitesi, insanlarda kafa naklinin etik olmadığını ilan etti. Ancak komitenin işlemin yapılmasını durdurma konusunda yasal yetkisi bulunmuyor, ancak uygulamalar için profesyonel kılavuzlar hazırlayabilir.

O dönemde, “Kafa nakli yapılacak hasta için ölüm riski de dahil olmak üzere riskler çok büyük olacaktır” sonucuna varılmıştı.

Ancak BrainBridge’e göre bu tür nakiller, felç ve omurilik yaralanmaları gibi yaşamı değiştiren koşullara sahip hastalara “tamamen işlevsel bir vücuda” sahip olma fırsatı sağlayabilir.

Önerilen sisteme göre, işlevsel bir vücuda sahip ancak beyin ölümü gerçekleşen donörün vücudu ve kafası yeni vücuda nakledilecek olan alıcının her ikisi de, riski azaltmak için önce 5°C’ye kadar soğutulacak.

Yapay zeka algoritmalarının ameliyat sırasında “kesintisiz yeniden bağlanmayı kolaylaştırmak” için hem kasları hem de sinirleri izleyeceğini iddia ediyor.

Donörün yüz kasları ve yumuşak dokuları daha sonra doku reddi olasılığını azaltmak ve alıcının yüzünü “gençleştirmek” için nakledilecek.

Hasta komada izlenecek ve bağışıklık sisteminin donörü reddetmesini önlemek için gerekli ilaçların verildiği yoğun bakımda bir ay kadar kaldıktan sonra, beynin kontrolü yeniden kazanması bekleniyor.

Al-Ghaili, “Teknolojimiz, sadece birkaç yıl önce hayal bile edilemeyen, hayat kurtaran tedavilere kapılar açmayı vaat ediyor.” dedi.

Şu anda şirket, söz konusu engellerin aşılmasına yardımcı olacak uzmanları işe alma sürecinde ve konseptlerinin, “biyomedikal bilimin sınırlarını zorlamak ve dünyayı daha iyiye doğru değiştirmekle ilgilenen dünyanın dört bir yanından en iyi yetenekleri çekeceğini” umuyor.

Fareler üzerinde yapılan bir çalışmaya göre, Colorado nehri kurbağasının yaydığı bir bileşik, LSD ve psilosibine benzer şekilde anksiyete ve depresyon belirtilerini azaltabiliyor.

Fareler üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, zehirli bir kurbağanın salgıladığı psychedelic bileşik, depresyon ve anksiyetenin tedavisine yardımcı olabilir.

Colorado nehri kurbağaları ( Incilius alvarius ) korktuklarında derilerindeki bezlerden DMT ilacıyla ilgili halüsinojenik bir bileşik salgılarlar. DMT veya dimetiltriptamin, yapı ve etki açısından “sihirli mantarlarda” bulunan bir halüsinojen olan psilosibin ile benzerdir. Colorado nehri kurbağaları, Arizona, Kaliforniya ve Meksika’nın bazı kısımlarını kapsayan Sonoran çölünde ve çevresinde yaşar ve maddenin harika etkilerini arayan insanlar ya kurbağaları doğrudan yalayabilir ya da zehri çıkarıp kurutup tütsüleyebilirler.

New York’taki Mount Sinai Hastanesi’ndeki araştırmacılar, kurbağa salgılarının sağlık açısından potansiyel faydalarını araştırdı.

Psilosibin gibi psikedeliklerin bazı insanlarda depresyonu tedavi edebildiğini biliyoruz , ancak bu bileşiğin neden yardımcı olduğu tam olarak belli değil. Ancak serotonin reseptörleriyle etkileşime girdiği ve beyindeki sinir devrelerinin aktivitesini sıfırladığı görülüyor .

Bundan 75 bin yıl önce 40 yaşlarında bir kadın, bir mağarada vücudunun sığabileceği bir oyukta sonsuz uykusuna bırakılmıştı. Sol eli başının altına kıvrılmış ve başının arkasına yastık gibi bir taş yerleştirilmişti.

2018’de Kuzey Irak’ta Bradost Dağı’nda Şanidar Mağarası adı verilen bir mağarada bulunan ve bu sebepten Shanidar Z olarak adlandırılan kadın, yaklaşık 40 bin yıl önce ortadan kaybolan antik insan türünün yani Neandertal türünün bir üyesiydi.

Kalıntıları inceleyen bilim insanları, kafatasını dokuz ay süren bir süreçte 200 kemik parçasından titizlikle bir araya getirdi. Aynı zamanda yüzün ve kafatasının hatlarını kullanarak, kadının neye benzediğini anlamak amacıyla yüzü yeniden oluşturdular. Çarpıcı yeniden canlandırmanın detayları, BBC tarafından Netflix için hazırlanan yeni belgesel Neandertallerin Sırları’nda yer alacak.

Mashable Türkiye, BBC

Arıların su altında bir hafta boyunca hayatta kalabildiklerini gösteren ‘şok’ keşif, bir deney sırasında arılardan bazılarını kazara suya batıran bir grup bilim insanı tarafından yapıldı.

Ancak, “deneysel bir gözetim, uykuda olan kraliçe arılar üzerinde istemeden su birikmesine yol açtığında” durum farklı bir yöne doğru ilerledi.

Uyuyan kraliçeler, buzdolabında biriken suyun, içinde bulundukları tüplere damlaması sonucu suyun altında kaldı.

Kanada’daki Guelph Üniversitesi bilim insanları, kazara tüm arılarını öldürdüklerinden endişe ediyorlardı, ancak birçoğunun hayatta kaldığını görünce şok oldular.

Araştırmanın başyazarı Dr. Sabrina Rondeau şunları söyledi: ‘Bombus arıları üzerinde çok uzun zamandır çalışıyorum.

‘Bunun hakkında pek çok insanla konuştum ve kimse bunun bir olasılık olduğunu bilmiyordu.’

Beklenmedik ve tesadüfi bulguyu daha ayrıntılı olarak araştırmak için bir takip deneyi yapmaya karar verdi.

Ekip, tüplerde kış uykusuna yatan 147 kraliçeyi topladı; karşılaştırmalı bir grup olarak bazıları susuz, bazıları suda yüzen ve bazıları sekiz saatten yedi güne kadar değişen bir süre boyunca bir dalgıç yardımıyla tamamen suya batmış durumda tutuldular.

Dikkat çekici bir şekilde, su altında kış uykusuna yatan kraliçelerin yüzde 81’i yalnızca yedi gün hayatta kalmakla kalmadı, aynı zamanda kuru koşullara döndükten sonra sekiz hafta sonra da hayatta kaldı.

Dr Rondeau, arıların sağlığı üzerindeki uzun vadeli etki ve bunun koloni üzerindeki etkilerinin hala daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Colossal Biosciences ekibi, Asya fillerinden alınan hücreleri indüklenmiş pluripotent kök hücrelere (iPSC’ler) dönüştürmeyi başardı.

Yeni çalışmalar, mamutları tekrar yaşama geri döndürme olasılığın yanı sıra, nesli tükenmekte olan türlerin korunması ve yardımlı üreme tekniklerinin geliştirilmesi için de umut vaat ediyor.

Uzun vadeli hedef, görsel olarak ayırt edilemeyen ve Kuzey Kutbu tundrasında yaşayabilen bir mamut türü yaratmak. Mamutların doğal yaşam alanlarına yeniden kazandırılması, kırılgan Kuzey Kutbu ekosisteminin restorasyonuna yardımcı olmak ve permafrost çözülmesini yavaşlatmak gibi önemli ekolojik faydalar da gözetiliyor.

Colossal Biosciences’ın bu buluşu, fil hücrelerinin daha önce hiç başarılmamış bir şekilde embriyonik durumlara yeniden programlanmasını içeriyor.

Bu iPSC’ler, her tür fil hücresine dönüştürülebilir ve mamutun yeniden dirilişi için gerekli genetik modifikasyonlar için önemli bir araç sağlıyor.

Buluş sadece mamut neslinin tükenmesinde ilerleme kaydedilmesini kolaylaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda Asya fillerinin biyolojisinin, özellikle de kansere karşı benzersiz dirençlerinin araştırılması için farklı yollar açıyor.